Κείμενο: Θανάσης Αντωνίου
Το χονδρεμπόριο φαρμάκου είναι μια από τις πλέον απαιτητικές αγορές επειδή η πίεση από το τελικό σημείο retail, το φαρμακείο, είναι έντονη και καθημερινή. «Έχουμε να κάνουμε με τουλάχιστον δύο παραγγελίες την ημέρα και συχνά φτάνουμε 6-8 παραγγελίες μέσα σε μια μέρα! Ακούγεται παράξενο, αλλά σας πληροφορώ ότι είναι η πραγματικότητα…» υποστηρίζει ο Γεώργιος Χαρωνίτης γενικός διευθυντής της συμβουλευτικής εταιρείας Business Concept Supply Chain.
Όπως υποστηρίζει το έμπειρο στέλεχος της αγοράς του σχεδιασμού αποθηκών, καμία εταιρεία που θέλει να είναι ανταγωνιστική δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στην πίεση αυτή αν δεν έχει σύστημα αυτόματης παραγγελειοληψίας. Χρειάζεται δηλαδή ένα πολύ καλό ERP σύστημα για να υποδεχτεί σε πρώτο χρόνο την παραγγελία που δίνει τηλεφωνικά ή ηλεκτρονικά ο φαρμακοποιός. «Πρέπει να τσεκάρεις ότι έχεις απόθεμα, ότι πράγματι έχεις αυτό το φάρμακο που σου ζητάνε στην αποθήκη σου και την ίδια στιγμή να ανταποκριθεί ο μηχανισμός και να έχεις έτοιμο το μηχανάκι για να κάνει τη διανομή» μας λέει ο άνθρωπος που έχει συμμετάσχει σε έργα αυτοματοποίησης σημαντικών αποθηκών φαρμάκων σε Ελλάδα και Κύπρο.
Το φάρμακο αυτοματοποιείται
Οι φαρμακαποθήκες ήταν από τις πρώτες σε παγκόσμια κλίμακα εμπορικές αποθήκες που αυτοματοποιήθηκαν και στη διεθνή επιχειρηματική κοινότητα έχουν καταγραφεί τεράστια σε αξία έργα στο συγκεκριμένο κλάδο. Οι λόγοι είναι κυρίως δύο: ο πρώτος είναι ο προφανής, η επάρκεια κεφαλαίων από τις φαρμακευτικές εταιρείες για επενδύσεις σε ότι πιο σύγχρονο υπάρχει. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι η μονάδα διαχείρισης στις φαρμακαποθήκες είναι πολύ μικρή, είναι ένα κουτάκι φάρμακο. Οι παραγγελίες είναι πλήρως τεμαχιακές, δηλαδή ενώ η μονάδα εισαγωγής στην φαρμακαποθήκη είναι σε ποσοστό 95% κιβώτιο και 5% παλέτα, η μονάδα εξαγωγής σε ποσοστό 100% είναι τεμάχιο. Η ιδιομορφία αυτή επιβάλλει την αυτοματοποίηση της διαδικασίας.
«Το 1993 έγινε η πρώτη ανάλυση για την πρώτη αυτόματη φαρμακαποθήκη στο ΣΥΦΑ Θεσσαλονίκης. Στην οποία συμμετείχα κι εγώ μέσω της Planning. Θυμάμαι ότι το 70% της ζήτησης, δηλαδή οι παραγγελίες από φαρμακεία, εκτελούνταν αυτόματα χωρίς συμμετοχή ανθρώπων, χωρίς λάθη και με απόλυτη αξιοπιστία παραγωγής» μας θυμίζει. Δύο δεκαετίες μετά, στην Ελλάδα υπάρχουν πλέον 18 φαρμακαποθήκες που είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος τους αυτόματες και ορισμένες από αυτές σχεδιάστηκαν από την Business Concept Supply Chain με τη χρήση προηγμένων εργαλείων όπως warehouse management systems, τεχνολογίες pick to light κ.ά.
Το τέλος της λίστας…
Η διαδικασία της εξαγωγής και φόρτωσης φαρμάκων για την εκτέλεση μιας παραγγελίας έχει αυξημένο κόστος διότι ο αριθμός των τεμαχίων είναι μικρός. Έτσι, στη συγκεκριμένη διαδικασία έχει δοθεί μεγάλη βαρύτητα από τις επιχειρήσεις με την υιοθέτηση αυτοματοποιημένων συστημάτων εκτέλεσης της παραγγελίας με το μικρότερο δυνατό κόστος. Όπως δείχνουν τα αποτελέσματα, η εισαγωγή αυτοματισμών έχει σημαντικά κέρδη, χωρίς κατ’ ανάγκη να χάνονται θέσεις εργασίας.
Όπως και σε κάθε άλλη αποθηκευτική διαδικασία, έτσι και στις φαρμακαποθήκες, η διαδικασία αναλύεται σε τρία σημεία: μετάδοση της πληροφορίας σε αυτόν που θα εκτελέσει την παραγγελία, προσέγγιση του σημείου όπου βρίσκεται αποθηκευμένο το προϊόν και λήψη του προϊόντος. Η πρώτη παρέμβαση που έγινε στις φαρμακαποθήκες ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ΄90 αφορούσε την κατάργηση της χειρόγραφης picking list που έφτανε στον εργαζόμενο με fax ή με έντυπη λίστα. Αν και υπάρχει ακόμα ένα πολύ μικρό ποσοστό εταιρειών που λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο, η λίστα τείνει προς εξαφάνιση.
Ακολούθησαν οι υπολογιστές και η ηλεκτρονική εκτύπωση που υποδείκνυε τη θέση από την οποία θα έπρεπε να πάρει ο εργαζόμενος της αποθήκης τα προϊόντα ενώ σε τρίτο επίπεδο χρησιμοποιήθηκε το σκάνερ. Πιο σύγχρονα συστήματα είναι το voice picking όπου μέσω ακουστικών μεταφέρεται η πληροφορία στον εργαζόμενο. Στο pick to light, η οποία είναι η πιο σύγχρονη από τις τεχνολογίες που εφαρμόζονται στις ελληνικές αποθήκες, υπάρχει σε κάθε θέση προϊόντος ένα φωτάκι digitized που δίνει όλη την πληροφορία στον εργαζόμενο. «Η λογική πίσω από αυτό το σύστημα είναι να δίνεται ολοκληρωμένη η πληροφορία, με τρόπο απλό και λιτό» μας λέει ο Γ. Χαρωνίτης και συμπληρώνει «δεν χρειάζεται ο εργαζόμενος να γνωρίζει το προϊόν».
Μια από τις σημαντικότερες αποθήκες φαρμάκων που σχεδίασε ο Γ. Χαρωνίτης ήταν αυτή του Συνεταιρισμού Φαρμακοποιών Χανίων. Ο σχεδιασμός της αποθήκης έγινε με την παραδοχή από την BCSC του (αρνητικού) γεγονότος ότι «η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στην οποία δεν αναγράφεται πάνω στο τιμολόγιο η ημερομηνία λήξης του φαρμάκου κάτι το οποίο ισχύει σε όλη την υπόλοιπη Ευρώπη» όπως μας λέει ο επικεφαλής της. Με βάση αυτή την παραδοχή, ο Γ. Χαρωνίτης επιχείρησε να αυξήσει τη δυνατότητα ιχνηλασιμότητας των φαρμακευτικών προϊόντων.
Ο σχεδιασμός έγινε έτσι ώστε το κλασικό κιβώτιο σαν μονάδα διαχείρισης διαφόρων μεγεθών φαρμάκων, να θεωρείται μια αποθηκευτική οντότητα. Το κλασικό κιβώτιο, όταν παραλαμβάνεται στην αποθήκη, έχει ένα σειριακό αριθμό, μια ταυτότητα κι αριθμός αυτός συνδέεται με το σύστημα διαχείρισης της αποθήκης.
Δεύτερο βήμα στο σχεδιασμό ήταν η χρήση pick to light, δηλαδή η αυτοματοποίηση της εξαγωγής και τρίτο βήμα ήταν το smart picking, το οποίο προέκυψε στο σχεδιασμό κατά τη διαδικασία προσομοίωσης της λειτουργίας και δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε όλες τις αποθήκες. Σε τι ακριβώς συνίσταται; «Λαμβάνονται πολλαπλές παραγγελίες κι αρχίζει η εκτέλεσή τους από το σύνολο των αργοκίνητων κωδικών. Για τα ταχυκίνητα φάρμακα εφαρμόζεται αυτοματοποιημένο σύστημα της Knapp» μας ενημέρωσε ο Γ. Χαρωνίτης. Ανάλογο ήταν το σύστημα που υιοθετήθηκε στην Καλαμάτα, ενώ στην Πάτρα όπου υλοποιήθηκε ένα πολύ σημαντικό έργο, έχουν τοποθετηθεί εκτροπείς καθώς τα pick to light είναι χωρισμένα σε τομείς .
Όπως μας ενημερώνει ο Γ. Χαρωνίτης, όλα αυτά τα έργα λειτουργούν απρόσκοπτα, ενώ έχουν πετύχει πολύ μεγάλη παραγωγικότητα,.
—————————————————————————-
Το Κέντρο Logistics του ΣΥ.ΦΑ.Χ.
Το Κέντρο Logistics του Συνεταιρισμού Φαρμακοποιών Χανίων (ΣΥΦΑΧ) σχεδιάστηκε με βάση τις απαιτήσεις των φαρμάκων και παραφαρμακευτικών προϊόντων, τα οποία προορίζονται για τα λιανικά καταστήματα των νομών Χανίων και Ρεθύμνου. Η αποθήκη είναι εξοπλισμένη με συστήματα αποθήκευσης τελευταίας τεχνολογίας pick-to-light μέσω των οποίων γίνεται η συλλογή παραγγελιών με μηδενικό ποσοστό λαθών αυξάνοντας ταυτόχρονα την παραγωγικότητα του εργατικού δυναμικού. Παράλληλα, οι διανομείς τηρούν αυστηρώς το πρόγραμμα διανομής των παραγγελιών και στους δύο νομούς προς αποφυγή δυσαρεσκειών.
Όπως επισημαίνει ο Ιωάννης Σημαντηράκης, γενικός διευθυντής του Κέντρου Logistics του ΣΥΦΑΧ «η επένδυση αυτή μείωσε τα λάθη, δημιούργησε ευχάριστο περιβάλλον εργασίας, αύξησε την παραγωγικότητα, την αξιοπιστία, το πελατολόγιο και συνεπώς αναδύθηκαν νέες θέσεις εργασίας, πράγμα το οποίο είναι τιμή και χαρά μας». Οι πολλαπλές παραγγελίες στο Κέντρο του ΣΥΦΑΧ ‘δηλώνονται’ από τον εργαζόμενο στο καρότσι με σύστημα put to light, ξεχωριστό βέβαια για κάθε πελάτη. Ένας αλγόριθμος καθοδηγεί τον εργαζόμενο στη βέλτιστη διαδρομή μέσα στην αποθήκη για όλες τις απαιτήσεις και για τις έξι παραγγελίες που εκτελεί.
Μέσω της διαδρομής ο εργαζόμενος καθοδηγείται που θα πάει – στη φαρμακαποθήκη στα Χανιά μάλιστα υπάρχει και φωνητική καθοδήγηση για τη διαδρομή που θα επιλεγεί- ο εργαζόμενος φτάνει στο σημείο, παίρνει το προϊόν κι αμέσως ανάβει το φωτάκι που το τον καθοδηγεί που θα το βάλει. Βάζοντάς το σβήνει το φως στο καροτσάκι.
