Χρήστος Βασιλάκος (ΣΕΒ): Επτά προκλήσεις για την οργάνωση δικτύων μεταφορών, κατά τη μετά την Covid-19 εποχή

Η ποιότητα των υποδομών μεταφορών στην Ελλάδα είναι σε μέτριο επίπεδο, με τη χώρα μας να κατατάσσεται διεθνώς στην 39η θέση (1) και με τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες να έχουν υψηλότερες επιδόσεις.

Άρθρο του κ. Χρήστου Βασιλάκου, associate advisor του τομέα Βιομηχανίας, Ανάπτυξης, Δικτύων & Περιφερειακής Πολιτικής του ΣΕΒ (έντυπο τεύχος Μαρτίου 2021).

Οι μεταφορές αποτελούν διαχρονικά ζωτική δραστηριότητα για την ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας. Ωστόσο στην Ελλάδα το επίπεδο αποδοτικότητας των υπηρεσιών των σιδηροδρομικών μεταφορών είναι ιδιαίτερο χαμηλό, με τη χώρα μας να βρίσκεται στην 25η θέση μεταξύ των 26 της Ε.Ε. (2).

Παράλληλα παρατηρείται περιορισμένη συνδεσιμότητα μεταξύ των διαφορετικών μέσων, γεγονός που δυσχεραίνει τις διατροπικές μεταφορές.

Οι οδικές εμπορευματικές μεταφορές, μέσω των οποίων διακινείται σημαντικό ποσοστό του συνολικού φορτίου, χαρακτηρίζονται από υψηλό κατακερματισμό, ενώ διαθέτουμε το μεγαλύτερο σε ηλικία στόλο στην Ε.Ε. (21 έναντι 13 ετών του ευρωπαϊκού μέσου όρου) (3).

Εντούτοις, παρά τα δομικά προβλήματα και τις ελλείψεις υποδομών, ο κλάδος της εφοδιαστικής αλυσίδας αντεπεξήλθε κατά τη διάρκεια της υγειονομικής κρίσης και συνέβαλε σημαντικά στη συνέχιση της επιχειρηματικής δραστηριότητας και της καθημερινής ζωής των πολιτών.

Για να επιστρέψουμε όμως σε συνθήκες ανάπτυξης και προόδου, χρειάζεται να ακολουθήσουμε ένα συνεκτικό σχέδιο δράσεων, με όραμα την ανάπτυξη ενός σύγχρονου συστήματος μεταφορών που θα στηρίξει την παραγωγική μεγέθυνση και την εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας.

Προκειμένου να οικοδομήσουμε σύγχρονες και ανταγωνιστικές μεταφορές, είναι κομβικό να απαντηθούν επτά επίκαιρες προκλήσεις:

Πρώτον, ο σχεδιασμός των υποδομών μεταφορών πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των παραγωγικών οικοσυστημάτων. Υπό αυτό το πρίσμα, είναι σημαντική η αναβάθμιση των συνδέσεων των επιχειρηματικών πάρκων, των άτυπων βιομηχανικών συγκεντρώσεων και των συγκεντρώσεων της εφοδιαστικής αλυσίδας, με το κεντρικό οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο. Παράλληλα, είναι απαραίτητη η δημιουργία κατάλληλων υποδομών (σιδηροδρομικών και λιμενικών εγκαταστάσεων) για την ενίσχυση των συνδυασμένων μεταφορών, με έμφαση στην υποστήριξη της διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων.

Δεύτερον, πρέπει να αντιμετωπιστεί η απουσία ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού συγκέντρωσης στατιστικών στοιχείων μεταφορών, απουσία που προκαλεί στρεβλώσεις στην αποτύπωση των πραγματικών αναγκών σε υποδομές και στη χάραξη αξιόπιστης στρατηγικής. Επιβάλλεται η επίσπευση της δημιουργίας παρατηρητηρίων συλλογής δεδομένων και χαρτογράφησης των ροών των προϊόντων, τόσο για την εγχώρια βιομηχανία όσο και για το εμπόριο, σύμφωνα πάντα με τις βέλτιστες ευρωπαϊκές πρακτικές.

Τρίτον, χρειάζεται ταχύτερη ενσωμάτωση των σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών σε όλο το φάσμα των μεταφορών. Απαιτούνται δράσεις επιτάχυνσης της ψηφιοποίησης του συνόλου των εγγράφων στην εφοδιαστική αλυσίδα και ηλεκτρονικής ανταλλαγής, με ψηφιακή επέκταση του περιεχομένου του ηλεκτρονικού τιμολογίου. Επίσης, έμφαση πρέπει να δοθεί στη βέλτιστη αξιοποίηση των ευφυών συστημάτων μεταφορών (ITS), μέσω της χρηματοδότησης συναφών δράσεων και της ενσωμάτωσης κοινών τεχνολογικών προτύπων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Τέταρτον, πρέπει να ενισχυθούν οι μεταφορικές υποδομές για την παροχή υπηρεσιών last mile, λόγω των δραστικών αλλαγών που επέφερε η πανδημία. Χρειάζεται ταχύτερη αδειοδότηση των επιχειρήσεων αστικών διανομών και παροχή κινήτρων για την προμήθεια νέου και ελαφρού στόλου οχημάτων και ηλεκτρικών μέσων.

Πέμπτον, απαιτείται κατάλληλη προεργασία για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης και της υδρογονοκίνησης στις μεταφορές. Η έγκαιρη προετοιμασία ενός σύγχρονου κανονιστικού πλαισίου, σε συνδυασμό με ένα ισχυρό πλέγμα χρηματοδοτικών κινήτρων, μπορεί να συμβάλει αποφασιστικά στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας και στη δραστική μείωση των επιβλαβών ρύπων στις εγχώριες μεταφορές.

– Έκτη πρόκληση είναι να αποφευχθούν καθυστερήσεις στην ενσωμάτωση της τεχνολογίας συνδεδεμένων και αυτόνομων οχημάτων (CAVs) στα σχεδιαζόμενα συστήματα μεταφορών. Είναι αναγκαία η έγκαιρη μελέτη των επιπτώσεων εφαρμογής της εν λόγω τεχνολογίας, η εκτίμηση κόστους των υποστηρικτικών υποδομών και η κατάρτιση κατάλληλου ρυθμιστικού πλαισίου.

Τελευταία και ιδιαίτερα σημαντική πρόκληση είναι η αύξηση του μεγέθους των εταιρειών του κλάδου των μεταφορών και η χρηματοδότηση του εκσυγχρονισμού του μεταφορικού στόλου. Απαιτείται η εφαρμογή ειδικού νομοθετικού πλαισίου με κίνητρα και διευκολύνσεις για συγχωνεύσεις στον κλάδο της εφοδιαστικής και των μικρών προσωπικών μεταφορικών επιχειρήσεων.

  1. The Global Competitiveness Report 2019 – WEF

2. https://ec.europa.eu/transport/facts-fundings/scoreboard/countries/greece/investments-infrastructure_en

  1. https://www.acea.be/statistics/tag/category/average-vehicle-age

 

 

Ελέγξτε επίσης

Maritime και Logistics: Η Ελλάδα στον πολύπλοκο γεωπολιτικό καμβά, οι ιδιωτικοποιήσεις κομβικών λιμένων και ο ρόλος της Ρωσίας στην ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα

Η ναυτιλία διαδραματίζει το σπουδαιότερο ρόλο στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και ουσιαστικά χαρακτηρίζει τη βιωσιμότητα …

Τα Περιοδικά μας