Η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση απασχολεί ακόμα τα κράτη-μέλη, καθώς προκύπτουν ολοένα και περισσότερα ερωτηματικά για τη διαμόρφωση των εμπορικών σχέσεων.
Άρθρο του κ. Παύλου Πούτου, Managing Director – CEO της Marinair Cargo Services Ltd (έντυπο τεύχος Φεβρουαρίου 2021)
Στις περιπτώσεις αποχώρησης ενός κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι εύκολο να προσδιορίσει κανείς και να προβλέψει τις επιπτώσεις, κυρίως τις οικονομικές.
Πόσο μάλλον όταν σε μια αποχώρηση δεν δίνεται ο απαιτούμενος χρόνος, έτσι ώστε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να μπορέσουν να κατανοήσουν και να αφομοιώσουν τις αλλαγές αυτές μέσα από ένα μεταβατικό στάδιο.
Η τελωνειακή διαδικασία που επιβάλλεται για τις συναλλαγές με το Ηνωμένο Βασίλειο είναι πια γεγονός για τις ελληνικές επιχειρήσεις, οι οποίες θα πρέπει στη συνέχεια να τις εντάξουν και να τις αφομοιώσουν ανάλογα στα προϊόντα και στις υπηρεσίες τους, μαζί με τα επιπρόσθετα κόστη που επιφέρουν.
Αυτό σημαίνει ότι οι εμπορικές σχέσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο αποκτούν νέο χαρακτήρα, με μια πρόσθετη τελωνειακή διαδικασία που καθιστά τις συναλλαγές πιο πολύπλοκες.
Το Ηνωμένο Βασίλειο προσπαθεί να αντιληφθεί και αυτό με τη σειρά του το νέο του ρόλο στο ευρωπαϊκό στερέωμα, έχοντας να αντιμετωπίσει καταρχάς την κατανόηση της επιλογής του και τις επιδράσεις της σε εσωτερικό – εθνικό επίπεδο σε όλους τους τομείς.
Μετεγκατάσταση πολυεθνικών
Την ίδια στιγμή, όμως, οι πιέσεις που δέχονται όλα τα εμπλεκόμενα μέρη ώστε να βρουν τρόπους να διαχειριστούν τα νέα δεδομένα, δημιουργούν ευκαιρίες για την ανάδειξη άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε νέους ρόλους. Αρκετές πολυεθνικές εταιρείες, επιδιώκοντας να αποφύγουν το ασταθές οικονομικό και θεσμικό πλαίσιο που δημιουργείται, καταφεύγουν στη μετεγκατάσταση των δραστηριοτήτων τους σε άλλες χώρες, οι οποίες μπορούν να τους προσφέρουν ανάλογες υπηρεσίες μέσα σε ένα σταθερό οικονομικό και θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας.
Η Ελλάδα, μέσα σε όλο αυτό τον εμπορικό αναπροσανατολισμό που προκαλείται στην ευρωπαϊκή ήπειρο, καλείται να πάρει θέση, να προστατεύσει και να ενημερώσει παράλληλα τις ελληνικές επιχειρήσεις για τα νέα δεδομένα.
Για την Ελλάδα το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί παραδοσιακά έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της. Από τη στιγμή της αποχώρησής του, οι ελληνικές επιχειρήσεις που έχουν εμπορικές συναλλαγές με τη Βρετανία καλούνται να κατανοήσουν τις αλλαγές, ιδιαίτερα σε τελωνειακό επίπεδο, για να μπορέσουν να αναπροσαρμόσουν τη στρατηγική τους και παράλληλα να συνεχίσουν να είναι ανταγωνιστικές μέσα στο νέο τοπίο που διαμορφώνεται.
Την ίδια στιγμή θα πρέπει να αναλογιστεί κανείς αν τελικά είναι μονόδρομος η συνέχεια της προσπάθειας εναρμόνισης ή αν θα πρέπει οι ελληνικές επιχειρήσεις να αναζητήσουν νέες λύσεις και μια νέα προσέγγιση, έτσι ώστε να γίνουν ανταγωνιστικότερες και να βγουν πιο δυνατές μετά από αυτή την περίοδο προσαρμογής.
Ας ελπίσουμε ότι αυτή η σχέση του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ε.Ε. θα συνεχίσει να έχει μόνο αυτό το χαρακτήρα και δεν θα είναι η αρχή μεγαλύτερων οικονομικών αλλαγών στην Ευρώπη. Κι αυτό γιατί δεν φαίνεται απόλυτα κατανοητό και αποδεκτό –προς το παρόν τουλάχιστον– πώς ένας σημαντικός οικονομικός εταίρος της Ενωμένης Ευρώπης, όπως ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο, δέχτηκε να παίξει το ρόλο ενός αδύναμου οικονομικού κρίκου, χωρίς ίσως μελλοντικά οικονομικά πλεονεκτήματα, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον.
Ιστορικά πάντως έχει αποδειχθεί ότι τίποτα δεν δίνεται χωρίς ανταλλάγματα, free of charge…
Ευτυχείς συγκυρίες για την Ελλάδα
Θα μπορούσε ίσως η χώρα μας να αποκτήσει ένα διαφορετικό ρόλο εκμεταλλευόμενη τις συγκυρίες. Η ναυτιλία, οι μεταφορές και η γεωγραφική θέση της της επιτρέπουν να σκέφτεται και να προσεγγίζει διαφορετικά καταστάσεις όπως είναι αυτή που αναλύουμε.
Οι επενδύσεις που έχουν γίνει στα λιμάνια και στα αεροδρόμια της χώρας τα τελευταία χρόνια δείχνουν το ενδιαφέρον της ευρύτερης αγοράς να βρει ένα νέο θεσμικό ρόλο για τη χώρα μας στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα και όχι μόνο.
Είναι απαραίτητο όμως να δομηθεί το κατάλληλο πλαίσιο μέσα στο οποίο θα ξεκινήσουν οι αλλαγές αυτές να υποστηρίζουν το νέο ρόλο της Ελλάδας, έτσι ώστε οι ευκαιρίες που θα παρουσιαστούν να μη χαθούν.
Εύλογα αναρωτιόμαστε, λοιπόν, γιατί η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να είναι η νέα στέγη για τις εταιρείες που αναζητούν διεξόδους, προκειμένου να αποφύγουν το ασταθές οικονομικό περιβάλλον του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως αυτό δημιουργείται.
Γιατί άραγε στη θέση του Λονδίνου δεν θα μπορούσε μελλοντικά να έχει ένα αντίστοιχο ρόλο το λιμάνι του Πειραιά ή της Θεσσαλονίκης με τις αντίστοιχες υποδομές;
Οι πολυεθνικές εμπορικές επιχειρήσεις που επενδύουν σε μια χώρα με σταθερό οικονομικό και θεσμικό πλαίσιο δημιουργούν τις συνθήκες για ένα καλύτερο μέλλον στην οικονομία της χώρας αυτής. Αρκεί λοιπόν «να δείξουμε χαρακτήρα» και να δημιουργήσουμε το ανάλογο περιβάλλον και τις απαραίτητες υποδομές την κατάλληλη στιγμή, για να μην αφήσουμε να χαθεί πολύτιμος χρόνος.
Είναι η στιγμή που καλούμαστε όλοι μας να προσεγγίσουμε καλύτερα την κατάσταση ενός Brexit. Είναι η στιγμή που πρέπει να πάρουμε θέση ως κράτος και να βρούμε το ρόλο που μας αναλογεί, εκμεταλλευόμενοι τις όποιες ευκαιρίες προκύπτουν από τις αλλαγές στην Ευρώπη, κατά τη μετά το Brexit εποχή.
