Χαράλαμπος Σημαντώνης: Η ναυτιλία μικρών αποστάσεων, αναδυόμενη δύναμη στις συνδυασμένες μεταφορές

 

Οι θαλάσσιες μεταφορές δέχθηκαν σημαντικές πιέσεις κατά την πανδημία, με συνέπεια τη διαταραχή των εφοδιαστικών αλυσίδων –ευτυχώς σε περιορισμένη ένταση και έκταση. Η αντίδραση του κλάδου ήταν άμεση.

Άρθρο του κ. Χαράλαμπου Σημαντώνη, προέδρου της Ένωσης Εφοπλιστών Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων (έντυπο τεύχος Μαΐου 2021).

Η ναυτιλία και κατ’ επέκταση η θαλάσσια εφοδιαστική αλυσίδα προσαρμόστηκε αποτελεσματικά στις νέες απαιτήσεις. Θεωρώ, μάλιστα, ότι η πανδημία για πολλούς κλάδους, όπως και για τη ναυτιλία, αποτέλεσε ένα ορόσημο το οποίο επιτάχυνε τη μετατροπή των τάσεων σε εφαρμοστέες πλέον πρακτικές.

Ενδεικτικό παράδειγμα είναι αυτό της ψηφιοποίησης, η οποία άλλαξε όχι μόνο τον τρόπο επικοινωνίας, αλλά και τον τρόπο εσωτερικής οργάνωσης και διασύνδεσης με εξωτερικούς εταίρους.

Αρνητικά η πανδημία επηρέασε μόνο συγκεκριμένες αγορές, όπως είναι αυτή των κοντέινερ, όπου παρατηρείται σημαντική αύξηση των ναύλων εξαιτίας της αύξησης της ζήτησης και της περιορισμένης διαθέσιμης χωρητικότητας.

Στη διαμόρφωση των μελλοντικών τάσεων σημαντικό ρόλο θα παίξει η γεωγραφία της παραγωγής και οι αποφάσεις των εταιρειών. Εκτιμάται ότι θα υπάρξουν αλλαγές σε αυτό το πεδίο, με σκοπό τη μείωση της απόστασης μεταξύ σημείων παραγωγής και κατανάλωσης, στοιχείο το οποίο θα αναδιαμορφώσει αντίστοιχα και τη γεωγραφία των μεταφορών.

Όπως και να έχει, η ανάπτυξη ανθεκτικών αλυσίδων είναι μία πρόκληση. Εξάλλου ο ανταγωνισμός των επιχειρήσεων έχει μεταφερθεί πλέον σε επίπεδο εφοδιαστικών αλυσίδων· και βέβαια ο ρόλος της ναυτιλίας είναι κεντρικός, όχι μόνο για τις διηπειρωτικές μεταφορές αλλά και για τη μεταφορά προϊόντων σε κοντινές αποστάσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕΝΜΑ δραστηριοποιείται σε δύο επίπεδα. Σε εθνικό επίπεδο αναπτύσσει συνεργασίες με θεσμικούς φορείς προκειμένου να προωθηθούν οι συνδυασμένες μεταφορές, να ενισχυθεί περαιτέρω η κουλτούρα διασύνδεσης μεταξύ των εταίρων και παράλληλα να δημιουργηθεί η απαραίτητη γνώση μέσω της συνεργασίας με ακαδημαϊκά ιδρύματα. Αντίστοιχα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο η ΕΕΝΜΑ συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων, η δράση του οποίου εστιάζει στη μεταφορά τεχνογνωσίας αλλά και προτάσεων πολιτικής για τη προώθηση της ΝΜΑ.

Η συνεργασία μεταξύ των εμπλεκομένων αλλά και με τη πολιτεία είναι αναγκαία συνθήκη για τη δημιουργία ολοκληρωμένων και ανθεκτικών λύσεων.

Ανθεκτικότερες αλυσίδες για ασφαλείς ροές

Η ναυτιλία μικρών αποστάσεων (ΝΜΑ) έχει ιδιαίτερη συνεισφορά στη διαμόρφωση ευέλικτων και αποτελεσματικών αλυσίδων. Ειδικότερα στην Ελλάδα, η ΝΜΑ εξυπηρετεί πολλαπλούς στόχους, καθώς τα πλοία αποτελούν επέκταση των μεταφορικών υποδομών –ιδιαίτερα των νησιών– από την οποία εξαρτάται η παροχή των απαραίτητων προμηθειών ακόμα και στα πλέον απομακρυσμένα σημεία. Συνεπώς, πέρα από την οικονομική ανάπτυξη, η διαμόρφωση ολοκληρωμένων θαλάσσιων εφοδιαστικών αλυσίδων εξυπηρετεί και το στόχο της εδαφικής και κοινωνικής συνοχής.

Παράλληλα, οι θαλάσσιες εμπορευματικές μεταφορές μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των εμπορευματικών μεταφορών γενικότερα. Το πλεονέκτημα αυτό άλλωστε αναγνωρίζεται και διατυπώνεται σαφώς και στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ένα πιο βιώσιμο μεταφορικό σύστημα.

Η καλύτερη ενσωμάτωση της ΝΜΑ στις εφοδιαστικές αλυσίδες αποτελεί μία διαχρονική πρόκληση, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη.

Στην περίπτωση της Ελλάδας καθοριστικό ρόλο παίζει η κατάσταση των λιμένων όσον αφορά τις υποδομές, αλλά και η ανυπαρξία κατάλληλης τιμολογιακής πολιτικής που θα δημιουργήσει το περιβάλλον για την ανάπτυξη σταθερών συνδέσεων. Μια καταλληλότερη τιμολογιακή πολιτική θα είχε ως αποτέλεσμα την παροχή οικονομικότερων μεταφορικών υπηρεσιών, με πολλαπλά οφέλη για τους τελικούς καταναλωτές.

Την ανάγκη ανανέωσης του ελληνικού στόλου ΝΜΑ εντείνουν παράλληλα οι πιέσεις που δέχεται ο κλάδος από τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς για τη μετάβασή του σε τεχνολογίες χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών ρύπων.

 

Ελέγξτε επίσης

Γιάννης Πλακιωτάκης στο L&M: «Εργαζόμαστε για την ενδυνάμωση της ελληνικής σημαίας»

Ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής αποτιμά το κυβερνητικό έργο σε έναν από τους σημαντικότερους …

Τα Περιοδικά μας