Ιωάννης Σιαμάς *
Η εκδίκαση των ποινικών διώξεων για τη διέλευση των διοδίων χωρίς πληρωμή ανασύρει το θέμα του τρόπου τιμολόγησης των μεταφορικών υπηρεσιών. Με εξαίρεση την ιδεολογική προσέγγιση της άρνησης πληρωμής ως δείγματος αντίστασης, οι λοιπές αντιδράσεις είχαν αφετηρία την αδυναμία κάλυψης των αυξημένων εξόδων που προκύπτουν από τα βάρη που θέτει η πολιτεία στις μεταφορές.
Η ανάγκη εξεύρεσης μιας διεξόδου μείωσης των δαπανών, τους ανάγκασε να προχωρήσουν σταθερά, έχοντας γνώση των συνεπειών, σε πάγια άρνηση πληρωμής διοδίων. Το κλίμα που διαμορφώθηκε τότε θεωρήθηκε από την πολιτεία ως πολιτικό. Η δράση του κινήματος «Δεν Πληρώνω» θεωρούνταν ως πολιτική αντίσταση, αλλά και στήριξη συνδυασμού στις εκλογές. Συνεπώς και οι οδηγοί ταυτίστηκαν με την πολιτική διάσταση του ζητήματος, θεωρώντας ως αδιανόητο την ποινική και αστική δίωξη. Παράλληλα η ανταποδοτικότητα με αυξημένη ποιότητα των εθνικών οδών καθώς και η ύπαρξη εναλλακτικών παράδρομων, δε συνδεόταν με την καταβολή του τέλους διέλευσης, γεγονός που εξοργίζει ακόμα και σήμερα τους περισσότερους διερχόμενους.
Όμως η βάση του προβλήματος είναι ο τρόπος που τιμολογεί κάθε μεταφορέας τις υπηρεσίες που παρέχει. Προτείνει τιμή ή αφήνει τον πελάτη να του επιβάλει την τιμή; Έχει περιθώριο διαπραγμάτευσης ή τελικά ο στόχος του είναι να κινείται το όχημα φορτωμένο με οποιοδήποτε κόστος; Η πρακτική έχει δείξει ότι δεν υπάρχει σταθερή τιμολογιακή πολιτική σε κάθε μεταφορέα. Ο πελάτης μπορεί πολύ εύκολα και χωρίς να έχει ανταγωνιστικές προσφορές να εκβιάσει και να κατεβάσει πολύ τις τιμές κομίστρου. Το ανησυχητικό που έφερε τον κλάδο στα σημερινά επίπεδα είναι ότι ο μεταφορέας το αποδέχεται. Για να γίνει κατανοητό το παράλογο της συγκεκριμένης εμπορικής πρακτικής, το εφαρμόζουμε σε ένα super- market. Μπαίνει ο πελάτης, συλλέγει ότι χρειάζεται, πηγαίνει στο ταμείο και ορίζει εκείνος τις τιμές πώλησης. Το παράδειγμα δείχνει εξωπραγματικό, όμως συμβαίνει κατά τη μεταφορά.
Σε ό,τι αφορά το νομικό κομμάτι, υπάρχουν κατά το παρελθόν νομοθετικές ρυθμίσεις που παραγράφουν αδικήματα οδών. Πρόσφατα ρυθμίστηκε το θέμα των αγροτών που είχαν σταθμεύσει παράλληλα στην εθνική οδό και στους οποίους ασκήθηκαν διώξεις έπειτα από κλήσεις της Τροχαίας. Χωρίς να προτείνεται ή να απορρίπτεται κάτι παρόμοιο, θα πρέπει να πέσουν οι τόνοι αντιπαράθεσης και εφεξής να τηρείται η νομιμότητα. Είναι λυπηρό ακόμα και σήμερα να υπάρχει η άνεση διέλευσης χωρίς πληρωμή, συσσωρεύοντας ένα λογαριασμό που θα κληθούν να πληρώσουν σε 1-2 χρόνια. Είναι μια παράβαση που δε βεβαιώνεται τη στιγμή της πράξης και αφήνει το περιθώριο σε κάθε πολιτικό να ενεργήσει κι εκείνος πελατειακά για τη διευθέτηση των προστίμων.
* PhDc,, Industrial Management, Logistics Engineer, MEng, MSc
To παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Logistics & Management το Απρίλιος 2013.
