Γράφει ο Ιωάννης Σιαμάς *
Η πρόβλεψη του τρόπου ανάπτυξης μιας χώρας βάσει ενός μαθηματικού μοντέλου είναι μια εξαιρετικά δύσκολη και πολυπαραγοντική διαδικασία. Η αντίστοιχη διαδικασία για το σύνολο της Ευρώπης γίνεται ακόμα πιο πολύπλοκη, καθώς εκλείπουν κοινοί παράγοντες επιρροών για το σύνολο των χωρών.
Μια πρώτη αποτύπωση παρουσίασε έναν πυρήνα ανάπτυξης που ορίζεται από περιοχές της Βρετανίας, των Κάτω Χωρών, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ελβετίας, της Αυστρίας και της Ιταλίας, και είναι γνωστή ως η μπλε μπανάνα (blue banana). Ο ορισμός της έγινε με καθαρά στατικό τρόπο, και η ίδια τακτική ακολουθήθηκε και στις επόμενες αποτυπώσεις. Ακολούθησε η αποτύπωση 7 διαμερισματικών χώρων (apartments), όπου η Ευρώπη χωρίζεται σε ομάδες κρατών που ορίζονται από γεωγραφικές περιοχές.
Πρόκειται για τη βάση ορισμού κατανομής των πόρων στις χρηματοδοτήσεις ενίσχυσης και προσαρμογής νέων και παλαιών χωρών της ΕΕ. Τους διαμερισματικούς χώρους ακολούθησε η ευρωπαϊκή αποτύπωση ως ένα τσαμπί σταφύλια (green grape), με τους καρπούς να ορίζουν πολλά κέντρα ανάπτυξης σε όλη την Ευρώπη, μειώνοντας ουσιαστικά τους αποκλεισμούς που είχαν εισαγάγει οι προηγούμενες αποτυπώσεις και δίνοντας έμφαση στην αστική ανάπτυξη κέντρων μικρού και μεσαίου μεγέθους. Βλέπουμε λοιπόν ότι το αρχικό στατικό μοντέλο γίνεται μοντέλο ζώνης και τελικά διασπείρεται και γίνεται σημειακό στο σύνολο της Ευρώπης.
Η τάση εστίασης στον ανταγωνισμό των ευρωπαϊκών αστικών κέντρων γίνεται ακόμα πιο εμφανής αν καταγραφούν οι ροές μεταξύ των αστικών κέντρων που λειτουργούν ως πόλοι προσέλκυσης επενδύσεων, έρευνας και ανάπτυξης τεχνολογίας. Η νέα μορφή απεικόνισης της δυναμικής ροής μεταξύ των αστικών κέντρων εμφανίζει κεντρικές αρτηρίες διακίνησης εμπορευματικών ροών, πληροφορίας και, φυσικά, χρήματος.
Μια αρτηρία (δηλ. ένα από τα πλοκάμια του χταποδιού) καταλήγει μέσω Βαλκανικής στην Ελλάδα. Οι ροές είναι εξαιρετικά μικρές σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές αρτηρίες, και παρότι είναι υψηλής προτεραιότητας και δυναμικής για τη χώρα μας, η χωρητικότητα του διαδρόμου είναι αμφίβολο αν μπορεί να απορροφήσει την εμπορευματική ροή που προσπαθούμε να προσελκύσουμε.
Μια άλλη παράμετρος για την αύξηση κίνησης της διόδου από την περιοχή μας είναι η προσπάθεια αρκετών μεγάλων πολυεθνικών εταιριών να επενδύσουν στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, όχι κατ’ ανάγκη στην Ελλάδα, γεγονός που αυξάνει τη βέβαιη εσωτερική ροή κατανάλωσης.
Η πτώση των αμοιβών εργατικού δυναμικού, το real estate και ο κατευθυνόμενος τρόπος κατανάλωσης στις ίδιες περιοχές, ελκύουν με ιδιαίτερη ένταση τις επιχειρήσεις που οδηγούνται σε εγγύτερη θέση προσέλκυσης των παραγωγικών εγκαταστάσεων (nearshoring), ως προσπάθεια μόχλευσης του χρήματος παραγωγής και αμοιβών στον ίδιο τόπο κατανάλωσης. Εκεί πρέπει να πείσουμε τους Ευρωπαίους για περισσότερες αναπτυξιακές δράσεις στις περιοχές νοτιοανατολικού ενδιαφέροντος και ιδιαίτερα στην Ελλάδα.
* PhDc,, Industrial Management, Logistics Engineer, MEng, MSc
To παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Logistics & Management το Δεκέμβριο του 2013.
