Η ανάπτυξη των υπηρεσιών στον κλάδο των εμπορευματικών μεταφορών και των logistics περνάει μέσα από καινοτόμες συνδυασμένες μεταφορές. Την ίδια στιγμή οι συνδυασμένες λύσεις και οι τεχνολογικές πλατφόρμες που υιοθετούν, καλούνται να ενισχύσουν την προσπάθεια των εταιρειών για μείωση του κόστους των μεταφορών το οποίο στην Ευρώπη θεωρείται από τα υψηλότερα στον κόσμο. Επόμενο είναι, λοιπόν, πως κάθε σύγχρονη συζήτηση για τις συνδυασμένες μεταφορές περιλαμβάνει σειρά θεμάτων όπως: τεχνολογίες, πλατφόρμες, υπηρεσίες, ολοκλήρωση, νομοθεσία κ.ά. με τελικό κριτή όμως το κόστος. Και στο intermodal το κόστος είναι μικρότερο.
Η ανάπτυξη σύγχρονων πληροφοριακών συστημάτων που να συνεργάζονται υπερτοπικά, η προώθηση του RFID όπου αυτό είναι δυνατό (και …συμφέρον), η δημιουργία βιώσιμης πλατφόρμας για την ανάπτυξη συνδυασμένων μεταφορών σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερες αποστάσεις, η συνεχής παρακολούθηση, ο έλεγχος και η ασφάλεια φορτίων και μεταφορικών μέσων αλλά και οι ρυθμίσεις σε κοινοτικό επίπεδο –που εγγυώνται ανοικτά σύνορα και λιγότερη γραφειοκρατία- είναι τα κύρια θέματα της παγκόσμιας ατζέντας στο χώρο των συνδυασμένων μεταφορών.
Να μάθουμε το intermodal
O Ιταλικής καταγωγής Sergio Barbarino, κατέχει τη θέση του Principal Engineer στην πολυεθνική Procter & Gamble στα κεντρικά στις Βρυξέλλες και τα τελευταία χρόνια απασχολείται στο νευραλγικό τμήμα Logistics R&D for European Research Projects της ίδιας εταιρείας. Χάρις και στη δική του ερευνητική εργασία, η οποία αφορά στην προσπάθεια να περάσει όσο το δυνατόν περισσότερο μεταφορικό έργο από τις οδικές μεταφορές στις σιδηροδρομικές, η εταιρεία του κέρδισε το 2009 το βραβείο της European Intermodal Association έχοντας πετύχει έναν εντυπωσιακό στόχο: αύξησε το ποσοστό των σιδηροδρομικών μεταφορών από 10 σε 30%. Ο Barbarino εργάζεται αυτό το διάστημα στο διεθνές πρόγραμμα ‘Trains… Intermodality, a New Approach’ (T.I.N.A) και μεταξύ των προτεραιοτήτων του είναι ο σχεδιασμός και η εφαρμογή πετυχημένων indermodal λύσεων σε αποστάσεις μικρότερες των 300 χιλιομέτρων, ειδικά στις αγορές της Ανατολικής Ευρώπης. Ο Ιταλός manager της P&G αναφέρεται σε σημαντικά ερευνητικά προγράμματα αλλά και σε υλοποιήσεις τους σε λιανεμπορικές αλυσίδες όπως η βρετανική Tesco, όπου εκεί ο πολυεθνικός γίγαντας συνεργάζεται σε καθετοποιημένη βάση με την λιανεμπορική (vertical collaboration) για τη μεταφορά μεικτών φορτίων (βαριά κι ελαφριά προϊόντα) με κοντέινερ 45 ποδιών για τη μείωση του μεταφορικού κόστους.
Ο Γιώργος Ραϊλάκης της ΑΝΕΚ Lines, ασχολείται με το project Synthesis (χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Marco Polo), το οποίο υλοποιείται από την ελληνική ναυτιλιακή σε συνεργασία με Ιταλούς μετόχους. Πρόκειται για ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα ανάλυσης best practices και ανταλλαγής τεχνογνωσίας στον κλάδο των μεταφορών το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη και απευθύνεται τόσο σε χρήστες των μεταφορικών υπηρεσιών όσο και σε συνεργάτες των μεταφορικών εταιρειών.
Παρά το γεγονός ότι η ΑΝΕΚ υλοποιεί το πρόγραμμα με πάθος, ο Γ. Ραϊλάκης είναι ρεαλιστής και κατανοεί τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής πραγματικότητας. «Η έννοια του intermodality δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Ελλάδα με αποτέλεσμα να διακινούνται ακόμα και σήμερα μεγάλες ποσότητες εμπορευμάτων οδικώς μέσω των Σκοπίων, της Αλβανίας και της Σερβίας. Υπό αυτές τις συνθήκες, στόχος μας είναι να αυξήσουμε την αναγνωρισιμότητα του intermodality στο εσωτερικό της μεταφορικής κοινότητας πριν κάνουμε μεγαλύτερα σχέδια» ανέφερε στην εισήγησή του.
Το στέλεχος της ΑΝΕΚ συνομιλώντας με το L&M εξέφρασε την ανησυχία του για το μέλλον: «η κατάσταση στην ακτοπλοΐα είναι τραγική κι όλες οι εταιρείες κλείνουν ισολογισμούς με τρομερές ζημίες» μας είπε και εξήγησε πως «τα καύσιμα είναι στα ύψη και παρά το γεγονός ότι η μεταφορά μέσω της Αδριατικής έχει οφέλη, πολλοί οδηγοί προτιμούν ακόμα το δίκτυο των Σκοπίων».
Ο Χαρίλαος Ψαραύτης, καθηγητής στη Σχολή Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
Intermodal μεν, αλλά…
Ο Χαρίλαος Ψαραύτης, καθηγητής στη Σχολή Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο εκτιμά ότι η απόδοση της intermodal μεταφοράς εξαρτάται πολλές φορές από τα μοντέλα που χρησιμοποιούνται, κι από τα δεδομένα που χρησιμοποιούμε (π.χ. ο όγκος τους κι ο βαθμός στον οποίο είναι αξιοποιήσιμα). «Τις περισσότερες φορές τα στοιχεία διαφόρων παραγόντων που προσμετρούνται στις intermodal μεταφορές δεν είναι αξιοποιήσιμα, με αποτέλεσμα να οδηγούμαστε σε υποθέσεις» ανέφερε ο καθηγητής. Με το βλέμμα του στραμμένο προς τα λιμάνια τα οποία είναι το κύριο ερευνητικό πεδίο του, ο καθηγητής και πρώην διευθύνων σύμβουλος του ΟΛΠ, υποστηρίζει με θέρμη πως «αν θέλουμε να μεταφέρουμε έργο από τις οδικές μεταφορές στις θαλάσσιες χρειαζόμαστε πολύ καλά λιμάνια – κάτι που είναι ακόμα ζητούμενο στην Ευρώπη- και πιο ευέλικτες τελωνιακές διαδικασίες».
Πράσινα logistics
«Μπορούμε να μειώσουμε τα συνολικά έξοδα των μετακινήσεων στο ευρωπαϊκό εμπόριο μέχρι και 160 δισ. ευρώ» υποστηρίζει το στέλεχος της P&G Sergio Barbarino, για να πραγματοποιηθεί όμως ένας τέτοιος στόχος η υιοθέτηση ‘πράσινων’ πολιτικών είναι κάτι παραπάνω από αναγκαία. «Εμείς ως logisticians δεν έχουμε τη δυνατότητα να επιλέξουμε την ενέργεια που θα χρησιμοποιηθεί κατά τη μεταφορά των προϊόντων μας. Έργο μας είναι να μειώσουμε τη σπατάλη ενέργειας – όποια κι αν χρησιμοποιείται- και να εξασφαλίσουμε την καλύτερη δυνατή απόδοση της εφοδιαστικής αλυσίδας» υποστηρίζει ο Ιταλός ερευνητής της αμερικανικής πολυεθνικής καταναλωτικών προϊόντων. Ο ίδιος θεωρεί ότι οι δυνατότητες που έχουν οι εταιρείες είναι αρκετές, αυξάνουν μάλιστα με τα χρόνια, εκτιμάει όμως ότι θα είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθούν οι ενεργειακοί στόχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ατζέντα 20-20-20).
Κλείνουμε με την τοποθέτηση της Γεωργίας Αϊφαντοπούλου από τη Θεσσαλονίκη, η οποία είναι ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Μεταφορών (ΙΜΕΤ) του ΕΚΕΤΑ. Η πανεπιστημιακός ζητάει «να πιέσουμε τις εθνικές κυβερνήσεις να ομογενοποιήσουν τις νομοθεσίες τους και να ζητήσουμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να στηρίξει τόσο τις τεχνολογίες και την καινοτομία όσο και τα σύγχρονα business models που δημιουργούνται. Η στήριξή τους δεν πρέπει να είναι θεωρητικά αλλά να αφορά την πραγματική ζωή».
————————————————————————————-
Λεζάντες
O Sergio Barbarino, Principal Engineer στην Procter & Gamble (Βρυξέλλες) και υπεύθυνος στο τμήμα Logistics R&D for European Research Projects της ίδιας εταιρείας.
Ο Χαρίλαος Ψαραύτης, καθηγητής στη Σχολή Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
Γεωργία Αϊφαντοπούλου, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Μεταφορών (ΙΜΕΤ) του ΕΚΕΤΑ και πανεπιστημιακός.
