Τα city logistics αναπτύχθηκαν ιδιαιτέρως τα τελευταία 20 χρόνια, εξαιτίας του υπερπληθυσμού στις πόλεις και της διαρκώς αυξανόμενης ποικιλίας καταναλωτικών αγαθών· ωστόσο στην Ελλάδα η κατάσταση εξακολουθεί να είναι άναρχη.
Άρθρο του κ. Γιάννη Σαμολαδά, CEO – founder των εταιρειών Truck & Cargo Insurance και I.R.M. (έντυπο τεύχος Ιουνίου 2021)
Η χώρα μας ήταν από τις πρώτες που αντιμετώπισαν νομοθετικά τη λειτουργία των κέντρων αστικής διανομής (συγκεκριμένα από το 2014). Δυστυχώς, όμως, μέχρι σήμερα δεν έχουμε να επιδείξουμε πρακτικά παραδείγματα εφαρμογής του νόμου, καθώς είναι ελάχιστες οι εγκαταστάσεις που δικαιολογούν τον τίτλο τους ως κέντρα αστικής διανομής.
Η υφιστάμενη εικόνα είναι η εξής: Οι δρόμοι μας είναι γεμάτοι μισογεμάτα φορτηγά, με οδηγούς σε κατάσταση κρίσης και με παραλήπτες συνεχώς να πιέζουν για την ταχύτερη εξυπηρέτησή τους. Παράλληλα, βάσει του νόμου, ασφαλίζουμε φορτία για 60.000 ευρώ, την ώρα που η αξία τους είναι μόνο 20.000 ευρώ!
Απ’ την άλλη πλευρά, οι 3PL εταιρείες αναπτύσσουν το δικό τους μοντέλο αστικής διανομής, ανάλογα με τις ανάγκες και τις απαιτήσεις του εκάστοτε πελάτη τους.
Παρόλο που μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ιδιαίτερη μεταβολή στις ζημίες στη χώρα μας, αναμένουμε αύξησή τους, κυρίως λόγω της επιπλέον μεταφόρτωσης των εμπορευμάτων. Όσον αφορά τα ασφαλιστήρια συμβόλαια των εμπορευμάτων που διέρχονται από τα όποια κέντρα διανομής, δεν προβλέπεται επιπλέον κόστος, εφόσον τα εμπορεύματα καλύπτονται από το ασφαλιστήριο συμβόλαιο μεταφοράς τους.
Το νομικό πλαίσιο
Σύμφωνα με το νόμο 4302/2014, προβλέπεται η έκδοση Π.Δ. με το οποίο θα ρυθμίζονται κυρίως:
- i) Η δημιουργία ειδικών εγκαταστάσεων προσωρινής αποθήκευσης, ενοποίησης και αποομαδοποίησης φορτίων.
- ii) Η χρήση καθαρών τεχνολογιών κίνησης εντός του αστικού ιστού.
iii) Οι όροι για τη χωροθέτηση των εγκαταστάσεων σε εντός σχεδίου περιοχές.
Ανεξάρτητα βεβαίως από την εφαρμογή ή όχι του νόμου στην Ελλάδα, ο ρόλος της ασφάλισης διαφόρων κινδύνων είναι κρίσιμος, ώστε τα κέντρα αστικής διανομής (Urban Distribution Center [UDC]) και τα κέντρα αστικής ενοποίησης (Urban Consolidation Centers [UCC]) να λειτουργήσουν αποτελεσματικότερα.
Σύμφωνα με τον κανονισμό λειτουργίας των κέντρων αστικής διανομής, τα φορτία με τα εμπορεύματα από διάφορους μεταφορείς ενοποιούνται σε δρομολόγια που έχουν σχεδιαστεί για διανομή μέσα στην πόλη. Σε αυτή την περίπτωση, λοιπόν, αντί να ασφαλίζονται τρία φορτηγά για τρία διαφορετικά φορτία, ασφαλίζεται ένα μεγαλύτερο φορτηγό και ένα μεγαλύτερο φορτίο, επιτυγχάνοντας έτσι οικονομία στα ασφάλιστρα.
Η προσέγγιση των σημείων κατανάλωσης με τα κατάλληλα οχήματα έχει επίσης πολλαπλά οφέλη. Επιτυγχάνει μεγαλύτερη ταχύτητα στη μεταφορά και στη διανομή, συμβάλλει στην εξοικονόμηση κόστους και στον περιορισμό της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, ενώ μπορεί να μειώσει πολύ τη συχνότητα τροχαίων ατυχημάτων.
Στις μέρες μας, αυτό το μοντέλο το βλέπουμε σε μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες κυρίως τροφίμων, ένδυσης αλλά και φαρμάκων, οι οποίες διαχειρίζονται την αστική διανομή πολύ αποτελεσματικά, καλύπτοντας όλα τα ρίσκα με τα κατάλληλα ασφαλιστήρια συμβόλαια.
Διαρκείς μεταβολές
Είναι γεγονός ότι οι ασφαλίσιμοι κίνδυνοι κατά την αστική διανομή είναι συνεχώς μεταβαλλόμενοι, καθώς αλλάζουν τα συστήματα, τα μεταφορικά μέσα και ο τρόπος οργάνωσης.
Στις μεγάλες πρωτεύουσες της Ευρώπης βλέπουμε όλο και συχνότερα προμηθευτές, μεταφορείς, κέντρα αστικής διανομής, τοπικές αρχές και καταναλωτές να προσεγγίζουν ολιστικά το θέμα, δημιουργώντας ενοποιημένα κέντρα και συστήματα διανομής κοντά στα κέντρα των πόλεων.
Παράγοντες που επηρεάζουν το ασφαλιστικό κόστος και οι οποίοι σχετίζονται με τη μέθοδο διανομής, είναι:
- Ο βαθμός πληρότητας (τονάζ) του οχήματος ανά δρομολόγιο: Όσο πιο πλήρες είναι ένα φορτηγό, τόσο λιγότερα ασφάλιστρα πληρώνει.
- Όλα τα φορτία πρέπει να κινούνται κοντά στο ανώτατο ασφαλιστικό όριο που έχει ζητηθεί και το οποίο περιγράφεται στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο.
- Η ενοποίηση φορτίων σε κοινά δρομολόγια αυξάνει την πληρότητα των φορτηγών, με αποτέλεσμα να μειώνεται το κόστος ασφάλισης.
- Η ψηφιοποιημένη μετάδοση της πληροφορίας της διανομής βοηθά πολύ στη διαχείριση των ασφαλιστικών κινδύνων. Η ιχνηλάτηση του εκάστοτε ασφαλιζόμενου εμπορεύματος (πληροφορίες για το πού ακριβώς βρίσκεται και υπό ποιες συνθήκες) μπορεί να μειώσει τα περιστατικά ασφαλιστικής απάτης.
Λιγότερα ατυχήματα, μειωμένα ασφάλιστρα
Το σίγουρο είναι ότι όσο περισσότερα βαρέα οχήματα κυκλοφορούν στις αστικές περιοχές, τόσο περισσότερα τροχαία ατυχήματα γίνονται. Εάν όμως λειτουργήσουν τα συστήματα ενοποίησης φορτίων και δρομολογίων, τότε ο αριθμός των οχημάτων θα μειωθεί, συμβάλλοντας και στη δραστική μείωση των ατυχημάτων.
Στις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης όπου λειτουργούν ήδη αυτά τα συστήματα, η μείωση των ατυχημάτων είναι γεγονός! Όταν τα ατυχήματα μειώνονται, τότε οι ασφαλιστικές πληρώνουν μικρότερες αποζημιώσεις, άρα και οι μεταφορικές εταιρείες ξοδεύουν λιγότερα για ασφάλιστρα.
Τα γεμάτα φορτηγά, η ενοποίηση συστημάτων διανομής, καθώς και η χρήση της τεχνολογίας που επιτρέπει την πλήρη εποπτεία, δημιουργούν οικονομίες κλίμακας οι οποίες βοηθούν τις ασφαλιστικές εταιρείες να αξιολογήσουν καλύτερα τον κίνδυνο και να μειώσουν τα ασφάλιστρά τους.
Συνάδελφοι ασφαλιστές από τη Γερμανία –και ειδικότερα από το Μόναχο– μάς έχουν ενημερώσει για τον τρόπο με τον οποίο έχει αλλάξει το ασφαλιστικό προϊόν για τα οχήματα αλλά και για τα εμπορεύματα: Στη Γερμανία είναι πλέον υποχρεωτικό τα εμπορεύματα να παραδίδονται από τα μεγάλα φορτηγά σε κέντρα αστικής διανομής, και κατόπιν να γίνεται η μεταφορά – διανομή τους στον αστικό ιστό, με μικρότερα και συγκεκριμένων προδιαγραφών οχήματα.
Ο ασφαλιστικός κλάδος αναδεικνύεται για μία ακόμα φορά στρατηγικός σύμμαχος του σύγχρονου επιχειρηματία της εφοδιαστικής αλυσίδας.
