Συνέντευξη στον Θανάση Αντωνίου
Στον εργοστασιακό χώρο της «Σπυρίδης» ΑΕ, στις αρχές της λεωφόρου Αθηνών, μία παρτίδα από εκατό νέες αντλίες πρατηρίων με προορισμό την Γκάνα ελέγχονται από το τμήμα ποιοτικού ελέγχου της γραμμής παραγωγής της ελληνικής εταιρείας. Σε λίγο θα συσκευαστούν και θα φορτωθούν για εξαγωγή, αποτελώντας άλλη μία σημαντική εξαγωγική επιτυχία της «Σπυρίδης». Μας ξεναγεί ο Ανδρέας Αντωνάτος, μηχανολόγος μηχανικός ΕΜΠ, ο οποίος εργάζεται έξι έτη στην εμπορική διεύθυνση της «Σπυρίδης». Η εταιρεία του πρωταγωνιστεί από τη δεκαετία του 1990 ως βιομηχανικός κατασκευαστής αντλιών πρατηρίων, ενώ τα τελευταία 10 έτη δραστηριοποιείται στην ανάπτυξη και παραγωγή λογισμικού και στην εισαγωγή αυτοματισμών για τον έλεγχο της διακίνησης καυσίμων. Πελάτες της εταιρείας είναι όλες οι εταιρείες πετρελαιοειδών, χιλιάδες πρατηριούχοι σε όλη την Ελλάδα, αλλά και μεγάλος αριθμός από δημόσιες-ιδιωτικές επιχειρήσεις με ιδιωτικής χρήσης πρατήρια, βιομηχανία, μεταφορικές, logistics, κατασκευαστικές, κλπ.
Ένας καινοτόμος βιομηχανικός παραγωγός
Η κύρια βιομηχανική δραστηριότητα της «Σπυρίδης» είναι η κατασκευή αντλιών καυσίμων για πρατήρια. Πρόκειται για ένα αρκετά ιδιαίτερο προϊόν, στο οποίο ο κατασκευαστής πρέπει να λάβει υπόψη του θέματα ασφαλούς λειτουργίας, μετρολογικής ακρίβειας, αξιοπιστίας αλλά και απαίτησης πιστοποίησης και συμμόρφωσης με διάφορα εγχώρια και διεθνή πρότυπα. Ταυτόχρονα, το κόστος αγοράς, η εργονομία και διασυνδεσιμότητα με τρίτα συστήματα αλλά και η ευκολία συντήρησης είναι και αυτοί παράγοντες που συνθέτουν την τελική εικόνα αυτού του ιδιαίτερα απαιτητικού βιομηχανικού προϊόντος.
Η «Σπυρίδης» είναι η μόνη ελληνική εταιρεία που κατασκευάζει αντλίες καυσίμων και η μεγαλύτερη (από σύνολο δύο – τριών σχετικών εταιρειών) στα Βαλκάνια. Ο Ανδρέας Αντωνάτος σημειώνει το παραπάνω με υπερηφάνεια και προσθέτει με νόημα ότι μέσα σε κλίμα ύφεσης, ο όμιλος Σπυρίδη παράγει ανταγωνιστικά βιομηχανικά προϊόντα, επενδύει συνεχώς σε καινοτόμες τεχνολογίες, απασχολεί ένα πολυπληθές και ποικίλως καταρτισμένο τεχνικό και διοικητικό προσωπικό, πραγματοποιεί εξαγωγές και συνεισφέρει στην εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας. Ο όμιλος ΣΠΥΡΙΔΗ, ο οποίος στην Αθήνα διαθέτει προσωπικό 75 ατόμων, εκτός της μητρικής εταιρείας, διαθέτει τις θυγατρικές εταιρείες με το όνομα «ΠΕΤΡΟΤΕΚ», τεχνικές εταιρείες πρατηρίων με έδρες στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στην Κρήτη, στην Πάτρα και στη Λάρισα, ενώ το σύνολο του προσωπικού ανέρχεται σε 120 άτομα.
Κοιτώντας έξω…
Ένα μεγάλο ποσοστό της παραγωγής των αντλιών της «Σπυρίδης» αφορούσε πάντα πελάτες του εξωτερικού, και αυτό το χρονικό διάστημα οι εξαγωγές είναι όσο ποτέ άλλοτε σημαντικές για κάθε Έλληνα βιομηχανικό παραγωγό.
«Πρόσφατα, η κρατική εταιρεία πετρελαίου της Αιγύπτου μάς ανέθεσε παραγγελία αντλιών καυσίμου αξίας μισού εκατομμυρίου δολαρίων, ενώ πετύχαμε άλλη μία πώληση αξίας 250.000 δολαρίων στο Λίβανο. Εξάγουμε σε αρκετές χώρες της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, όπως σε Λιβύη, Αιθιοπία, Μαρόκο, Κένυα, Κονγκό και Μαδαγασκάρη, αλλά και σε Σαουδική Αραβία, Ιορδανία, Κατάρ, Συρία, Υεμένη, Ομάν και Ιράκ. Τα τελευταία πέντε έτη σημαντικές πωλήσεις έχουμε σημειώσει και στα Βαλκάνια» μας λέει ο Ανδρέας Αντωνάτος.
Ωστόσο, η ελληνική αγορά είχε και έχει πολύ σημαντικό ενδιαφέρον για τη «Σπυρίδης», παρότι βρίσκεται σε συνεχή συρρίκνωση. Η Ελλάδα διέθετε πριν από λίγα χρόνια σχεδόν 7.500 πρατήρια, αριθμός μάλλον δυσανάλογα μεγάλος για το μέγεθος της χώρας, αν αναλογιστούμε ότι χώρες πολύ μεγαλύτερες από την Ελλάδα σε έκταση, πληθυσμό και στόλο οχημάτων, όπως η Αγγλία και η Γερμανία, διαθέτουν περίπου 10 και 15 χιλιάδες πρατήρια υγρών καυσίμων, αντίστοιχα.
Ωστόσο, τα τελευταία δύο με τρία χρόνια υπολογίζεται ότι πάνω από 1.000 πρατήρια έχουν αναστείλει τις δραστηριότητές τους, ενώ σημαντικός αριθμός από τα εναπομένοντα βιώνουν έντονα τα συμπτώματα της οικονομικής κρίσης. Η αύξηση των ειδικών φόρων και συνολικά της τιμής των καυσίμων και η γενικότερη ύφεση οδήγησε σε σημαντική πτώση της κατανάλωσης καυσίμων και σε δραματική μείωση του κύκλου εργασιών των πρατηρίων, απειλώντας άμεσα χιλιάδες ελληνικές οικογένειες.
Ταυτόχρονα, οι εταιρείες πετρελαιοειδών, μαζί με τα διυλιστήρια, βιώνουν με εξίσου δραματικό τρόπο την «παγκοσμιοποίηση» της κρίσης και δείχνουν ιδιαίτερα ευάλωτες από τις διεθνείς εξελίξεις που έχουν αναδιαμορφώσει τις σχέσεις των πετρελαιοπαραγωγών κρατών με την Ευρώπη και ειδικότερα με την Ελλάδα. Διεθνείς οργανισμοί, τράπεζες, διυλιστήρια, εταιρείες πετρελαιοειδών και πρατήρια υφίστανται όλο και πιο έντονες πιέσεις, και τις μεταφέρουν αλυσιδωτά στο επόμενο επίπεδο και στον τελικό καταναλωτή. Ο τελευταίος, όλο και πιο συχνά, πλήττεται επιπλέον και από το φαινόμενο της κλοπής ή της νοθείας κατά την τροφοδοσία των οχημάτων στα πρατήρια. Προφανώς μαζί με αυτόν, πλήττεται συνολικά το κράτος από φόρους που δεν εισπράττει και τους μετακυλύει και πάλι στον πολίτη, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που δείχνει ότι δεν έχει τέλος…
Ζητάμε από το στέλεχος της εταιρείας «Σπυρίδης» να μας διατυπώσει τη θέση του για τη γενικότερη κατάσταση που επικρατεί στην αγορά πετρελαιοειδών στην Ελλάδα, και όπως είναι αναμενόμενο, περιμένει κι αυτός την ισχυρή βούληση του κράτους: «Το κράτος γνωρίζει πολύ καλά το θέμα, αφού πάντα παρακολουθούσε την αγορά των πετρελαιοειδών, και σε διάφορες χρονικές περιόδους τα τελευταία τουλάχιστον 15 έτη είχε εξαγγείλει μηχανισμούς ελέγχου της διακίνησης καυσίμων στα πρατήρια, οι οποίοι τελικά δεν υλοποιήθηκαν. Είναι ενθαρρυντικό ότι πρόσφατα νομοθετήθηκε ένα πλαίσιο διαδικασιών και τεχνικών προδιαγραφών για την ηλεκτρονική παρακολούθηση στη διακίνηση των καυσίμων. Ωστόσο έως και τώρα, το μέτρο δεν έχει τεθεί σε εφαρμογή. Είναι προφανές ότι το θέμα απαιτεί πολιτική βούληση, καθώς το πρόβλημα είναι γνωστό, η τεχνολογία υπάρχει, ενώ το δε κόστος εφαρμογής της αποτελεί πολύ μικρό κλάσμα σε σχέση με τα οφέλη από την πάταξη του λαθρεμπορίου» υποστηρίζει.
Ταυτόχρονα μας πληροφορεί ότι σε άλλα κράτη όπου διαγνώσθηκαν παρόμοια προβλήματα, τέθηκαν σε εφαρμογή άμεσα και αποτελεσματικά τα ηλεκτρονικά συστήματα ελέγχου εισροών – εκροών στο δίκτυο διακίνησης καυσίμων. «Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η γειτονική μας Βουλγαρία, όπου πρόσφατα επιβλήθηκε στα πρατήρια πλήρη συμμόρφωση για ηλεκτρονική παρακολούθηση των αντλιών και των δεξαμενών καυσίμου σε όλη την επικράτεια. Η καταληκτική ημερομηνία ήταν ο Μάρτιος του 2012, η οποία και τηρήθηκε δίχως να δοθεί καμία παράταση. Μάλιστα συμπεριέλαβε πλήρως όλο το δίκτυο διακίνησης, δηλαδή διυλιστήρια, τερματικούς σταθμούς καυσίμου, βυτία κλπ.».
Κι όμως είναι ελληνικά: Η κατασκευή αντλιών για πολλές χώρες στον κόσμο (σε Αφρική κυρίως και Μέση Ανατολή), πραγματοποιείται στις εγκαταστάσεις της εταιρείας «Σπυρίδης» στη λεωφόρο Αθηνών.
Συντήρηση: Το μεγάλο μυστικό
Γενικά, η συντήρηση των πρατηρίων είναι μια απαιτητική διαδικασία, και ο όμιλος «Σπυρίδης» διαθέτει την ΠΕΤΡΟΤΕΚ Διεύθυνση Συντήρησης, με πάνω από 60 υπαλλήλους σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ηράκλειο Κρήτης και Λάρισα, και με πάνω από 30 συνεργάτες – συντηρητές με έδρες σε μεγάλες πόλεις της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας.
Πόση εύκολη ήταν η οργάνωση ενός τέτοιου μηχανισμού πανελλαδικής συντήρησης πρατηρίων; «Χρειάστηκε χρόνος και μεθοδικότητα για να στηθεί ένα τέτοιο ευρύ δίκτυο παροχής υπηρεσιών συντήρησης» μας εξηγεί ο μηχανολόγος της «Σπυρίδης» και συμπληρώνει: «Κληθήκαμε να υπηρετήσουμε τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες πετρελαιοειδών στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και αναγκαστικά εκπαιδευτήκαμε στις διαδικασίες τεχνικής υποστήριξης πρατηρίων. Γενικότερα, αξιοποιήσαμε τη διεθνή εμπειρία που έφεραν στην Ελλάδα οι πολυεθνικές πετρελαϊκές εταιρείες, εισάγοντας τεχνοκρατικά συστήματα ποιότητας εργασίας, ασφάλειας, υγιεινής, τυποποίησης και προδιαγραφών στο σχεδιασμό και στον έλεγχο πρόοδο κάθε έργου».
Εξωστρέφεια ελληνικών εταιρειών: η μόνη λύση!
«Πέρα από την ανάγκη αύξησης των εξαγωγών της «Σπυρίδης» σε Αφρική και Ασία, η εταιρεία έχει επενδύσει σημαντικά στην αγορά των Βαλκανίων και κατ’ επέκταση της Ανατολικής Ευρώπης», μας αναφέρει ο Ανδρέας Αντωνάτος. Αξίζει να σημειώσουμε ότι η «Σπυρίδης» είναι παρούσα στην Αλβανία εδώ και έξι χρόνια με τοπική εταιρεία, η οποία έχει εισαγάγει σημαντικό αριθμό αντλιών στην τοπική αγορά.
Πιο πρόσφατα, η «Σπυρίδης» έχει ενεργοποιηθεί σε Βουλγαρία, Σκόπια και Κόσσοβο, με αντιπροσώπους και δίκτυο πωλήσεων. «Τα Βαλκάνια αποτελούν σημαντικό εξαγωγικό πεδίο για την εταιρεία μας, αφού λόγω εγγύτητας μπορούμε να συνδράμουμε άμεσα στην ανάπτυξη των πωλήσεων, ενώ περιλαμβάνουν χώρες που κινήθηκαν και κινούνται προς τον εκσυγχρονισμό της αλυσίδας διακίνησης του καυσίμου. Από τα πρατήρια και τα βυτία έως τους τερματικούς σταθμούς αποθήκευσης και μεταφόρτωσης καυσίμου, σχεδόν παντού υπάρχει τάση ή απαίτηση για εισαγωγή ηλεκτρονικών συστημάτων ελέγχου διακίνησης καυσίμου». Και συνεχίζει με νόημα: «Αφού τα ηλεκτρονικά αυτά συστήματα –κάποια μάλιστα δικής μας προμήθειας– είναι ευρέως αποδεκτά και έχουν επιβληθεί διά νόμου σε γειτονικές μας χώρες των Βαλκανίων, ευχόμαστε κάποτε να εισαχθούν υποχρεωτικά και στην Ελλάδα!».
