Βασίλης Ζεϊμπέκης (EEL): «Η έλλειψη σιδηροδρομικών υποδομών φρενάρει τις διεθνείς ροές»

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics κ. Βασίλης Ζεϊμπέκης αποτιμά την υφιστάμενη κατάσταση στον κλάδο και μας μιλά για τα μέσα με τα οποία θα ενισχυθεί περαιτέρω το ελληνικό κύκλωμα της εφοδιαστικής.

Συνέντευξη στη Γεωργία Μολώση (Στο έντυπο τεύχος Οκτωβρίου 2021)

Για τη διαρκή ανάδειξη –ειδικότερα την τελευταία διετία– του κομβικού ρόλου των logistics στην ανάπτυξη της εγχώριας επιχειρηματικότητας και της εθνικής οικονομίας μιλάει μεταξύ άλλων ο κ. Βασίλης Ζεϊμπέκης, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics, στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Logistics & Management.

Ο κ. Ζεϊμπέκης εκτιμά ότι οι συγχωνεύσεις και οι εξαγορές επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών logistics, οι νέες επενδύσεις σε αποθηκευτικούς χώρους, καθώς και η είσοδος των ξένων fund στην Ελλάδα, προοινωνίζονται περαιτέρω άνοδο του κλάδου τα επόμενα χρόνια. Αναφέρεται επίσης στις προσδοκίες που γεννά το «Σχέδιο Ελλάδα 2.0» για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αλλά και στα σχέδια εξωστρέφειας που καλλιεργεί η EEL για την ανάδειξη του Έλληνα logistician.

LM      Κύριε Ζεϊμπέκη, πρόσφατα ολοκληρώθηκε η συλλογή των στοιχείων για την 5η πανελλήνια έρευνα της EEL σχετικά με την υφιστάμενη κατάσταση και με τις μελλοντικές τάσεις στον τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας στην Ελλάδα. Βάσει των μηνυμάτων που λαμβάνετε από την αγορά, ποια είναι η αίσθησή σας για τα συμπεράσματα στα οποία θα οδηγήσει η φετινή έρευνα, δεδομένου ότι στην εξίσωση μπαίνουν πλέον και οι οικονομικές επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης;

– Αρχικά θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά που μου δίνετε την ευκαιρία να εκθέσω τις απόψεις της Ελληνικής Εταιρείας Logistics σε μια σειρά από σημαντικά θέματα που αφορούν τη στρατηγική και την τακτική οργάνωση του τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας στην Ελλάδα.

Αναφορικά με την ερώτησή σας, αν και είμαστε ακόμα σε στάδιο ανάλυσης των αποτελεσμάτων, εκτιμώ πως το μήνυμα που καταγράφεται από την αγορά μέσω της έρευνας είναι θετικό. Υπάρχουν ενθαρρυντικά στοιχεία που καταδεικνύουν τον ρόλο της εφοδιαστικής αλυσίδας στην Ελλάδα.

Ειδικότερα, οι συγχωνεύσεις και οι εξαγορές που έχουν ήδη γίνει μεταξύ εταιρειών παροχής υπηρεσιών logistics, οι νέες επενδύσεις σε αποθηκευτικούς χώρους, καθώς και τα fund που έχουν έρθει στην Ελλάδα και τα οποία είναι έτοιμα να επενδύσουν σε ελληνικές εταιρείες, όλα αυτά μαρτυρούν το αναπτυξιακό κλίμα που διαφαίνεται να έρχεται στον τομέα μας τα επόμενα χρόνια.

Ως εκ τούτου, θα έλεγα πως η πανδημία, παρ’ όλα τα σημαντικά προβλήματα που έφερε, αποτέλεσε επιταχυντή της ανάπτυξης του κυκλώματος εφοδιασμού στην Ελλάδα.

– Πόσο έχει αλλάξει η εικόνα των logistics την τελευταία πενταετία στην Ελλάδα και ποια είναι τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις σήμερα;

– Η εικόνα έχει αλλάξει κυρίως τους τελευταίους 18 μήνες, με την υγειονομική κρίση. Αυτήν την περίοδο παρατηρήθηκαν σημαντικές πιέσεις στα κυκλώματα εφοδιασμού (σε όρους πρόβλεψης ζήτησης, διαχείρισης αποθέματος, εκτέλεσης και διανομής παραγγελιών), σε παγκόσμιο αλλά και σε εθνικό επίπεδο, ενώ παράλληλα άλλαξαν οι καταναλωτικές συνήθειες.

Συγκεκριμένα, σε επίπεδο πωλήσεων «Business to Customer» (B2C) οι καταναλωτές έγιναν πιο απαιτητικοί, αναζητώντας πολυκαναλικά σημεία παραλαβής των παραγγελιών τους (π.χ. click ’n’ collect, θυρίδες, PUDO points κτλ.) κυρίως από τα ηλεκτρονικά καταστήματα, καθώς και μικρότερους χρόνους παράδοσης, ακόμα και αυθημερόν.

Το γεγονός αυτό ανάγκασε τις εταιρείες που εκτελούν τις παραγγελίες αλλά και τους συνεργάτες τους –π.χ. οχήματα Δ.Χ., εταιρείες ταχυμεταφορών κτλ.– να αναθεωρήσουν και να αναδιοργανώσουν τον τρόπο προετοιμασίας, εκτέλεσης και παράδοσης κάθε παραγγελίας.

Το αποτέλεσμα αυτών των αλλαγών είναι ότι πολλές εταιρείες προχώρησαν στον ψηφιακό μετασχηματισμό συγκεκριμένων διαδικασιών του κυκλώματος logistics (π.χ. picking), ώστε να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους και το επίπεδο εξυπηρέτησης των πελατών τους, καθώς και για να μειώσουν παράλληλα τα λάθη και το λειτουργικό κόστος τους.

Επίσης, πολλές ενέργειες έγιναν ώστε να εγκατασταθεί η εφαρμογή της πλήρους ορατότητας στην κατάσταση της παραγγελίας («end to end» visibility), με στόχο να βελτιωθεί σημαντικά το customer experience.

– Με ποιο τρόπο βοήθησε η σύσταση του Συμβουλίου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας Εφοδιαστικής και ποια ακριβώς είναι η συμβολή του αυτή την περίοδο;

– Ως μόνιμο μέλος στο εν λόγω συμβούλιο, πιστεύω ακράδαντα πως η σύστασή του ήταν ιδιαίτερα σημαντική –καταλυτική θα μπορούσα να πω– για την ανάπτυξη του τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας στην Ελλάδα.

Μέσω του Συμβουλίου προέκυψε ο νόμος 4302/2014 περί εφοδιαστικής, ενώ παράλληλα προχώρησε η δευτερογενής νομοθεσία σε κρίσιμα θέματα, όπως είναι η αδειοδότηση των Κέντρων Αποθήκευσης και Διανομής (ΚΑΔ), η πυρασφάλεια και η πράσινη εφοδιαστική, αλλά και άλλες δράσεις που υποστήριξαν στην πράξη την ανάπτυξη των logistics στην Ελλάδα.

Η συνδρομή του Συμβουλίου και αυτή την περίοδο παραμένει κρίσιμη, αφού μέσω των ειδικών ομάδων εργασίας που έχουν δημιουργηθεί, προκύπτει πλειάδα γνωμοδοτήσεων προς την ελληνική κυβέρνηση και τα συναρμόδια υπουργεία, σε κρίσιμα θέματα που αφορούν τα εθνικά logistics, την προσέλκυση διεθνούς φορτίου στην Ελλάδα καθώς και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της εφοδιαστικής αλυσίδας.

– Πώς όμως θα προσελκύσουμε  διεθνείς ροές, τη στιγμή που η χώρα υστερεί σε υποδομές παροχής υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας, αλλά και σε κατάλληλα χερσαία δίκτυα;

– Πράγματι, παρότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα, κυρίως στις υποδομές των λιμένων, με έμφαση σε αυτές του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, εντούτοις χρειάζεται ακόμα πολλή δουλειά, ώστε η Ελλάδα να προσελκύσει διεθνείς ροές. Μάλιστα αυτή την περίοδο εκπονείται μελέτη από την Παγκόσμια Τράπεζα με αποδέκτη την ελληνική κυβέρνηση, η οποία εστιάζει στο παραπάνω θέμα.

Σε κάθε περίπτωση, η υστέρηση σε υποδομές  και κυρίως οι ελλείψεις στις υποδομές του σιδηροδρόμου, αποτελούν τροχοπέδη στην περαιτέρω ανάπτυξη της Ελλάδας. Για παράδειγμα, το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο, όταν λειτουργήσει, θα μπορούσε να έχει το ρόλο ενός dry port για τον λιμένα Πειραιώς.

Επίσης, η έλλειψη πλήρους ηλεκτροδότησης της κύριας σιδηροδρομικής γραμμής από το λιμάνι του Πειραιά προς τους διαδρόμους IV (Βουλγαρίας) και X (Σκοπίων), καθώς και η απουσία σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης, δεν καθιστούν ελκυστικές τις συνδυασμένες μεταφορές εμπορευματοκιβωτίων από το λιμάνι του Πειραιά.

– Τα έργα στο συγκρότημα του Θριασίου, πάντως, φαίνεται να ξαναπαίρνουν το δρόμο τους. Πώς και πόσο πιστεύετε ότι θα βοηθήσει την επιχειρηματικότητα η πλήρης λειτουργία του εμπορευματικού κέντρου; Χρειάζεται και άλλα κέντρα τύπου «Θριασίου» η χώρα; Πού θα έπρεπε, κατά τη γνώμη σας, να δημιουργηθούν αυτά;

– Είναι θετικό ότι τα έργα στο Θριάσιο Ι θα προχωρήσουν σύντομα, ενώ θα έχουμε και εξελίξεις αναφορικά με το Θριάσιο ΙΙ την επόμενη χρονική περίοδο. Κατά τη γνώμη μου, είναι δεδομένο ότι η πλήρης λειτουργία του εμπορευματικού κέντρου εθνικής εμβέλειας του Θριασίου θα βοηθήσει την επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα, καθώς και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Η δυνατότητα να προσφέρονται υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας από εταιρείες που θα εδρεύουν στο εμπορευματικό κέντρο (π.χ. υπηρεσίες συναρμολόγησης, ελαφράς μεταποίησης, αποθήκευσης, cross-docking κτλ.) θα βοηθήσει παράλληλα και στην προσέλκυση διεθνούς φορτίου στην Ελλάδα, πράγμα που είναι άλλωστε και ένα από τα ζητούμενα από τη λειτουργία τού εν λόγω εμπορευματικού πάρκου.

Αναφορικά με την ανάγκη για επιπλέον πάρκα, αυτή είναι σαφώς υπαρκτή, κυρίως στη Θεσσαλονίκη, ώστε να δημιουργηθεί ένα dry port για το λιμάνι της. Το πρώην στρατόπεδο Γκόνου είναι μια λύση που έχει προταθεί και μελετάται.

Πέραν αυτού, στη βόρεια Ελλάδα θα υπήρχε ενδιαφέρον και για ένα κέντρο agrologistics. Το πρώην στρατόπεδο Ζιάκα –επίσης στη Θεσσαλονίκη– αποτελεί μια ελκυστική λύση για τη δημιουργία ενός τέτοιου κέντρου ειδικού σκοπού.

– Στην περίοδο που διανύουμε, την οποία πολλοί χαρακτηρίζουν ήδη ως «νέα εποχή», δίνεται έμφαση σε δύο προκλήσεις, στην ψηφιοποίηση και στην πράσινη μετάβαση, οι οποίες συνοδεύονται με αλλεπάλληλες νομοθετικές διατάξεις. Με ποια μέσα και με ποιο κόστος ανταποκρίνονται οι ελληνικές επιχειρήσεις στις νέες απαιτήσεις;

– Μιλάτε για δύο σημαντικές προκλήσεις που οι ελληνικές επιχειρήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν: α) τον ψηφιακό μετασχηματισμό και β) την αειφορία και την πράσινη μετάβαση. Και οι δύο αυτές προκλήσεις αγγίζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τον τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Όσον αφορά τον ψηφιακό μετασχηματισμό, οι περισσότερες εταιρείες έχουν αντιληφθεί τη σημασία ενός ψηφιακού άλματος, αφού μέσω αυτού θα βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητά τους και θα αυξήσουν την παραγωγικότητά τους.

Αντίστοιχα, υιοθετώντας δράσεις αειφορίας με έμφαση στην προστασία του περιβάλλοντος –όπως είναι, για παράδειγμα, ο υπολογισμός του ανθρακικού αποτυπώματος, η χρήση φιλικού προς το περιβάλλον στόλου οχημάτων κτλ.– οι εταιρείες θα επιτύχουν μείωση του περιβαλλοντικού τους αποτυπώματος, θα υιοθετήσουν την έννοια της κυκλικής οικονομίας και, υπό προϋποθέσεις, θα μειώσουν το λειτουργικό τους κόστος.

Σε κάθε περίπτωση, για να επιτευχθούν τα παραπάνω, είναι αναγκαίο να υπάρξουν από την πλευρά των εταιρειών επενδύσεις που, φυσικά, έχουν και το ανάλογο κόστος. Αρκετές εταιρείες έχουν καταφέρει να βρουν την απαιτούμενη χρηματοδότηση ώστε να προχωρήσουν σε αυτές τις αναγκαίες ενέργειες, ενώ έχουν αντιληφθεί πως η αξιολόγηση μιας επένδυσης –είτε για τον ψηφιακό τους μετασχηματισμό είτε για την πράσινη εφοδιαστική– δεν αφορά μόνο το αρχικό κόστος (CapEx) αλλά και το πόσο γρήγορα θα αποσβεστεί αυτό (Return on investment [ROI]).

– Ποια είναι τα επόμενα σχέδια της Ελληνικής Εταιρείας Logistics;

– Είναι πολλά και σημαντικά, και βασίζονται στο πλάνο ανάπτυξης των 5 πυλώνων που είχαμε παρουσιάσει ως Δ.Σ. στις προγραμματικές δηλώσεις μας κάποιους μήνες νωρίτερα. Ειδικότερα τους επόμενους μήνες θα δοθεί προτεραιότητα στην περαιτέρω εξωστρέφεια και σε συνέργειες / συνεργασίες με άλλους φορείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Στόχος μας είναι η ανάδειξη του Έλληνα logistician στο επίκεντρο της ελληνικής επιχείρησης και της οικονομίας.

 «Το “Σχέδιο Ελλάδα 2.0” θα στηρίξει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις»

– Το «Σχέδιο Ελλάδα 2.0» περιλαμβάνει δράσεις και κονδύλια για τον τομέα της εφοδιαστικής. Κατά τη γνώμη σας, είναι αρκετά για την τόνωση των επιχειρήσεων; Σε ποιου μεγέθους επιχειρήσεις απευθύνονται;

– Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης, είτε με άμεσο είτε με έμμεσο τρόπο, συμβάλλει θετικά στην ανάπτυξη του τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας στην Ελλάδα. Τόσο σε επίπεδο υποδομών και κατάρτισης εργαζομένων όσο και σε επίπεδο επενδύσεων, το εν λόγω σχέδιο περιλαμβάνει δράσεις σε κάθε του πυλώνα, οι οποίες υπό προϋποθέσεις μπορούν να δώσουν την αναγκαία ώθηση στον τομέα της εφοδιαστικής.

Οι δράσεις του σχεδίου αφορούν όλα τα είδη των επιχειρήσεων, και εκτιμώ πως θα δοθεί έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας.

Κατά τη γνώμη μου, το εν λόγω σχέδιο μπορεί να συμβάλει και στη στρατηγική της Ελλάδας για την προσέλκυση διεθνούς φορτίου, καθώς επίσης και στη μετατροπή της Ελλάδας σε διαμετακομιστικό κόμβο logistics. Είναι όμως εξαιρετικά απαιτητικό στην υλοποίησή του, με αποτέλεσμα να απαιτεί μεγάλη προσπάθεια, προσήλωση στους στόχους, διαφάνεια και τήρηση όλων των εθνικών και ευρωπαϊκών κανόνων.

Εφόσον όμως το φέρουμε σε πέρας με επιτυχία, μπορεί να αλλάξει την πορεία της πατρίδας μας αλλά και του τομέα που υπηρετούμε.

Διά βίου μάθηση και εκπαίδευση

– Τι ανταπόκριση έχουν μέχρι σήμερα τα προγράμματα e-learning της EEL και τα εκπαιδευτικά σεμινάρια mentoring; Ποιος είναι ο στόχος τους;

– Ήδη η ανταπόκριση και για τις δύο νέες δράσεις μας είναι πολύ μεγάλη, και είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι για αυτό. Η EEL ανέκαθεν έδινε μεγάλη βαρύτητα στη διά βίου μάθηση και εκπαίδευση των μελών της αλλά και όλης της κοινότητας των logistics στην Ελλάδα. Ως εκ τούτου, το διοικητικό συμβούλιο προχώρησε στις δύο νέες δράσεις που αναφέρετε.

Τα δύο προγράμματα e-learning καταρτίστηκαν με συνεργασία του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και της ΕΕL. Ξεκινούν στις 25 Οκτωβρίου και στοχεύουν στην κατάρτιση σε θέματα οργάνωσης και λειτουργίας σύγχρονων αποθηκευτικών χώρων, καθώς επίσης σε θέματα έξυπνων και βιώσιμων εμπορευματικών μεταφορών.

Θα ήθελα επίσης να υπενθυμίσω ότι «τρέχει» εδώ και αρκετά χρόνια με μεγάλη επιτυχία ακόμα ένα e-learning πρόγραμμα σε συνεργασία με το ΕΚΠΑ, το οποίο αφορά την εν γένει διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Το πρόγραμμα mentoring είναι εξάμηνης διάρκειας και απευθύνεται σε νέους logistician που ενδιαφέρονται να λάβουν καθοδήγηση από έμπειρα στελέχη της αγοράς. Αποτελείται από δύο εμπλεκόμενα μέρη: α) τον mentor, ο οποίος είναι κατά βάση ένα έμπειρο στέλεχος του κλάδου, με γνώσεις, εμπειρίες αλλά και διάθεση να τις μοιραστεί, και β) τον mentee, ο οποίος είναι νεότερο στέλεχος, το οποίο αναζητεί έμπνευση, καθοδήγηση αλλά και ευκαιρίες καλύτερης δικτύωσης. Ο mentor και ο mentee έχουν τουλάχιστον 4-6 συστηματικές συναντήσεις.

Ελέγξτε επίσης

Νίκος Παπαθανάσης: Η εφοδιαστική ως μοχλός της εθνικής και της διεθνούς συνδεσιμότητας

  H ελληνική οικονομία έχει μπει σε τροχιά ανάκαμψης, αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου και δημιουργίας …

Τα Περιοδικά μας