Συνέντευξη στο Θανάση Αντωνίου
Ο Βασίλης Γκούμας, επικεφαλής της μεταφορικής εταιρείας «Δίοδος» είναι ένας έμπειρος επαγγελματίας που βλέπει την αγορά με απίστευτη ψυχραιμία. Ίσως επειδή έχει φροντίσει εδώ και χρόνια να τη θωρακίσει με το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό και την απαραίτητη τεχνολογία.
Ίσως διότι έχει προνοήσει εδώ και χρόνια να συνδέσει την τύχη της επιχείρησής του με τις διεθνείς εξελίξεις, οι οποίες είναι πολύ πιο εύκολα διαχειρίσιμες από τις εγχώριες. Ίσως επειδή πρόβλεψε σωστά και επέκτεινε τις δραστηριότητές του στη Θεσσαλονίκη, όπου η εταιρεία διαθέτει πλέον γραφείο.
Γνωρίζει πολύ καλά την κεντρική και τη βόρεια Ευρώπη, συνεργάζεται με εταιρείες που του διαθέτουν κατ’ αποκλειστικότητα το στόλο των οχημάτων τους και αντιμετωπίζει την επιχειρηματικότητα με αυξημένο αίσθημα ευθύνης. Το L&M είχε μια μακρά και άκρως ενδιαφέρουσα συζήτηση με το Βασίλη Γκούμα στην έδρα της επιχείρησής του, από την οποία συζήτηση παραθέτουμε εδώ μόνο ένα μέρος.
Ποιες είναι οι πιο δύσκολες στιγμές της δουλειάς σας;
Οι εξωγενείς παράγοντες. Υπάρχουν τέτοιοι στο ταξίδι, κι έχουν να κάνουν τόσο με το όχημα όσο και με τον οδηγό. Υπάρχει ο καιρός, τα πλοία κ.ά., παράγοντες που ξεφεύγουν από τη δική μας διαχείριση και δεν καθορίζονται από το γραφείο. Το μυστικό της σωστής οδικής μεταφοράς είναι η πρόβλεψη των εξωγενών παραγόντων και η μείωση των πιθανοτήτων που μπορεί να οδηγήσουν στην καθυστέρηση, στο λάθος, στη ζημιά.
Πώς «απαντάτε» εσείς σε αυτό το συναίσθημα της ανασφάλειας;
Εργάζομαι με πολύ συγκεκριμένο σύστημα, στο επίκεντρο του οποίου είναι πάντα ο ανθρώπινος παράγοντας. Η ποιότητα του κάθε συνεργάτη σού δίνει να καταλάβεις τον τρόπο που δουλεύει, τον τρόπο που σκέφτεται αλλά και το πώς θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα που θα ανακύψει. Διότι, όπως γνωρίζετε, ο οδηγός είναι κρίσιμος παράγοντας, καθώς έρχεται σε άμεση επαφή με το κάθε πρόβλημα. Στην έδρα της εταιρείας υπάρχει μια δεμένη ομάδα συνεργατών που ξέρουν πώς να αντιμετωπίσουν την κάθε περίπτωση? ο καθένας μπορεί να δώσει λύση, και μάλιστα με κοινό τρόπο σκέψης.
Ποιοι είναι οι πιο δύσκολοι προορισμοί στην Ευρώπη;
Εμείς συνεργαζόμαστε πολύ με την κεντρική και τη βόρεια Ευρώπη όπου τα πράγματα είναι σαφώς καλύτερα από άλλες γραμμές. Οι δύσκολες γραμμές είναι στα κράτη της ανατολικής Ευρώπης. Είναι η Ρωσία, η Ουκρανία, εκεί όπου οι εξωγενείς παράγοντες επιδρούν έντονα, οι δρόμοι είναι σε κακή κατάσταση, τα τελωνιακά συστήματα διαφέρουν κλπ. Πριν μερικές ημέρες, κατά τη διάρκεια της απεργίας των πλοίων, χρειάστηκε να κάνουμε ένα ταξίδι σε Βουλγαρία – Ρουμανία, όπου διαπίστωσα ότι οι συνθήκες είναι σχεδόν τριτοκοσμικές, τουλάχιστον μέχρι την είσοδο στην Ουγγαρία. Αυτοί οι οδηγοί που δουλεύουν σε εκείνες τις γραμμές είναι άξιοι συγχαρητηρίων…
Ποια είναι τα πιο επικίνδυνα φορτία;
Εμείς ως επί το πλείστον φορτώνουμε κανονικά φορτία: παλέτες, γκρουπάζ. Ασχολούμαστε με ορισμένες ειδικές μεταφορές (αντικειμένων δηλαδή με ειδικές διαστάσεις και βάρη) με συνεργάτες μας στο εξωτερικό στους οποίους έχουμε απόλυτη εμπιστοσύνη. Ακόμα και στις «εύκολες» μεταφορές υπάρχουν ειδικά φορτία, όπως τα εύφλεκτα. Η μεταφορά τους θέλει προδιαγραφές προκειμένου να εκτελεστεί σωστά, προδιαγραφές που δεν τηρούνται στην ελληνική αγορά, γι’ αυτό και δίνονται τιμές που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Εννοείτε κάτω του κόστους;
Εννοώ ότι δίνονται τιμές που δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις μιας ορθής μεταφοράς. Είναι τιμές μιάμιση φορά κάτω από αυτή που ισχύει για μια μεταφορά που τηρεί τις προδιαγραφές.
Τι δεν κάνουν;
Μετακινούν προϊόντα π.χ. με πλοία, κάτι που δεν επιτρέπεται. Υπάρχουν πλοία για ασφαλή μεταφορά εύφλεκτων, αλλά σε αυτά οι ναύλοι είναι υψηλότεροι. Κάνουν μεταφορά με οχήματα που δεν έχουν σχετική άδεια… Εμείς μεταφέρουμε τα εύφλεκτα από ανατολικά, μέσω οδικής μεταφοράς και με οχήματα που πληρούν όλες τις σχετικές προδιαγραφές. Επίσης φορτώνουμε μέχρι μια συγκεκριμένη κατηγορία εύφλεκτων. Δεν φορτώνουμε κάτω από κλάση 3? δεν φορτώνουμε δηλαδή γκαζάκια… Η εταιρεία αυτή έχει επιλέξει να κινείται στα απολύτως νόμιμα πλαίσια –και το εννοούμε. Απορρίπτω το «Έλα, εδώ είναι Ελλάδα…». Νιώθουμε κι εργαζόμαστε σαν Ευρωπαίοι, οι συνεργάτες μας είναι Ευρωπαίοι, οι προδιαγραφές μας είναι ευρωπαϊκές… Έτσι έχω μάθει να δουλεύω.
Η αποθήκη της εταιρείας Δίοδος
Τι ζηλεύετε από τους ξένους συναδέλφους σας;
Ο τρόπος που λειτουργούν και δουλεύουν εκεί είναι εντελώς διαφορετικός. Αν κι έχω προσαρμόσει την εταιρεία σε ευρωπαϊκά πρότυπα, στο μέτρο του δυνατού, υπάρχουν προβλήματα που έχουν να κάνουν με την ίδια τη δομή της χώρας? επιχειρούμε σε εντελώς διαφορετικό περιβάλλον. Συζητώ συχνά με συναδέλφους και συνεργάτες στην Ευρώπη και διαπιστώνω ότι δεν έχουν καταλάβει ποιο είναι το φορολογικό σύστημα της χώρας? δεν μπορούν να ερμηνεύσουν το κοστολόγιο των ελληνικών αυτοκινήτων. Στην Ευρώπη δεν υπάρχουν αυτοκινητιστές με ένα μόνο αυτοκίνητο? εδώ δεν μπορείς να αναπτύξεις εταιρεία με πολλά αυτοκίνητα.
Αλήθεια, πώς σας φάνηκε η απελευθέρωση των μεταφορών;
Στο δικό μας το επάγγελμα υπήρξε «απελευθέρωση» από το 1992, όταν πολλοί Έλληνες αυτοκινητιστές απέκτησαν όχημα με ξένες πινακίδες. Η απελευθέρωση ουσιαστικά αφορούσε μόνο την άδεια. Σε κάθε δουλειά όμως, περιουσία είναι η ίδια η δουλειά? περιουσία δεν είναι η άδεια αλλά η φήμη. Υπήρξα αυτοκινητιστής και γνωρίζω: Αν δεν έχεις δουλειά, τι να την κάνεις την άδεια; Το αυτοκίνητο έχει πράγματι μια αξία και είναι πολύ σημαντικό στον κλάδο μας? η άδεια όμως άνευ μεταφορικού έργου δεν σημαίνει τίποτα…
Τι γνώμη έχετε για τη στάση και την πολιτική του ελληνικού κράτους απέναντί σας;
Στα περίπου 30 χρόνια που εργάζομαι και υπάρχω σαν ενεργός πολίτης, κατάλαβα ότι ποτέ και καμία κυβέρνηση δεν τοποθέτησε τον κατάλληλο άνθρωπο στην κατάλληλη θέση. Όχι μόνο στη μεταφορά (όπου σε πολλές περιπτώσεις οι άνθρωποι που τη χειρίζονταν δεν τη γνώριζαν καθόλου), αλλά σε όλους τους παραγωγικούς τομείς. Δεν έχουν αλλάξει πολλά πράγματα στην κρατική μέριμνα στη δουλειά μας εξ όσων γνωρίζω. Είναι όμως δραστηριότητα που καθορίζει πολλά, όπως την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, τα έσοδα του κράτους κ.ά.
Έγιναν πρόσφατα κάποιες κινήσεις, κάποια νομοσχέδια, μια τελωνιακή πολιτική… Πώς τα είδατε;
Υπάρχουν κινήσεις των τελευταίων χρόνων προς τη σωστή κατεύθυνση χωρίς να είναι ολοκληρωμένες. Έχουμε δυστυχώς ένα σύνθετο παρελθόν, και η αγορά δεν μπορεί να εξομαλυνθεί μέσα σε έξι μήνες. Θα μπορούσαν να έχουν γίνει περισσότερα. Στα τελωνεία, που ρωτήσατε, υπάρχουν ακόμα εγγυήσεις στα αυτοκίνητα διεθνών μεταφορών που δεν συναντάμε σε καμία άλλη χώρα? στην Ευρώπη έχουν καταργηθεί εδώ και πολλά χρόνια. Υπάρχουν παθογένειες στο επάγγελμά μας? αλλά δεν φταίει μόνο το κράτος, έχουμε κι εμείς μερίδιο ευθύνης.
Πώς βλέπετε τις υποδομές στην Ελλάδα;
Αν συγκρίνουμε την Ελλάδα με την Ισπανία, φοβάμαι ότι είμαστε πολλά χρόνια πίσω. Όταν επισκέφτηκα για πρώτη φορά την Ισπανία το 1988, συνάντησε οδικούς άξονες σαν κι αυτόν που συνδέει σήμερα την Αθήνα με την Τρίπολη. Το 1995 η χώρα διέθετε χιλιάδες χιλιόμετρα εθνικών οδών και μετατράπηκε σε μια αγορά ιδιαίτερα φιλική για τους οδηγούς.
Τι απαντάτε σε αυτούς που λένε ότι δεν χρειαζόμαστε άλλους δρόμους;
Μα η Ελλάδα δεν διαθέτει σύγχρονους δρόμους. Ας κατασκευάσουμε τουλάχιστον αυτούς που έχουμε κι αυτούς που είχαμε σχεδιάσει… Ο δρόμος π.χ. που συνδέει τα Τρίκαλα με την Αθήνα πρέπει να ολοκληρωθεί, μια και τα Τρίκαλα είναι μια πόλη με έντονη πλέον εμπορική δραστηριότητα. Κάποτε στέλναμε μια παλέτα γκρουπάζ φορτίο που είχε παραγγείλει κάποιο τοπικό εργοστάσιο, σήμερα όμως στέλνουμε φορτηγά ολόκληρα. Η εμπορευματική κίνηση στους δρόμους της Ελλάδας έχει πενταπλασιαστεί την τελευταία 15ετία. Η Εγνατία Μας έλυσε τα χέρια. Θέλαμε 15 ώρες από την Καβάλα μέχρι την Ηγουμενίτσα για να πάρουμε πλοίο, και τώρα το αυτοκίνητο καλύπτει την απόσταση σε έξι ώρες. Είχαμε μειώσεις του κόστους για τον πελάτη, λιγότερες φθορές στα αυτοκίνητα, κάναμε πιο ανταγωνιστικό το ελληνικό προϊόν.
Οι εγκαταστάσεις της εταιρείας στην Αθήνα
Αναφέρεστε στις εξαγωγές;
Ασφαλώς. Γιατί νομίζετε ότι διατηρούμε χαμηλά τις τιμές της εξαγωγής; Εκμεταλλευόμαστε τις εξαγωγές της Ευρώπης προς την Ελλάδα, διότι με το κόστος της εξαγωγής που πραγματοποιούμε, δεν καλύπτουμε ούτε το κόστος του να φτάσει το φορτηγό π.χ. στην Ολλανδία. Οι πελάτες μας ζητούν ακόμα χαμηλότερο κόστος, αλλά αυτό πρακτικά δεν γίνεται. Κανένα αυτοκίνητο, αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, με το ναύλο εξαγωγής που λαμβάνει, δεν καλύπτει όχι τα πάγια αλλά, ούτε τα τρέχοντα έξοδά του. Χρεώνουμε λίγο περισσότερο την εισαγωγή –κάτι που γίνεται και σε άλλες διμερείς μεταφορές.
Πώς βλέπετε τον ανταγωνισμό στη δουλειά σας;
Είναι υψηλού επιπέδου, διότι υπάρχουν πολύ καλές εταιρείες και αξιόλογοι συνάδελφοι. Αναφέρομαι βέβαια σε αυτούς που έχουν μείνει, αυτούς που άντεξαν στην κρίση? δεν είναι τυχαίο ότι άντεξαν. Βλέπω ότι κάπου έχουμε ισορροπήσει ως χώρα. Η αλήθεια είναι ότι φοβόμουν την έξοδο της χώρας μας από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή μια επιστροφή στη δραχμή. Ως επιχειρηματίας και με τα κύρια έσοδά μου –πάνω από το 60%– να προέρχονται από την Ευρώπη, θα με συνέφερε να επιστρέψουμε στη δραχμή. Πιστεύω στη χώρα, θέλω να βλέπω τα πράγματα αισιόδοξα και δεν φοβάμαι αυτή τη στιγμή. Όσο για το επάγγελμά μας, η μεταφορά δεν μπορεί να σταματήσει? τίποτα δεν υφίσταται χωρίς αυτήν. Ό,τι βλέπετε γύρω σας, μικρό ή μεγάλο, έχει με κάποιο τρόπο μεταφερθεί από κάπου. Δύσκολα θα περάσουμε μεγάλη κρίση.
