Νίκος Ροδόπουλος: «Οι 15 μέρες που άλλαξαν τον κόσμο»

Ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας, ούτε σε εμπόλεμη κατάσταση, δεν υπήρξε ταυτόχρονη καραντίνα της κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας σε παγκόσμιο επίπεδο. Όλες σχεδόν οι χώρες, από τις πλέον ισχυρές μέχρι και τις οικονομικά αδύναμες, ακολούθησαν το μοντέλο της κοινωνικής και οικονομικής απομόνωσης.

Άρθρο του κ. Νίκου Ροδόπουλου, προέδρου της Ελληνικής Εταιρείας Logistics, προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της OnLine Data. (LM τεύχος 196)

Η πρώτη κύρια διαταραχή από την πανδημία εμφανίστηκε –όπως ήταν φυσικό– στις εφοδιαστικές αλυσίδες, επειδή είχε σημείο αφετηρίας την Κίνα, τη χώρα που αποτελεί βασικό προμηθευτή αγαθών της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Το ίδιο συνέβη και με τη γείτονα χώρα, την Ιταλία (με τραγική εικόνα με εκατόμβες νεκρών): Το αργοπορημένο lockdown εκμηδένισε την οικονομική ισχύ της βιομηχανίας της και με βίαιο τρόπο οδήγησε και οδηγεί την οικονομία σε μαρασμό και εξαιρετικά δύσκολη ανάκαμψη.

Εξαιτίας και των δύο παραπάνω περιπτώσεων, η χώρα μας δέχθηκε σημαντικό πλήγμα: Αφενός, στον Πειραιά καταγράφηκαν σημαντικές μειώσεις (-15,5% στη διακίνηση TEU το Μάρτιο) και, αφετέρου, στον τομέα των εξαγωγών σημειώθηκε κάθετη πτώση, δεδομένου ότι η Ιταλία αποτελεί βασικό εξαγωγικό «πελάτη» της Ελλάδας.

Στο βασικό ερώτημα εάν άντεξαν οι ελληνικές εφοδιαστικές αλυσίδες, η απάντηση είναι θετική: Ναι, άντεξαν. Επέδειξαν σοβαρότητα, υπευθυνότητα και γρήγορα αντανακλαστικά. Όμως δεν βγήκαν από τη μάχη αλώβητες. Το μεγαλύτερο μέρος δέχθηκε σημαντική μείωση του έργου του. Οι αποθήκες γέμισαν με λιμνάζοντα αποθέματα και η αεροπορική μεταφορά βρέθηκε με απώλειες μεγαλύτερες του 95%. Η οδική μεταφορά, από την άλλη πλευρά, με ένα γερασμένο στόλο οχημάτων και με οδηγούς που αψήφησαν τους κινδύνους, συνέχισαν να κρατάνε την κοινωνία όρθια.

Η μεγάλη πίεση στα ανοιχτά καταστήματα βασικών καταναλωτικών αγαθών, σουπερμάρκετ κλπ. δημιούργησε μια σειρά σημαντικών προβλημάτων. Η αναπλήρωση των «ραφιών», το home delivery με έως και 15 ημέρες λίστα αναμονής, καθώς και η απουσία ψηφιακών καταστημάτων (e-commerce) αποτέλεσαν τις βασικές αιτίες. Απλά οι επιχειρήσεις λιανικής δεν ήταν έτοιμες να ανταποκριθούν σε τέτοια σενάρια κρίσης.

Παρ’ όλα αυτά, με μια μικρή καθυστέρηση, υπήρξε αυτορρύθμιση και ομαλοποίηση, που προήλθε σχεδόν αποκλειστικά από τις τεράστιες προσπάθειες των «εσωτερικών» ή «outsourced» Logistics. Το home delivery στις ίδιες επιχειρήσεις άργησε να ρυθμιστεί, και ακόμα και σήμερα προσπαθεί να βρει τα βήματά του, ενώ χρειάζεται πολλή δουλειά για να αποτελέσει αδιαίρετο ενδοεπιχειρησιακό τμήμα.

Η μετά Covid-19 εποχή

Σε αυτό το συγκεχυμένο τοπίο δημιουργούνται ερωτήματα που δεν έχουν απάντηση –ή τουλάχιστον δεν έχουν περισσότερες από μία: Όλοι έχουν ξεκινήσει να μιλάνε για την επόμενη ημέρα βγάζοντας (αυθαίρετα) συμπεράσματα. Μιλάνε για μια νέα κανονικότητα, η οποία στην ουσία είναι μια «αφυσικότητα», τόσο σε κοινωνικό όσο και σε οικονομικό πεδίο.

Η πανδημία αποκάλυψε τρεις βασικές αλήθειες:

  1. Οι ηγεσίες χρειάζονται τους ειδικούς.
  2. Η παγκοσμιοποίηση δεν είναι αμετακίνητο status quo.
  3. Η υγεία είναι δημόσιο αγαθό.

Με αυτές τις αλήθειες και με την έναρξη της σταδιακής αποκλιμάκωσης των περιοριστικών μέτρων, η Ευρώπη και η Ελλάδα οφείλουν να επανεξετάσουν ζητήματα που θα στηρίξουν και θα βοηθήσουν τις οικονομίες, κρατώντας τις κοινωνίες βιώσιμες. Σε αυτή τη νέα συζήτηση, πρωτεύοντα ρόλο έχουν τα Logistics.

Δεν μπορούμε να μιλάμε για ελληνικές εφοδιαστικές αλυσίδες με ένα στόλο οχημάτων ηλικίας κατά μέσο όρο 20 χρόνων. Ούτε μπορεί να παραμένει «ιερός κανόνας» η εξαίρεση των μεταφορικών μέσων από ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία. Θα πρέπει να αποτελέσει θέμα πολιτικής προσπάθειας η αντιπαράθεση με τις γραφειοκρατικές διαδικασίες των Βρυξελλών. Η εξαίρεση στη χρηματοδότηση είναι το ελάχιστο για τη συνεισφορά της χώρας μας στις εφοδιαστικές αλυσίδες της Ευρώπης.

Από την άλλη πλευρά, πρέπει και η ίδια η μεταφορική κοινότητα να αναπτύξει από την πλευρά της την επιχειρηματικότητα του κλάδου της, και να μην επιδιώκει την ύπαρξη ενός κράτους-πατέρα. Είναι αλήθεια ότι στο παρελθόν έχουν σχεδιαστεί χρηματοδοτικά εργαλεία τα οποία είτε έχουν απορριφθεί είτε δεν έχουν χρησιμοποιηθεί, στηριζόμενα στο δόγμα ότι οι συνέργειες δεν είναι στο DNA μας ή στη λογική που λέει, «επιδότηση, όχι χρηματοδότηση».

Στον αντίποδα, έχουμε τα Logistics και τις αδειοδοτήσεις. Μια σκληρή πραγματικότητα επιχειρηματικού ρίσκου: 55 άτυπες συγκεντρώσεις (με εκτός σχεδίου δόμηση) στην επικράτεια, 14 από τις οποίες βρίσκονται στην Αττική. Και πρέπει να δοθεί παράταση στο θέμα των αδειοδοτήσεων μέχρι και τον Ιανουάριο του 2022 (2 έτη από την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας της αντίστοιχης Κοινής Υπουργικής Απόφασης).

Ο ρόλος των ειδικών, τώρα που… ο βασιλιάς έμεινε γυμνός

Σε αυτή τη νέα διαμορφούμενη κατάσταση, χρειάζονται ειδικοί και γνώστες της πραγματικής οικονομίας και της πραγματικής παραγωγής· ειδικοί που πέρα από την εφαρμοσμένη εμπειρία τους θα έχουν ως στόχους:

  • Τη διατήρηση, σε πρώτη φάση, των θέσεων εργασίας.
  • Τον επαναπατρισμό των κεφαλαίων και των επενδύσεων από το εξωτερικό.
  • Τον επαναπατρισμό των νέων επιστημόνων σε μια νέα και ασφαλή Ελλάδα.
  • Την ανάπτυξη της εφοδιαστικής αλυσίδας με αξιοποίηση όλων των εμπορευματικών ροών και κυρίως των εξαγωγών από τα Βαλκάνια και την ανατολική Ευρώπη.

Σε ένα τέτοιο ευρωπαϊκό πλαίσιο απαιτείται να δούμε νέα δείγματα γραφής από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Απαιτούνται προσπάθειες για την ανάπτυξη και την υποστήριξη των εφοδιαστικών αλυσίδων, ως πρωταρχικού πυλώνα ενίσχυσης των οικονομιών και των κοινωνιών. Και η πατρίδα μας έχει σημαντικές «στρατηγικές ικανότητες», τις οποίες οφείλει να τις αξιοποιήσει με υπευθυνότητα και σοβαρότητα, και να μην «επενδύσει» σε μια ακόμα χαμένη ευκαιρία.

 

 

 

 

Ελέγξτε επίσης

Σταμάτης Ανδριανόπουλος: Τα παράδοξα και το δέον γενέσθαι στο Θριάσιο

Με την κήρυξη του διαγωνισμού για το Θριάσιο ΙΙ άγονου και την κατάσταση με το …