Γράφει ο Ιωάννης Σιαμάς *
Βασικές παράμετροι ενίσχυσης της πιθανότητας ανάδειξης της χώρας ως διαμετακομιστικού κόμβου της ΝΑ Ευρώπης αποτελεί η ανάδειξη εξειδικευμένων υπηρεσιών και εξειδικευμένων υποδομών για την εφοδιαστική αλυσίδα. Οι μεν υπηρεσίες, παρότι παρέχονται σε εξαιρετικό επίπεδο από μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις όπως είναι αλυσίδες καταστημάτων λιανικής, δεν δύνανται να προσελκύσουν φορτία τρίτων, διότι δεν αποτελούν ανεξάρτητο και εξειδικευμένο κρίκο της αλυσίδας εφοδιασμού.
Πρόκειται στην ουσία για υψηλή εξειδίκευση σε μια υποστηρικτική δραστηριότητα, επικουρική της βασικής που είναι η λιανική πώληση. Με την καθετοποίηση των υπηρεσιών εμφανίστηκε dumping στις υποστηρικτικές υπηρεσίες με τη σταδιακή αύξηση κόστους των τελευταίων. Το αρνητικό αποτέλεσμα στις εμπορικές επιχειρήσεις άρχισε να γίνεται εμφανές, αφού ήδη σε πολλά δρομολόγια το κόστος υπερβαίνει την παραγωγική ωφέλεια, με αποτέλεσμα η ελληνική μονάδα να τροφοδοτείται από το κέρδος των μονάδων παραγωγής του εξωτερικού.
Εξειδικευμένες υπηρεσίες παρέχονται και από τους πλέον ειδικούς 3PL (αποθηκευτές, διαμεταφορείς και μεταφορείς) σε πολύ χαμηλότερο κόστος και με καλύτερο service level. Η ελληνική πρωτοτυπία να υπερέχουν τα in-house logistics από τα outsourcing δεν αφήνει χώρο ανάπτυξης των 3PL, με αποτέλεσμα η ανάπτυξη του κλάδου να ασφυκτιά από τις ενδοεπιχειρησιακές επιρροές, παρότι δηλώνεται ηχηρά η παρουσία του. Ξεκινάμε δηλαδή από ένα δεδομένο ότι οι ελληνικές 3PL δεν πείθουν για τις υπηρεσίες τους τις εμποροβιομηχανικές μονάδες. Ζητούμε, δηλαδή, από τους ξένους εισαγωγείς να ενεργήσουν αντίθετα με την πρακτική που ακολουθούμε, οδηγώντας μας σε ανάπτυξη.
Με αυτό τον τρόπο τίθεται ολόκληρος ο κλάδος των 3PL και 4PL σε κίνδυνο βιωσιμότητας, λόγω συρρίκνωσης των προϊόντων εφοδιασμού από τη μείωση της ζήτησης και τη διατήρηση της καθετοποίησης. Απόδειξη αυτής της τάσης είναι ότι ακόμα και πολυεθνικές επιχειρήσεις του κλάδου της εφοδιαστικής δε διαθέτουν την κρίσιμη μάζα πελατών για να διατηρήσουν εσωτερικό δίκτυο ή αναγκάζονται να το διατηρούν για λόγους ευρωπαϊκής πληρότητας.
Υπάρχει βέβαια και η δυνατότητα θέσπισης αντικινήτρων με στόχο την ενίσχυση του outsourcing, όπως είναι η επιβάρυνση του στόλου που δεν ανήκει στη δημόσια μεταφορά με υψηλότερα τέλη κυκλοφορίας, η δημιουργία δακτυλίου για τα ιδιωτικά καθ’ ομοίωση με τις επιτρεπόμενες επιβατικές συγκοινωνίες ή η τεκμαρτή υποχρέωση δήλωσης ελάχιστων ακαθάριστων εσόδων για κάθε ιδιωτικό όχημα που διαθέτει κάθε επιχείρηση. Ενεργητικά κίνητρα θεσπίζονται από το Σύμφωνο Εταιρικής Σχέσης που ενισχύουν την προστασία του περιβάλλοντος και τη δικτύωση επιχειρήσεων με όρους κοινής επιχειρηματικής δράσης.
Οι δε υποδομές αποτελούν βρόχο διατήρησης αυτής της επιλογής, αφού είναι εξαιρετικά δύσκολο για τις εμποροβιομηχανικές επιχειρήσεις να αποδεχθούν τη λανθασμένη επιλογή και να αποβάλουν στοιχεία του ενεργητικού τους σε πολύ χαμηλότερες τιμές από αυτές της κτήσης, ζημιώνοντας την επιχείρησή τους εκ νέου.
* PhDc,, Industrial Management, Logistics Engineer, MEng, MSc To παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Logistics & Management τον Οκτώβριο του 2013.
