Ο Γιώργος Ζερβός, πρώην στέλεχος πετρελαϊκής εταιρείας αεροπορικών καυσίμων σχολιάζει τις εξελίξεις στα βιοκαύσιμα, το εμπόριο δικαιωμάτων ρύπων και το μέλλον των καυσίμων σε μια εποχή που το πετρέλαιο ‘βγαίνει’ με κόπο…
Κείμενο και φωτογραφία Θανάσης Αντωνίου
«Και 500 δολάρια να φτάσει το βαρέλι το πετρέλαιο, πάλι δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε ταχύτατη υποκατάσταση του πετρελαίου με εναλλακτικά καύσιμα». Με αυτή τη φράση ο Γιώργος Ζερβός , οικονομολόγος, σύμβουλος επιχειρήσεων και πρώην country manager της Air BP με ευθύνη για Ελλάδα, Τουρκία, Αλβανία και Κόσοβο ‘προσγειώνει’ τις προσδοκίες όσων ελπίζουν ότι τα βιοκαύσιμα θα αντικαταστήσουν σύντομα τα ορυκτά καύσιμα στις αερομεταφορές.
Να διαλύσουμε τους μύθους
Σε μια προσπάθεια να διαλύσει ορισμένους μύθους γύρω από τα βιοκαύσιμα, χωρίς όμως σε καμία περίπτωση να τα απορρίπτει ως λύση, ο Γ. Ζερβός διευκρινίζει ότι τα βιοκαύσιμα των αεροπορικών πτήσεων είναι πολύ διαφορετικά από αυτά των οδικών μεταφορών. «Επισκέφτηκα πέρυσι τη Βραζιλία και διαπίστωσα ότι κυριαρχεί η αιθανόλη. Αυτό το καύσιμο όμως δεν μπορεί να γίνει παγκόσμιο και ειδικά στην Ευρώπη και την Κίνα όπου χρειάζονται μεγάλες ποσότητες κι η παραγωγή του θα είναι δύσκολη. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγω για τουλάχιστον μια δεκαπενταετία πριν πετύχουμε κάποια σημαντική αντικατάσταση καυσίμων» επεσήμανε.
Τα αεροπορικά καύσιμα κοστίζουν ήδη μέχρι και 50 δολάρια τον τόνο περισσότερο από τα συμβατικά των άλλων μεταφορών διότι η ενεργειακή τους δύναμη είναι μεγαλύτερη και περιέχουν 200 φορές περισσότερο θείο από το ντίζελ. Ο έλεγχός τους είναι συνεχής και σε κάθε φάση της εφοδιαστικής αλυσίδας, από την παραγωγή μέχρι και τη χρήση στο αεροπλάνο ενώ όπως είναι φυσικό, η διαδικασία αυτή αυξάνει το κόστος τους.
Απέναντι στο διαφαινόμενο αδιέξοδο η αεροπορική βιομηχανία προτείνει τα μεικτά καύσιμα (50% συμβατικά- 50% βιοκαύσιμα) και ο Γ. Ζερβός υπερθεματίζει καθώς τη θεωρεί ως την καλύτερη σύγχρονη λύση. Έχει μάλιστα εμπιστοσύνη στους Αμερικανούς και ειδικά στην έρευνα του στρατού –ο μεγαλύτερος καταναλωτής ενέργειας στις ΗΠΑ- που προσπαθεί να βρει καλύτερα καύσιμα. «Ο στρατός των ΗΠΑ ξοδεύει τεράστια ποσά στην έρευνα, περισσότερα κι από τις πετρελαϊκές τολμώ να πω και μάλλον αυτοί θα είναι που θα έχουν τις πρώτες εμπορικές εφαρμογές μιας νέας γενιάς καυσίμων».
Τα βιοκαύσιμα όμως προκάλεσαν παρενέργειες στην αγροτική παραγωγή των ΗΠΑ όπου η τιμή του καλαμποκιού αυξήθηκε κατά 45%, λόγω της επιδότησης της παραγωγής αιθανόλης, με αποτέλεσμα, όπως υποστηρίζει ο Γ. Ζερβός, να ‘διαστρεβλωθεί η αγορά’. «Η διεθνής κοινότητα ξεκίνησε με ενθουσιασμό την παραγωγή φυτικών καυσίμων. Η υπόθεση ότι επειδή είναι βιοκαύσιμο θα είναι και καλύτερο για το περιβάλλον ήταν …πρόωρη» λέει με το σκεπτικισμό που συνήθως χαρακτηρίζει τα στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας, σπεύδει όμως να διευκρινίσει ότι σε αντίθεση με τις καλλιεργούμενες εκτάσεις της Αριζόνα των ΗΠΑ, το ΄πείραμα΄ της Βραζιλίας εξελίσσεται με πολύ πιο ικανοποιητικό ρυθμό. Ανέφερε μάλιστα ότι μεγάλες πετρελαϊκές (Chevron, Shell κ.ά.) καλλιεργούν πλέον βιοκαύσιμα σε δικές τους εκτάσεις.
Emissions Scheme
Από τη συζήτησή μας με τον κ. Ζερβό, δεν θα μπορούσε να λείψει η αναφορά στις εξελίξεις σχετικά με το European Union Emissions Trade Scheme? δυστυχώς η υπόθεση μοιάζει να καταρρέει. Αναγνωρίζει την αναγκαιότητα ενός διεθνούς οργάνου, εκτιμά ότι πράγματι τα βιοκαύσιμα θα θεωρούνται ‘offset’ εφόσον εισαχθούν στην αγορά δικαιωμάτων, εκτιμά όμως ότι οι αεροπορικές εταιρείες δεν θα καταφέρουν να μειώσουν το κόστος λειτουργίας τους. «Είναι δύσκολο μια γεωγραφική ζώνη όπως η Ευρώπη να εισάγει ένα κόστος σε μια βιομηχανία και μάλιστα για το εκτός Ευρώπης τμήμα της πτήσης» υποστηρίζει το πρώην στέλεχος της Air BP δείχνοντας να συμμερίζεται – ως ένα βαθμό- τις ανησυχίες των μη κοινοτικών αερομεταφορέων. Ο Γ. Ζερβός εκτιμάει ότι αυτή τη στιγμή το κόστος απόκτησης δικαιωμάτων πέφτει (ο τόνος CO2 βρίσκεται κάτω από τα 20 ευρώ για την εθελοντική συμμετοχή) και διαπιστώνει ‘πληθωρισμό’ δωρεάν δικαιωμάτων. Ποιος φταίει; «Όλοι θέλουμε να βοηθήσουμε το περιβάλλον, αλλά οι πολιτικοί στην Ευρώπη, όταν έρχεται η ώρα της νομοθεσίας βάζουν πολύ χαμηλά τον πήχη» παρατηρεί.
Και μέχρι τότε;
Η αεροπορική βιομηχανία δεν περιμένει ασφαλώς την ωρίμανση της αγοράς των βιοκαυσίμων και προετοιμάζεται δημιουργώντας συνεχώς νέους πιο αποδοτικούς κινητήρες. Τα στοιχεία αναφέρουν ότι κάθε 6-7 χρόνια λανσάρεται στην αγορά ένας κινητήρας κατά 10-15% πιο fuel efficiency, ενώ οι κατασκευάστριες εταιρείες υποστηρίζουν ότι η μάχη για καλύτερους jet κινητήρες δεν έχει τελειώσει- υπάρχουν ακόμα πολλά περιθώρια βελτίωσης. Εν αναμονή λοιπόν μιας νέας (απευκταίας) πετρελαϊκής κρίσης, η αεροπορική βιομηχανία δοκιμάζει τα βιοκαύσιμα, εξετάζει την άλγη της θάλασσας ως εν δυνάμει καύσιμο, ρίχνει στη μάχη νέους κινητήρες και προσεύχεται για περισσότερα κι ευκολότερα κοιτάσματα.
«Η πτώση από τα 110 δολάρια στα 95 σήμερα είναι μια μεγάλη υποστήριξη στη μάχη που δίνουν όλες οι οικονομίες για έξοδο από την κρίση» υποστηρίζει ο Γιώργος Ζερβός, αλλά προειδοποιεί κιόλας ότι «τα μαθηματικά της εξόρυξης πετρελαίου, αργά ή γρήγορα, θα ξεπεράσουν την κατάσταση και τότε όλοι θα κληθούμε να πληρώσουμε τις πραγματικά υψηλές τιμές» εκμυστηρεύεται ο Γ, Ζερβός. The Ice Age που λένε κάποιοι…
