Κείμενα – επιμέλεια: Γιώργος Ανωμερίτης
Έκδοση ΟΛΠ, 2012
Η βιομηχανική κι επιχειρηματική ιστορία στην Ελλάδα άνθησε μόλις πριν λίγα χρόνια όταν σημαντικά αρχεία άρχισαν να διασώζονται και να επεξεργάζονται από ιστορικούς. Ευτυχώς σε ορισμένες επιχειρήσεις το πλούσιο αρχείο πέρασε ομαλά από γενιά σε γενιά κι από διοίκηση σε διοίκηση και κάποια στιγμή, ο θησαυρός ήρθε στην επιφάνεια και εκτέθηκε. Αυτό έγινε στον ΟΠΑΠ, στον ΟΣΕ, στον ΟΤΕ και τώρα ήρθε η σειρά του ΟΛΠ ο οποίος ευτύχησε τα τελευταία χρόνια να έχει στο τιμόνι του ένα στέλεχος που αγαπάει το βιβλίο όντας κι ο ίδιος συγγραφέας.
Το Ιστορικό Αρχείο ΟΛΠ, το οποίο ιδρύθηκε φέτος με μορφή αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας, εξέδωσε ήδη το πρώτο του βιβλίο με έγγραφα, χάρτες και φωτογραφίες μιας εκατονταετίας. Την έκδοση ανέλαβε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού Γιώργος Ανωμερίτης ο οποίος συνέγραψε τα κείμενα, επεξεργάσθηκε το αρχειακό υλικό και επιμελήθηκε μια έκδοση, μέσα από την οποία διαχέεται η ιστορία του λιμανιού από το 1911 έως το 2011. Το σπάνιο υλικό που θησαυρίζεται στην επιμελημένη έκδοση – αφιερωμένη στους εργαζόμενους του Οργανισμού- καλύπτει τις δύο μεγάλες ιστορικές περιόδου του λιμανιού μέσα στον 20ο αιώνα. Η πρώτη από το 1911 μέχρι το 1930 είναι η γνωστή περίοδος ‘Επιτροπείας Λιμένος’ όταν μια επιτροπή διοικούσε το μικρό σε έκταση και φτωχό σε έργο λιμάνι. Η δεύτερη περίοδος ξεκινάει το 1930 όταν ιδρύθηκε ο ΟΛΠ και φτάνει μέχρι τις μέρες μας: είναι η περίοδος κατά την οποία το λιμάνι του Πειραιά μετασχηματίσθηκε σε εθνικό λιμάνι και σε ένα από τα μεγαλύτερα του κόσμου. Όπως γράφει ο Γιώργος Ανωμερίτης κλείνοντας το εισαγωγικό του σημείωμα «με αφορμή αυτό το βιβλίο, οφείλουμε όλοι, χωρίς αγκυλώσεις, να επαναδιατυπώσουμε την προοπτική του. Εξάλλου η Ιστορία, με τις κατακτήσεις και τα λάθη των διαχειριστών της, αποτελεί τη σημαντικότερη διδαχή προς το μέλλον».
Το υλικό είναι εντυπωσιακό: εμπορικά έγγραφα κι έγγραφα εργολαβιών, χάρτες και σκαριφήματα διαφόρων εποχών, πρωτόκολλα και υπομνήματα των διοικήσεων προς τις (απρόθυμες…) αρχές αλλά και εντυπωσιακές φωτογραφίες με το τραμ στην Ακτή Μιαούλη (!), και την αποβίβαση των βρετανικών στρατευμάτων στον κατεστραμμένο από τους Ναζί Πειραιά το 1945. Το Ιστορικό Αρχείο ΟΛΠ είναι αξιέπαινο καθώς συλλέγει τα υφιστάμενα αρχεία, με ιδιαίτερη έμφαση: α) στα αρχεία της περιόδου 1922-1930 μετά δηλαδή την μικρασιατική καταστροφή και την εγκατάσταση των προσφύγων στο λιμάνι και β) τα σπάνια αρχεία της γερμανικής κατοχής, τα οποία βρέθηκαν στο σύνολο τους πεταμένα στις αποθήκες του ΟΛΠ στο Καστράκι….
