Την παροιμιώδη αισιοδοξία που διακατέχει τους ανθρώπους της επιστήμης, ακόμα και μέσα στις πιο δύσκολες συγκυρίες, προσπάθησε να εμφυσήσει στην τεχνική αγορά της ναυτιλίας ο πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Ναυτικής Τεχνολογίας με αφορμή την επέτειο των 40 χρόνων λειτουργίας του. Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Σπύρου, από το βήμα της 6ης Ετήσιας Συνάντησης Ναυτικής Τεχνολογίας, η οποία πραγματοποιήθηκε το διήμερο 27 και 28 Νοεμβρίου 2012, στο Ίδρυμα Ευγενίδου, επιχείρησε να μεταφέρει την αισιοδοξία που διακατέχει τον θαλάσσιο επιστημονικό κόσμο για τις προόδους που συντελούνται σε διάφορα γνωστικά πεδία. Ταυτόχρονα θέλησε να επισημάνει την ανάγκη συντονισμού των δραστηριοτήτων ανάμεσα στους πολυάριθμους φορείς της ναυτιλίας, προκειμένου να διευκολυνθεί η διέξοδος της χώρας από την κρίση, η παραμονή της ελληνικής ναυτιλίας στην κορυφή του κόσμου και η ενδυνάμωση της ελληνικής τεχνικής βιομηχανίας που σχετίζεται με τη ναυτιλία.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά σε μια από τις παρεμβάσεις του ο ναυπηγός πρόεδρος του ΕΛΙΝΤ, η παραγωγή γνώσης στην Ελλάδα βρίσκεται σε ικανοποιητικό επίπεδο? συχνά μάλιστα εντυπωσιάζει με τις επιτυχίες της και την καινοτομία που παράγει. Ανέφερε μάλιστα το πρόσφατο παράδειγμα μελέτης για την πυρασφάλεια στα εμπορικά πλοία που εκπόνησε τμήμα του Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Η μελέτη, η οποία δεν αξιοποιήθηκε από κανένα φορέα στην Ελλάδα, προκάλεσε το ενδιαφέρον ξένου Νηογνώμονα, ο οποίος θα την εντάξει στις υπηρεσίες που προσφέρει στους πελάτες του κι ενδεχομένως, κάποια στιγμή μελλοντικά, να «πουλήσει» τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης μελέτης ως μια επιπλέον υπηρεσία προς τις ναυτιλιακές…
Στο πέρας του συνεδρίου το L&M ζήτησε από το διακεκριμένο καθηγητή και πρόεδρο του Ινστιτούτου να σχολιάσει μερικά από τα σημαντικότερα θέματα που θέτει η αγορά και απασχόλησαν το συνέδριο. Κεντρικό θέμα της συζήτησής μας ήταν, όπως είναι φυσικό, το περιβάλλον και οι θαλάσσιες μεταφορές.
Κύριε πρόεδρε, ο Πειραιάς είναι στην επικαιρότητα. Πώς βλέπετε τις εξελίξεις;
Κωνσταντίνος Σπύρου Πρέπει να βάλουμε κάποια πράγματα σε τάξη, και θεωρώ πως η παρούσα κατάσταση δίνει την ευκαιρία στη χώρα και την αγορά να το κάνουν, διότι έχουμε φτάσει στο απροχώρητο. Στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή υπάρχουν οι δυνάμεις που θα μπορέσουν να κάνουν τον Πειραιά κέντρο ναυτικής τεχνολογίας και να βοηθήσουν να αναπτυχθεί η ευρύτερη περιοχή. Έχουμε επίσης τα πανεπιστήμια, τα οποία βρίσκονται σε πολύ υψηλό επίπεδο, ειδικά το Πολυτεχνείο, και παίζουν θετικό ρόλο. Υπάρχουν όμως και προβλήματα, π.χ. το είδος του συνδικαλισμού που είχαμε μέχρι σήμερα, η νοοτροπία του επιχειρηματικού κόσμου που δεν πρέπει να βλέπει τα πράγματα μόνο ως μαύρα – άσπρα. Οι επιχειρηματίες θα πρέπει να μάθουν να «μιλάνε» μεταξύ τους, να αναζητούν αυτούς που γνωρίζουν τα ζητήματα σε μεγαλύτερο βάθος και να αξιοποιούν τη δουλειά τους. Η συνεργασία είναι βασικό ζήτημα και πρέπει να το αντιμετωπίσουμε άμεσα, διότι μέχρι σήμερα δεν έχουμε τα ουσιαστικά αποτελέσματα που θέλουμε.
Υπάρχει κάτι στο λιμάνι που αποπνέει αισιοδοξία;
Κωνσταντίνος Σπύρου Χρειαζόμαστε σταθερότητα για να μπορέσει το λιμάνι να αναπτυχθεί και να αξιοποιήσει τις δυνατότητές του –ιδιαίτερα κάποιες που δεν φαίνονται άμεσα, όπως η κρουαζιέρα. Είναι μια τεράστια ευκαιρία για τον Πειραιά η κρουαζιέρα, διότι θα του επιτρέψει να αναπτύξει τις υποδομές του και να εξελιχθεί σε μια σύγχρονη πόλη, καθώς σήμερα ο Πειραιάς έχει πολλά προβλήματα.
Τι γνώμη έχετε για το νομοθετικό μπαράζ που λαμβάνει χώρα εντός του ΙΜΟ αυτό το διάστημα και απασχόλησε το συνέδριο του ΕΛΙΝΤ;
Κωνσταντίνος Σπύρου Η νομοθεσία είναι κάτι που αλλάζει συνεχώς… Στον ΙΜΟ τα πράγματα σήμερα δεν είναι όπως ήταν πριν από π.χ. 20 χρόνια, όταν οι νέες ιδέες έβρισκαν πρόσφορο έδαφος και υιοθετούνταν μετά από πολλά χρόνια διεργασιών. Σήμερα οι αλλαγές γίνονται πάρα πολύ γρήγορα και η Ελλάδα παίζει μεγάλο ρόλο μέσα στις διαδικασίες του ΙΜΟ. Δυστυχώς όμως η ελληνική κοινωνία δεν μπορεί να αξιοποιήσει προς όφελός της αυτή τη δραστηριότητα των Ελλήνων, είτε είναι τεχνικοί, είτε είναι επιστήμονες, είτε θεσμικοί παράγοντες κ.ά..
Αναφερθήκατε στην παραγωγή γνώσης των ΑΕΙ. Αυτό εννοείτε;
Κωνσταντίνος Σπύρου Ακριβώς. Τις ιδέες που παράγονται τις αξιοποιούν άλλοι, εκτός Ελλάδας. Υπάρχουν αξιωματούχοι που μας παρακολουθούν. Για παράδειγμα είχαμε εδώ ναυτικούς ακόλουθους από ξένες πρεσβείες που παρακολούθησαν τις εργασίες. Δεν βρέθηκαν τυχαία? προσπαθούν να αφουγκραστούν τι ακούγεται, τι γίνεται, τι συζητιέται. Αυτά που παράγουν ή απλώς δημοσιεύουν Έλληνες επιστήμονες γίνεται αντιληπτό διεθνώς σας πληροφορώ, και προσπαθούν να αξιοποιήσουν ό,τι μπορούν. Αντίθετα η Ελλάδα δεν κάνει τίποτα…
Νομίζω πως από το συνέδριο δεν προκύπτει η ανάγκη για βαριά βιομηχανία στην Ελλάδα και, μάλιστα, ναυτική…
Κωνσταντίνος Σπύρου Μα δεν μιλώ για βαριά βιομηχανία. Μιλάμε για ηλεκτρονική και μικροηλεκτρονική, μιλάμε για τομείς σύγχρονης ελαφριάς βιομηχανίας που δεν θα ρυπαίνει και θα συνάδει με την πολιτισμική ιδιομορφία του ελλαδικού χώρου. Χώρα όμως δίχως τεχνολογική ανάπτυξη, δεν μπορεί να ελπίζει σήμερα. Αυτό είναι το κλειδί της ανάπτυξης.
Για ποια ανάπτυξη μιλάτε;
Κωνσταντίνος Σπύρου Σίγουρα όχι αυτή που γνωρίσαμε με τη βαριά ρυπογόνα βιομηχανία του παρελθόντος. Θέλουμε άλλη τεχνολογική ανάπτυξη, κι αυτή είναι η πράσινη ανάπτυξη που πρέπει να αγκαλιαστεί απ’ όλους: Να γίνουν επενδύσεις, να συμμετέχουν άνθρωποι που γνωρίζουν…
Πώς βλέπετε την πολιτική των Υπουργείων Ανάπτυξης και Ναυτιλίας;
Κωνσταντίνος Σπύρου Δεν γνωρίζω λεπτομερώς τι σκέπτονται, τι σκοπεύουν να πράξουν και με ποιο τρόπο αξιολογούν τις καταστάσεις οι δύο υπουργοί. Πιστεύω όμως ότι η χώρα έχει φτάσει σε ένα τέτοιο σημείο που δεν υπάρχει πλέον ανοχή από τους Ευρωπαίους. Μας παρακολουθούν? δεν μας αρέσει, είναι οδυνηρό. Από την άλλη μεριά, όμως, η κατάσταση αυτή μας δίνει τη σιγουριά ότι τα πράγματα δεν θα ξεφύγουν πάλι προς ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Δεν πρέπει να πάμε στην απέναντι κατάσταση όπου η Ελλάδα παραχωρεί στους ξένους ό,τι καλύτερο έχει. Μιλάω για δυναμική αλλά ισόρροπη ανάπτυξη, πέρα από αγκυλώσεις και με συνεργασίες για το κοινό συμφέρον.
Ποιος είναι ο πρόεδρος ΕΛ.Ι.Ν.Τ.
Μετά τη βασική εκπαίδευση στην Ιωνίδειο Πρότυπη Σχολή Πειραιά, έλαβε δίπλωμα Ναυπηγού Μηχανολόγου Μηχανικού από το Ε.Μ.Π. (1984) και PhD σε Ναυτική & Θαλάσσια Τεχνολογία από το Πανεπιστήμιο του Strathclyde, στη Μεγάλη Βρετανία (1991). Αναγορεύτηκε επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Ναυτικής και Θαλάσσιας Τεχνολογίας του Πανεπιστημίου Strathclyde (1998) και επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών του Ε.Μ.Π. (1999). Σήμερα είναι καθηγητής στην ίδια έδρα. Την περίοδο 1991 – 1993 εργάστηκε στη ναυτιλιακή εταιρεία TROODOS Shipping, ως στέλεχος της διεύθυνσης στόλου και συντονιστής προγραμμάτων ανάπτυξης & αναπληρωτής διευθυντής εκπαίδευσης. Το 2001 ανέλαβε πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος στην Εταιρεία Ανάπτυξης Ναυτικής Τεχνολογίας (Ε.Α.Ν.Τ. Α.Ε.) στο Υπουργείο Ανάπτυξης. Είναι μέλος σημαντικών θεσμικών φορέων, όπως του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, του Engineering Council και του Royal Institution of Naval Architects στην Αγγλία κ.ά.
