Τα αεροδρόμια βρίσκονται στο επίκεντρο διαμάχης ανάμεσα σε αεροπορικές εταιρείες και ευρωπαϊκούς θεσμικούς παράγοντες. Οι δεύτερες κατηγορούν τα πρώτα για υπέρογκες χρεώσεις και ζητούν την παρέμβαση των τελευταίων για πλήρη απελευθέρωση…
Η συζήτηση για την απελευθέρωση των αεροπορικών μεταφορών, η οποία προοιωνίζεται μικρότερες ‘αεροδρομιακές’ χρεώσεις και μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά, έχει φουντώσει για τα καλά σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Το ίδιο και η συζήτηση για το ποιο μοντέλο ανάπτυξης των αεροδρομίων είναι το συμφερότερο. Η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει δραματικά τη συζήτηση καθώς μέσα σε ένα κλίμα περιστολής δαπανών, οι αεροπορικές που μετακινούν εμπορεύματα κι επιβάτες αναζητούν συνεχώς φθηνότερες λύσεις- συχνά τις βρίσκουν σε φθηνά περιφερειακά αεροδρόμια.
Μόναχο: δεν φοβάται την κρίση!
Η οικονομική κρίση δεν κάτι πρωτόγνωρο για την αεροπορική αγορά. «Το aviation είναι μια βιομηχανία με μακροπρόθεσμη οπτική και σχεδιασμό, σε αντίθεση με τις αεροπορικές εταιρείες που έχουν συνήθως μεσοπρόθεσμη οπτική» υποστηρίζει ο Dr Michael Kirkloh, διευθύνων σύμβουλος στο γιγαντιαίο αεροδρόμιο του Μονάχου, ένα μοναδικό παράδειγμα ανταγωνιστικής και κερδοφόρας δημόσιας επιχείρησης. Μμέτοχοί του είναι εύρρωστος δήμος του Μονάχου, το πλούσιο ομόσπονδο κρατίδιο της Βαυαρίας, ενώ μετοχές έχουν και τα ισχυρά συνδικάτα των εργαζομένων.
Κατά την πρόσφατη εισήγησή του στην Αθήνα, με αφορμή τη βράβευση του αεροδρομίου του Μονάχου ως ένα από τα τρία καλύτερα του κόσμου, ο Μ. Kirkloh εξήγησε ότι το μοντέλο του βαυαρικού αεροδρομίου, αν κι όχι μοναδικό στην Ευρώπη, λειτουργεί υποδειγματικά. «Είμαστε δεινόσαυροι, πράγματι, αλλά δουλεύουμε με ιδιωτικά κριτήρια τα οποία μας εγγυώνται- αν το θελήσουμε- άμεση πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό. Φυσικά εμείς επενδύουμε κυρίως από δικά μας κεφάλαια. Είμαστε full providers υπηρεσιών μέσω των θυγατρικών μας στο αεροδρόμιο, ενώ όποτε θέλουμε κεφάλαια, η εγγύηση του δήμου και του κράτους μάς διευκολύνει αφάνταστα» ανέφερε με αυτοπεποίθηση ο Γερμανός manager.
Το αεροδρόμιο του Μονάχου δεν έχει όμως μόνο δημόσιους μετόχους αλλά και ιδιώτες, ο μεγαλύτερος από αυτούς είναι η Lufthansa. «Λένε ότι ‘το αεροδρόμιο δεν πρέπει να πέφτει στο κρεβάτι με τις αεροπορικές’, εμείς όμως έχουμε τη δική μας άποψη. Η συνεργασία με τη Lufthansa είναι στρατηγική και αμοιβαίας ωφέλειας. Εμείς αυξήσαμε την κίνησή μας προσφέροντας ένα μικρό ποσοστό των κερδών μας» υποστηρίζει ο M. Kirkloh. Το αεροδρόμιό του κερδίζει σημαντικά ποσά σε ετήσια βάση παρέχοντας ευρύ φάσμα κερδοφόρων υπηρεσιών, παρόλα αυτά ο διευθύνων σύμβουλος δέχεται πιέσεις για ιδιωτικοποίηση! Ακόμα κι εκεί το μοντέλο που προωθείται είναι αυτό του ιδιώτη μεγαλομετόχου, όπως άλλωστε και στην Ελλάδα όπου η συζήτηση για την πώληση των αεροδρομίων ξεκίνησε ήδη από το πρώτο Μνημόνιο του 2010.
Ο Γερμανός manager όμως, στηριζόμενος και στην καταστατική πλειοψηφία του δημοσίου δεν …υποκύπτει. «Οι τράπεζες μας λένε συνεχώς να εγκαταλείψουμε κάποιες από τις παρεχόμενες υπηρεσίες μας διότι ‘δεν θα γίνουμε ποτέ καλοί σε όλα’ και μας ζητάνε να μείνουμε στο handling. Αλλά εμείς δεν το κάνουμε- μέσω των θυγατρικών μας ήμασταν και παραμένουμε ανταγωνιστικοί» επιμένει ο M. Kirkloh. Κάποιοι στην Αθήνα θα έπρεπε να λάβουν στα σοβαρά τα λεγόμενά του.
Αθήνα: στο σφυρί ο αερολιμένας!
Αντίθετα στην Αθήνα ο Διεθνής Αερολιμένας έχει βγει στο σφυρί και παρά το ότι υπάρχουν μνηστήρες, ο γάμος αργεί. «Η κατάσταση εδώ είναι διαφορετική απ΄ ότι στο Μόναχο, εμείς έχουμε μπροστά μας συμφωνία μόνο για 25 χρόνια κι αυτό δυσκολεύει τα πράγματα» εξηγεί ο Γιάννης Παράσχης, διευθύνων σύμβουλος του Δ.Α.Α. και ένας από τους κορυφαίους managers στον κόσμο (έχει αποσπάσει σχεδόν όλα τα βραβεία που μπορεί να λάβει ένας επικεφαλής αεροδρομίου).
Το αεροδρόμιο της Αθήνας δουλεύει με outsourcing σχεδόν στο σύνολο των παρεχόμενων υπηρεσιών, έτσι, ως επιχείρηση είναι μόλις ένα κλάσμα της επιχειρηματικής δραστηριότητας στον τεράστιο αυτό χώρο. «Είμαστε θύματα της τεράστιας επιτυχίας μας» είπε με μια δόση απογοήτευσης ο κορυφαίος Έλληνας αεροδρομιακός παράγοντας προσθέτοντας ότι «όλοι πια μας πιέζουν, όλοι θέλουν να πουλήσουν τώρα κι όχι αργότερα τη συμμετοχή τους για να κεφαλαιοποιήσουν τα κέρδη τους».
Ο Γ. Παράσχης δεν έκρυψε το γεγονός ότι η κρίση έχει επηρεάσει το Δ.Α.Α. κι έχει αναστείλει κάποιες (όχι όλες όμως) από τις επενδύσεις που είχαν προγραμματιστεί. Ισχυρίστηκε μάλιστα ότι τα περιθώρια που έχει ο ίδιος για τη μείωση του κόστους είναι περιορισμένα καθώς έχει να κάνει με πολλούς προμηθευτές. Αναφέρθηκε στα δύο κυρίαρχα μοντέλα με βάση τα οποία αναπτύσσονται τα σύγχρονα αεροδρόμια, το δημόσιο (όπου το αεροδρόμιο ‘χάνει’ χρήματα αλλά παρέχει σημαντικές υποδομές στο κοινωνικό σύνολο) και το ιδιωτικό (όπου κάθε επένδυση θα πρέπει πρώτα να έχει εξασφαλίσει άμεση και συνεχή απόδοση). Περιορίστηκε σε μια αναφορά στο πρόγραμμα athensspotlight, μέσω του οποίου ενθαρρύνεται η εμπορική κίνηση στα καταστήματα της Αθήνας, περιμένοντας ως αεροπορική αγορά την αύξηση των επισκέψεων στην Αθήνα για σύντομη παραμονή (city break).
Η συζήτηση στο πλαίσιο του Airport Transportation News για το μέλλον των αεροδρομίων δεν θα μπορούσε να έχει ενθουσιώδες περιεχόμενο. «Ακούω συχνά τη φράση ‘the cost is the king’, αλλά θα μου επιτρέψετε να συνεχίσω να πιστεύω ότι ‘βασιλιάς είναι ο πελάτης’ όπως συνέβαινε πάντα» είπε χαμογελώντας από το βήμα του forum του ΑΤΝ ο Georges Peter, γενικός διευθυντής της Swissport Hellas.
Από την πλευρά του ο Michael Kirkloh μας χτύπησε εκεί που ‘πονάμε’: «Το ξεπέρασμα της κρίσης δεν είναι θέμα μοντέλου, αλλά χρηματοδότησης. Ο δήμος του Μονάχου, το κράτος κι οι άλλοι δημόσιοι μέτοχοι, όταν θέλουμε να επενδύσουμε κάπου, το πρώτο που μας ρωτάνε είναι που θα βρούμε τα χρήματα». Ο Γερμανός manager φρόντισε επεσήμανε χαμογελώντας με νόημα προς του συνέδρους ότι «οι εργαζόμενοι στο αεροδρόμιο του Μονάχου – μηδενός εξαιρουμένου- έχουν 10 χρόνια να πάρουν αύξηση», συντασσόμενοι κι αυτοί στην τιτάνια προσπάθεια της γερμανικής κυβέρνησης για περιορισμό του κόστους.
Με την εμπειρία της ανασυγκρότησης -μέσα σε μόλις δύο μήνες- του βομβαρδισμένου αεροδρομίου της Βυρηττού, ο Dr Hamdi Chaouk ήταν ίσως η πιο αισιόδοξη φωνή της ημερίδας: « Το ζήτημα δεν είναι να αντιμετωπίσουμε την κρίση με λιγότερες αεροπορικές εταιρείες και λιγότερα αεροδρόμια αλλά να δημιουργήσουμε νέες θέσεις εργασίας. Το ζήτημα είναι να αλλάξουμε μοντέλο και να συμβιβάσουμε τα πολλά και αντικρουόμενα συμφέροντα των stakeholders της αεροπορικής βιομηχανίας». Εδώ ευτυχώς δεν είναι Βυρηττός- αν και δεν παύει να είναι Μεσόγειος Θάλασσα με ότι κι αν σημαίνει αυτό.
——————————————————————
Cargo; ‘Σημάδι’ πορείας και ανησυχία
«Ήδη από το 2008 με την ύφεση του cargo στις διεθνείς αγορές είχαμε προειδοποιηθεί για το τι θα επακολουθούσε. Όλοι μας έπρεπε να καταλάβουμε ότι η συνεχής ανάπτυξη από τη δεκαετία του ΄90 μέχρι και την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα – με την εξαίρεση μιας μικρής περιόδου ύφεσης το 2001- δεν θα διαρκούσε για πάντα». Με αυτά τα λόγια ο Ελβετός Georges Peter, γενικός διευθυντής της Swissport Hellas, η οποία απέσπασε το βραβείο της καλύτερης handling εταιρείας για το 2011. Από την πλευρά του ο Αλέξιος Σιώρης, διευθυντής εμπορευματικής ανάπτυξης στο Δ.Α.Α., προσδιορίζει την πτώση του cargo στο Ελευθέριος Βενιζέλος στο 11% για το 2011, το οποίο μάλιστα θα ήταν μεγαλύτερο αν δεν υπήρχε μια καλή χρονιά για τις ελληνικές εξαγωγές που λειτούργησαν …εξισορροπητικά. Χωρίς να είναι απαισιόδοξος για το μέλλον, ο Αλ. Σιώρης βλέπει πως δύσκολα θα καταφέρει η ελληνική cargo αγορά να περάσει σε θετικό πρόσημο για το τρέχον έτος. Το αεροδρόμιο αναμένεται να αναλάβει άμεσα κάποια πρωτοβουλία για το συντονισμό ενεργειών προκειμένου να αναθερμανθεί η αγορά των εμπορευματικών μεταφορών.
