«Ας μην προσπαθούμε να σώσουμε ένα διαγωνισμό που δεν σώζεται και δεν πρέπει να σωθεί. Δεν γίνεται εντός της Ε.Ε. άλλο να δημοπρατείς και άλλο να συμβασιοποιείς». Αυτά τονίζει ο κ. Μανώλης Μπαλτάς στο “L&M” αναφερόμενος στο Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο.

Μανώλης Μπαλτάς: «Προσιτό το κόστος για τα επιχειρηματικά πάρκα, εν αμφιβόλω η βούληση… »

Ο διευθύνων σύμβουλος της «Re.De-Plan A.E. Consultants» αναλύει διεξοδικά το χρονίζον ζήτημα των επιχειρηματικών πάρκων, περιγράφει αναλυτικά το υφιστάμενο καθεστώς, θίγει τα κακώς κείμενα και προτείνει αλλαγές που πρέπει να δρομολογηθούν άμεσα.

Συνέντευξη στη Γεωργία Μολώση (LM τεύχος 199)

Βαθύς γνώστης της οργάνωσης και της υλοποίησης έργων και προγραμμάτων ανάπτυξης υποδομών, εξειδικευμένος στη χωροθέτηση εγκαταστάσεων για την εφοδιαστική αλυσίδα, ο διευθύνων σύμβουλος της «Re.De-Plan A.E. Consultants» κ. Μανώλης Μπαλτάς, στη συνέντευξή του στο Logistics & Management αναφέρεται εκτενώς στη μελέτη για την ανάπτυξη 88 επιχειρηματικών πάρκων ανά την επικράτεια, την οποία εκπόνησε η εταιρεία για λογαριασμό της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων. Η μελέτη έχει ήδη κατατεθεί στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας συνοδευόμενη από 14 προτάσεις για παρεμβάσεις αιχμής.

Σχολιάζοντας τις σχετικές ρυθμίσεις που ψηφίστηκαν πρόσφατα, όπως και τις νέες διατάξεις για την αδειοδότηση των κέντρων αποθήκευσης και διανομής, ο κ. Μπαλτάς ασκεί κριτική, προτείνει λύσεις και χαρτογραφεί τις κυριότερες εγκαταστάσεις που λειτουργούν ατύπως ή που πρόκειται να κατασκευαστούν, εκφράζοντας από τη μία την αισιοδοξία του για την εξυγίανση του κλάδου και από την άλλη τις επιφυλάξεις του για την επάρκεια κινήτρων, χρηματοδοτικών εργαλείων και, κυρίως, αποφασιστικότητας.

– Κύριε Μπαλτά, είστε ικανοποιημένος με τις διατάξεις του αναπτυξιακού νόμου για τη χωροθέτηση των επιχειρήσεων της εφοδιαστικής, καθώς και με τις ρυθμίσεις για τις αδειοδοτήσεις των κέντρων αποθήκευσης και διανομής;

– Δυστυχώς, ο αναπτυξιακός νόμος δεν προτρέπει την οργανωμένη χωροθέτηση· δεν δίνει κίνητρα. Στον παλαιότερο νόμο προβλεπόταν πρόσθετη χρηματοδότηση 5% για εγκατάσταση ή μετεγκατάσταση. Τουλάχιστον αυτό πρέπει να επανέλθει, μαζί με γενναία οικονομικά κίνητρα και συγχρηματοδότηση των φορέων και των επιχειρήσεων που βρίσκονται σε άτυπες συγκεντρώσεις, ώστε να δρομολογηθούν τα επιχειρηματικά πάρκα εξυγίανσης.

Για την αδειοδότηση των κέντρων αποθήκευσης και διανομής χρειάζεται άλλο ένα μεγάλο βήμα ουσιαστικής απλοποίησης για όλες τις οικονομικές δραστηριότητες, προκειμένου να καταστεί η αδειοδότηση ευκολότερη και οικονομικά προσιτή –εξαιρουμένων των εγγράφων που υποδηλώνουν την επιρροή κάθε δραστηριότητας στο περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.

– Η μελέτη σας για λογαριασμό της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος μαζί με τις 14 προτάσεις σας υποβλήθηκαν στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας από τον πρόεδρο του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΒΕΑ) κ. Κωνσταντίνο Μίχαλο. Ποια είναι η τύχη αυτών;

– Οι προτάσεις για τα 88 πάρκα, από τα οποία τα 55 είναι πάρκα εξυγίανσης, δυστυχώς παραμένουν στα κυβερνητικά συρτάρια –ελπίζω όχι για πολύ. Η συγκεκριμένη μελέτη αποτελεί επικαιροποίηση εκείνης που είχαμε εκπονήσει για την Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος την περίοδο 2010 – 2012. Θα ήταν τουλάχιστον άκομψο να αγνοηθεί και πάλι. Όσον αφορά τις 14 προτάσεις νόμου που καταθέσαμε στον υφυπουργό Περιβάλλοντος κ. Οικονόμου με παράκληση να υιοθετηθούν στο υπό ψήφιση νομοσχέδιο, βρισκόμαστε στη μέση της διαβούλευσης και θα προσπαθήσουμε να έχουμε αίσιο τέλος.

– Βάσει της μελέτης σας, απαιτούνται 12 εκατ. ετησίως για την πλήρη υλοποίηση του σχεδίου μέχρι το 2040. Αν υποθέσουμε ότι βελτιστοποιείται το θεσμικό πλαίσιο και ότι παράλληλα εξασφαλίζουμε τους πόρους, πότε θεωρείτε ότι μπορούμε να δούμε ουσιαστικές αλλαγές; Θα έχουμε όντως το 2040 μια τελείως διαφορετική εικόνα;

– Αν αναλογιστούμε ότι η χώρα στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014 – 2020 υλοποιεί πρόγραμμα ύψους 2,62 δισ. ευρώ για έργα περιβάλλοντος, τότε τα 12 εκατ. ευρώ ως ετήσια δαπάνη για τα επιχειρηματικά πάρκα (ή 700 εκατ. ευρώ στην εικοσαετία) είναι ψίχουλα. Γι’ αυτό μιλάμε για έλλειψη πολιτικής βούλησης και σχεδίου.

Αν πάντως εξασφαλιστούν οι δύο προϋποθέσεις που θέτετε, αυτό θα είναι και το άπαν για να αλλάξουν όλα στην πράξη. Οι ζητούμενοι πόροι είναι ελάχιστοι. Θα μπορούσαμε να δούμε ριζική αλλαγή του τοπίου ακόμα και σε μία δεκαετία, μέχρι το 2030. Ο προγραμματισμός μας για το 2040 έλαβε υπόψη του το κακό εθνικό παρελθόν μας –εξάλλου δεν θα θέλαμε να μας «κατηγορήσουν» για μαξιμαλισμό.

– Πρόσφατα, ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εγκατεστημένων Επιχειρήσεων σε Βιομηχανικές Περιοχές (ΠΑ.Σ.Ε.ΒΙ.ΠΕ.) παρενέβη αναφερόμενος σε μια «κακή και συγκρουσιακή υποχρεωτική συγκατοίκηση», θίγοντας ζητήματα ανταποδοτικότητας, αμοιβαιότητας, ανταγωνιστικότητας, κόστους, διαφάνειας αλλά και αντιπροσωπευτικότητας στη νομοπαρασκευαστική επιτροπή. Ποια είναι η γνώμη σας;

– Ο ΠΑ.Σ.Ε.ΒΙ.ΠΕ. και οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις στις ΒΙ.ΠΕ. μάς τιμούν με την εμπιστοσύνη τους στην επιστημονική και εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία που διαθέτουμε για να υποστηρίζουμε τις αποφάσεις, τις επιλογές και τα συμφέροντά τους.

Πρόσφατα δημοσιοποιήσαμε τις προτάσεις μας για μια νέα εποχή κανονισμών διαχείρισης των ΒΙ.ΠΕ., οι οποίοι θα προαγάγουν την αμοιβαιότητα συμφερόντων μεταξύ επιχειρήσεων και διαχειριστών, με βασικό κριτήριο την ανταποδοτικότητα πόρων και παρεχόμενων υπηρεσιών, σε συνθήκες διαφάνειας.

Όραμά μας –αλλά και εφικτός, καθώς και άμεσα υλοποιήσιμος στόχος– είναι η αυτοδιαχείριση των πάρκων. Αναμένουμε με ενδιαφέρον τις εξελίξεις στο πλαίσιο της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, η οποία, όντως, κατά τη γνώμη μου, θα έπρεπε να έχει πιο αντιπροσωπευτική σύνθεση, με εκπροσώπους της αγοράς που γνωρίζουν τα ζητήματα στην πράξη.

– Από τα 88 επιχειρηματικά πάρκα που προβλέπεται να δημιουργηθούν ανά την επικράτεια, ποια θεωρείτε πρώτης προτεραιότητας;

– Η Βαμβακιά της Ελευσίνας χτίζεται τώρα, και ακολουθεί ο Ασπρόπυργος, νότια της λεωφόρου ΝΑΤΟ. Αν τα Οινόφυτα έχουν πάρει το δρόμο τους –ο καιρός θα δείξει– προτεραιότητα έχουν πλέον οι άτυπες συγκεντρώσεις της Αττικής, απ’ το Κρυονέρι έως τα Καλύβια, το Κορωπί, και όλο τον δυτικό άξονα, όπως και απ’ την αχαρακτήριστη περιοχή του Ασπροπύργου και τη Μάνδρα, τη Μαγούλα και το Καλυμπάκι έως τα Μέγαρα και την Αυλώνα.

Παράλληλα χρειάζονται πρωτοβουλίες για όλες τις μεγάλες πόλεις, αρχής γενομένης από το Καλοχώρι. Για να γίνουν πράξη αυτά, όμως, χρειαζόμαστε στιβαρό κυβερνητικό σχέδιο και ισχυρή βούληση.

– Η αξιοποίηση των περιφερειακών λιμένων και ειδικότερα η ιδιωτικοποίηση των λιμένων Αλεξανδρούπολης, Ηγουμενίτσας και Καβάλας που δρομολόγησε ήδη το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (Τ.Α.Ι.ΠΕ.Δ.), επηρεάζει την ανάπτυξη των επιχειρηματικών πάρκων;

– Η Ηγουμενίτσα εμφανίζεται πιο έτοιμη. Ήδη στη «Re.De-Plan A.E. Consultants» διαχειριζόμαστε την αδειοδότηση ενός διχωρικού πάρκου, το σχεδιασμό του οποίου έχουμε επιμεληθεί. Πρόκειται για μια μικρή έκταση εντός του λιμένα που θα χρησιμεύσει ως ζώνη προσωρινής εναπόθεσης φορτίων (ξηρών και ψύξης) και για ένα πάρκο εφοδιαστικής (dry port) 500 στρεμμάτων, σε μικρή απόσταση, στη θέση «Γκρίκα» της Παραμυθιάς, με έξοδο από την Εγνατία οδό.

Η Αλεξανδρούπολη δεν ακολούθησε…. Είχε τη λύση ιδιόκτητου οικοπέδου 250 στρεμμάτων εντός του λιμένα, αλλά μπλέχτηκε σε γραφειοκρατικά αδιέξοδα και μεγαλεπήβολους σχεδιασμούς συνανάπτυξης με όμορα οικόπεδα ιδιοκτησίας «τρίτων»· και κάπου εκεί χάθηκε το τρένο… αλλά ελπίζω να ξαναφανεί.

Όσο για την Καβάλα, η ανάπτυξη του λιμένα δεν φαίνεται να συνδέεται τόσο έντονα με το νέο υποδοχέα εντός της μείζονος περιοχής του.

– Πρόσφατα, ο «Φορέας Βιομηχανικού Πάρκου Ασπροπύργου – Νότιος Τομέας Ανώνυμη Εταιρεία» («ΒΙ.Π.Α.ΝΟ.Τ. Ασπροπύργου Α.Ε.») ζήτησε τη συνδρομή της Περιφέρειας Αττικής για την κατασκευή των κεντρικών οδικών αξόνων και των δικτύων φωτισμού και όμβριων υδάτων. Το αίτημα έγινε αποδεκτό. Σε ποιες άλλες περιοχές παρατηρούνται ανάλογες ανάγκες και κατά πόσο θα μπορέσουν περιφέρειες και δήμοι με μικρότερες οικονομικές δυνατότητες να τις εξυπηρετήσουν;

– Ο κ. Πατούλης εμφανίστηκε αποφασισμένος να κάνει τη διαφορά. Και πρέπει να τον μιμηθούν όλοι οι αυτοδιοικητικοί, τόσο στην Αττική όσο και σε όλες τις μεγαλουπόλεις όπου υπάρχουν παρόδιες άτυπες συγκεντρώσεις στις εισόδους τους, σε συνθήκες εκτός σχεδίου, χωρίς έργα υποδομής και με μηδενικές δημόσιες επενδύσεις για χρόνια, παρά τα τεράστια ποσά δημοτικών τελών που εισπράττονται από τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις.

Τα χρήματα είναι ελάχιστα μπροστά στο ιστορικό χρέος των θεσμών και κυρίως μπροστά στο όφελος που θα προκύψει για το περιβάλλον, την επιχειρηματικότητα και την τοπική οικονομία.

– Η περιπέτεια της υγειονομικής κρίσης ανέδειξε σε μεγάλο βαθμό τα city logistics και το e-commerce. Μάλιστα, παράγοντες του real estate παρατηρούν ότι ανεβαίνει σταδιακά η ζήτηση μικρότερης έκτασης αποθηκευτικών χώρων πέριξ των αστικών κέντρων. Τι εικόνα έχετε και τι προτείνετε;

– Το e-commerce επρόκειτο ούτως ή άλλως –και ανεξαρτήτως της Covid-19– να αναδιατάξει την αγορά και τις δομές των logistics. Χρειαζόμαστε επειγόντως επιχειρηματικά πάρκα για να χωρέσουμε τα ζητούμενα μεγέθη αποθηκών, για οικονομίες κλίμακας με σεβασμό στο περιβάλλον και χωρίς νέες αγριότητες εκτός σχεδίου. Απ’ την άλλη, οι βιώσιμες πόλεις απαιτούν βιώσιμα city logistics, ως μία εκ των πλέον σημαντικών προϋποθέσεων ανάπτυξης και οικονομικής λειτουργίας τους. Ο «Μεγάλος Περίπατος» της Αθήνας έδειξε και τη δύναμη και την αδυναμία αυτών των επιλογών.

Ο γρίφος του Θριασίου και άλλων πέντε υπό ζύμωση έργων

– Οινόφυτα, Ασπρόπυργος, Θριάσιο, Ελαιώνας, Καλοχώρι, «Γκόνος»: Έξι πολύπαθες περιπτώσεις. Τι προτείνετε για την καθεμία ξεχωριστά; Ειδικότερα για το Θριάσιο, το οποίο έχει βαλτώσει στους διαγωνισμούς, πώς πιστεύετε ότι μπορούν να «ξεκλειδώσουν» πάλι οι διαδικασίες και με ποιες βελτιώσεις; Σε τι οφείλεται η καθυστέρησή τους, πέραν των προβλημάτων που ανέκυψαν με την Ε.Ε.;

– Θα σας απαντήσω ξεχωριστά για κάθε μια από αυτές τις περιπτώσεις:

Οινόφυτα: Η σκληρή δουλειά που κάναμε ως τεχνικοί σύμβουλοι της Περιφέρειας επί τρία και πλέον χρόνια για την ωρίμανση και προετοιμασία του έργου –και η οποία δουλειά οδήγησε στην τεράστια «προίκα» της νομοθετικής ρύθμισης που ψηφίστηκε για το πάρκο εξυγίανσης– δεν φαίνεται να δικαιώνεται υπέρ του περιβάλλοντος, των επιχειρήσεων και με όρους δημόσιας ωφέλειας. Ελπίζουμε, ευχόμαστε και επιθυμούμε να διαψευστούμε.

Ασπρόπυργος: Τώρα ξεκινάει η προσπάθεια για την πολεοδομική οργάνωση της μεγαλύτερης άτυπης βιομηχανικής συγκέντρωσης στη χώρα μετά από αυτή των Οινοφύτων. Η πολιτεία ήταν απούσα στη δεκάχρονη προσπάθεια αδειοδότησης της επένδυσης. Πλέον ελπίζουμε στη στήριξή της, αφού, μετά τα Οινόφυτα, φαίνεται να υποστηρίζει ειλικρινά τις προσπάθειες. Η Περιφέρεια Αττικής και ο κ. Πατούλης ίσως κάνουν το μεγάλο βήμα και μας εκπλήξουν τελικά.

Θριάσιο: Ας θυμηθούμε το στίχο του Φώτη Αγγουλέ: «Τον ξέρουμε τον ένοχο κι είναι γνωστή η αιτία… ». Ας μην προσπαθούμε να σώσουμε ένα διαγωνισμό που δεν σώζεται και δεν πρέπει να σωθεί. Δεν γίνεται εντός της Ε.Ε. άλλο να δημοπρατείς και άλλο να συμβασιοποιείς. Μία είναι η λύση: Επαναδημοπράτηση με τους όρους «παροχής – αντιπαροχής» ή και καλύτερους. Αρκεί να είναι γνωστοί εξαρχής σε όλους τους διαγωνιζόμενους. Και σε κάθε περίπτωση, υλοποίηση με τους όρους του ν.3982/2011 και πολεοδόμηση με περιβαλλοντική προστασία, περιμετρικό πράσινο κλπ. Όχι χύμα, εκτός σχεδίου και όπως όπως. Ό,τι δεν έγινε όταν έπρεπε, ας γίνει τουλάχιστον τώρα, σωστά.

Ελαιώνας: Η αλήθεια πρέπει να λέγεται, όσο πικρή κι αν είναι. Έχω πει στις μεταφορικές εταιρείες ευθέως ότι η επιμονή τους να παραμείνουν εκεί είναι ματαιοπονία και αυτοπαγίδευση με κοντά επιχειρηματικά πόδια. Η «Re.De-Plan A.Ε.», μετά από προσεκτική μελέτη, έχει εισηγηθεί στις ίδιες και στο Εθνικό Συμβούλιο Logistics την οργανωμένη μετεγκατάσταση, με διατήρηση ενός «κοινόχρηστου» κέντρου διανομής τύπου αστικού κέντρου ενοποίησης εμπορευμάτων, στο πλαίσιο προγράμματος ΣΔΙΤ, ει δυνατόν σε δημόσιο ακίνητο, με συγχρηματοδότηση, χαμηλότοκους δανειακούς πόρους (π.χ. Ταμείο Υποδομών, EBRD κλπ.) και αποπληρωμή της ιδιωτικής δαπάνης σε 50 χρόνια, για να είναι εφικτή η συμμετοχή και των μικρών μεταφορικών. Παραδώσαμε ολοκληρωμένο επιχειρησιακό σχεδιασμό στο Σύνδεσμο των Επιχειρήσεων, ενώ έχουμε εντοπίσει δύο δημόσια ακίνητα κατάλληλα κατά τη γνώμη μας. Άλλη λύση δεν υπάρχει! Και όσοι επιμένουν στη διατήρηση του status quo, οδηγούν τις επιχειρήσεις σε μαρασμό και σταδιακά στην εξαφάνισή τους.

Καλοχώρι: Τα Οινόφυτα δείχνουν το δρόμο, τουλάχιστον ως προς το πώς πρέπει να εργαστούν οι τοπικοί θεσμοί για να εξασφαλίσουν τη συναίνεση των επιχειρήσεων και της τοπικής κοινωνίας και να τις διαβεβαιώσουν για το δημόσιο όφελος. Έχουμε δηλώσει το «παρών» μας στην Περιφέρεια, για να συμβάλουμε αν χρειαστεί.

«Γκόνος»: Δεν βλέπω συναινέσεις ευρείας κλίμακας για την επιλογή της θέσης και τον προορισμό της υποδομής. Ίσως δεν έχει γίνει η κατάλληλη τεχνική και επιχειρησιακή προετοιμασία από όσους όφειλαν να το πράξουν.

Η διαχρονική «λύση» των άναρχων εγκαταστάσεων

– Οι άτυπες συγκεντρώσεις αποτελούν τον κανόνα εδώ και δεκαετίες, και συνοδεύονται από μια «υποκουλτούρα» ανάλογη και εξαιρετικά «δύσπιστη» απέναντι σε σχέδια εξυγίανσης. Πιστεύετε ότι δίνονται ικανά κίνητρα για να πειθαρχήσουν επιχειρήσεις αυτής της νοοτροπίας ή έστω ότι θεσπίζονται αντικίνητρα για τη συμμόρφωσή τους;

– Οι άτυπες συγκεντρώσεις, δυστυχώς, είναι το καταφύγιο και καλών και κακών επιχειρήσεων. Άλλες βρέθηκαν εκεί λόγω έλλειψης εθνικού σχεδίου χωρικής οργάνωσης και άλλες για να αποφύγουν –δικαίως– δεσποτικές συμπεριφορές και υπέρογκα κόστη διαχείρισης που λέγεται ότι καταγράφονται διαχρονικά στους ιστορικούς υποδοχείς. Το αποτέλεσμα είναι η «υποκουλτούρα» στην οποία αναφέρεστε.

Σήμερα οι καλές επιχειρήσεις πληρώνουν πανάκριβα τη νομιμότητά τους, ενώ οι κακές βολεύονται στο χάος αποφεύγοντας τη συμμόρφωσή τους. Χρειάζονται γενναία οικονομικά (και όχι μόνο) κίνητρα και δίκαιοι κανονισμοί λειτουργίας, με προσήλωση στις αρχές της ελεύθερης αγοράς και του αμοιβαίου οφέλους.

Όσον αφορά τα αντικίνητρα, το υπό ψήφιση χωροταξικό νομοσχέδιο κάτι προσπαθεί να επιτύχει σε βάρος της εκτός σχεδίου δόμησης, αλλά αυτό δεν φτάνει.

 

 

Ελέγξτε επίσης

Σταμάτης Ανδριανόπουλος: Τα παράδοξα και το δέον γενέσθαι στο Θριάσιο

Με την κήρυξη του διαγωνισμού για το Θριάσιο ΙΙ άγονου και την κατάσταση με το …