ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Κ. ΧΑΤΖΗΔΟΥΡΟΣ
ΔΗΜΟΣΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ
Εκδόσεις Πατάκη, 2011
Το βιβλίο του Αλ. Χατζηδούρου απευθύνεται πρωτίστως στους φοιτητές του Πολυτεχνείου και ακολούθως στους επιστήμονες των συγκοινωνιών, μπορεί όμως να διαβαστεί κι απ’ όσους ασχολούνται με τη διαμόρφωση δημόσιων πολιτικών και την ανάλυση κοινωνικών φαινομένων? κι αυτό διότι ο συγγραφέας επιμένει να θεωρεί τις δημόσιες συγκοινωνίες (και) ως μια έκφραση κοινωνικής πολιτικής. Με τον όρο «δημόσιες συγκοινωνίες» περιγράφει κατά βάση τις αστικές συγκοινωνίες, οδικές (λεωφορεία και τρόλεϊ) ή σταθερής τροχιάς (ηλεκτρικός, τραμ, μετρό, προαστιακός).
Σύμφωνα με το συγγραφέα, το δημόσιο σύστημα συγκοινωνιών που οργανώθηκε κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές πόλεις, «έπαψε να θεωρείται το σύστημα που εξυπηρετεί τους "δέσμιους" πολίτες, εκείνους που δεν διαθέτουν άλλους τρόπους μεταφοράς, άρα υποχρεωτικά προστρέχουν στη δημόσια συγκοινωνία, αλλά απευθύνεται σε όλους τους κατοίκους της πόλης». Με βάση την ολιστική αντιμετώπιση των συστημάτων μεταφοράς εξετάζει στη συνέχεια όλες τις πτυχές του αντικειμένου του, οι οποίες ταυτόχρονα αποτελούν και τα κεφάλαια του βιβλίου και είναι: οι προσδιοριστικοί παράγοντες παροχής αστικής συγκοινωνίας, το κόστος λειτουργίας, το δύσκολο παζλ της δρομολόγησης (μια καθαρά μαθηματική συνάρτηση), η τιμολόγηση των υπηρεσιών, η ζήτηση και η προσφορά υπηρεσιών (που καθορίζουν εν τέλει την ίδια την πορεία των αστικών συγκοινωνιών) και, τέλος, η ποιότητα στη δημόσια συγκοινωνία.
Δεν θα μπορούσαμε παρά να σταθούμε λίγο περισσότερο στο κεφάλαιο που αφορά την τιμολόγηση των μεταφορικών υπηρεσιών. Εκεί ο συγγραφέας αφού ξεκαθαρίσει ότι ο κοινωνικός χαρακτήρας των αστικών μεταφορικών υπηρεσιών –η εκπλήρωση δηλαδή του σκοπού της προσιτής συγκοινωνίας σε πληθυσμιακές ομάδες με χαμηλά εισοδήματα– σχεδόν επιβάλλει τη χρηματοδότησή τους από το κράτος, περνάει στην ανάλυση των παραγόντων που επηρεάζουν την τιμή, όπως το ακριβές ιδιοκτησιακό καθεστώς του μεταφορικού συστήματος, η πολεοδομική και λειτουργική οργάνωσης της πόλης κ.ά. Επίσης παρουσιάζει τα διάφορα τιμολογιακά συστήματα που υιοθετούνται διεθνώς, τα περισσότερα από τα οποία γνωρίσαμε τα τελευταία χρόνια κι εδώ στην Ελλάδα και στην Αθήνα (ενιαίο εισιτήριο, ζωνικό κ.ά.).
