Συλλογικό
Επιμέλεια: Νικόλαος Φαραντούρης
Εκδόσεις Νομική Βιβλιοθήκη, 2013
Η παγκόσμια συζήτηση για τις στενές και περίπλοκες σχέσεις της ενέργειας, της ναυτιλίας και του περιβάλλοντος έχει ανάψει καθώς νέοι κανονισμοί του International Maritime Organization τέθηκαν σε ισχύ στις αρχές του 2013, ενώ σε επιτροπές του Οργανισμού συζητούνται μια σειρά καίρια θέματα (όπως π.χ. η διαχείριση του έρματος) με σαφή ενεργειακό και περιβαλλοντικό περιεχόμενο. Την ίδια ώρα η παρατεταμένη κρίση στο παγκόσμιο εμπόριο και η αστάθεια στις τιμές των καυσίμων αυξάνουν την αβεβαιότητα στη ναυτιλία. Ανασφάλεια όμως σημαίνει …κόστος.
Το παρόν έργο είναι ένας διεπιστημονικός τόμος, καρπός του κύκλου ‘Δίκαιο και Πολιτική της Ενέργειας 2012-2013’ ο οποίος πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Έδρας Jean Monnet και του LNG Forum στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς και εξετάζει τη σχέση ενέργειας, ναυτιλίας και θαλάσσιων μεταφορών. Γνωστοί επιστήμονες αναλύουν επίκαιρα θέματα που σχετίζονται με το ενεργειακό και ναυτιλιακό επιχειρείν ή αναφύονται κατά τη θαλάσσια μεταφορά υδρογονανθράκων: ζητήματα δικαίου, οικονομίας, πολιτικής καθώς και αμιγώς τεχνικά ζητήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια, την καινοτομία και την αποδοτικότητα της θαλάσσιας μεταφοράς πετρελαιοειδών και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Με τη χώρα μας, ένα σταυροδρόμι θαλάσσιων motorways, να βρίσκεται στο ‘παρά πέντε’ σημαντικών αποφάσεων για την εκμετάλλευση πιθανών κοιτασμάτων με υδρογονάνθρακες στα εθνικά χωρικά ύδατά της, τα νομικά ζητήματα και τα ζητήματα ασφάλειας αποκτούν ασφαλώς ιδιαίτερο ενδιαφέρον κι επείγοντα χαρακτήρα. Για παράδειγμα, ποιά είναι τα δικαιώματα του παράκτιου κράτους για την πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης; Στο ρώτημα αυτό απαντάει με βάση τη διεθνή νομική εμπειρία η Ελισάβετ Μπατσαρά, μέλος του International Maritime Law και στέλεχος του Υπουργείου Ναυτιλίας με κείμενό της στον παρόντα τόμο. Ο Τιμολέων Κοσμίδης και ο Χρήστος Χασάπης, νομικοί, λέκτορας ο πρώτος και ερευνητής- υπότροφος ο δεύτερος στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου γράφουν για την εξωσυμβατική ευθύνη προς αποζημίωση για ρύπανση του περιβάλλοντος στο πλαίσιο της ναυτιλιακής δραστηριότητας.
Στα κείμενα του παρόντος τόμου συνυπάρχει η νομική ανάλυση αλλά και η ερμηνεία των σύνθετων γεωστρατηγικών εξελίξεων, ειδικά σε ότι αφορά τα ζητήματα του ενεργειακού εφοδιασμού ( στα κείμενα των Ν. Νικητάκου, Μ. Χαροκόπου και Σ. Μπίκου), ενώ υπάρχουν και εκτενείς αναλύσεις με περισσότερο εμπορικό ή μεταφορικό ενδιαφέρον, κυρίως από επαγγελματίες που εκτός από την ακαδημαϊκή γνώση κομίζουν και τις πολύτιμες εμπειρίες της ζώσας αγοράς ενέργειας και μεταφορών.
Σε ειδικό τμήμα του βιβλίου περιλαμβάνονται τα αμιγώς ‘πράσινα’ κείμενα τα οποία υπογράφουν ο διαπρεπής καθηγητής του ΕΜΠ και πρώην πρόεδρος του ΟΛΠ Χαρίλαος Ψαραύτης και οι επίσης πανεπιστημιακοί Αθανάσιος Δαγούμας και Γεώργιος Παυλίδης.
