O Co-Founder & CEO της iLink κ. Παναγιώτης Ζήκος περιγράφει τη διαδρομή της εταιρείας στο χρόνο και τα μεθοδικά βήματα που την καταξίωσαν στην αγορά της πληροφορικής και της τηλεματικής.
Συνέντευξη στη Γεωργία Μολώση (τεύχος Απριλίου 2023)
Η iLink δραστηριοποιείται από το 2005, όταν δύο φίλοι και απόφοιτοι του ΕΜΠ αποφάσισαν να δουλέψουν μαζί, καθώς τους ένωνε το πάθος τους για την πληροφορική. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Co-Founder & CEO της εταιρείας κ. Παναγιώτης Ζήκος (διπλ. ηλεκτρολόγος μηχανικός & μηχανικός Η/Υ του ΕΜΠ, MSc in Computer Science στο Carnegie Mellon University, MSc in Blockchain Innovation στο ΜΙΤ, ΜΒΑ στο ΕΚΠΑ) αναλύει την επιτυχημένη πορεία της εταιρείαςκαι το κοινό όραμα με τον έτερο Co-Founder & CEO κ. Στάθη Βλάχο (αριστερά στη φωτό). Ο κ. Ζήκος αναφέρεται στα μελλοντικά σχέδιά τους και εστιάζει αφενός στις τεχνολογίες αιχμής που συνθέτουν την επιχειρηματική κουλτούρα της iLink και αφετέρου στις προοπτικές της κατά την Industry 4.0.
– LM Κύριε Ζήκο, με ποιο σκοπό ιδρύθηκε η iLink και ποιες θεωρείτε ότι είναι σήμερα οι μεγαλύτερες επιτυχίες της;
– Η iLink είναι το όνειρο δύο νέων ανθρώπων που έγινε πραγματικότητα το 2005. Εγώ και ο πολύ καλός μου φίλος και συνέταιρος Στάθης Βλάχος, επίσης Co-Founder & CEO της iLink, θέλαμε να αξιοποιήσουμε την τεχνογνωσία και τη δυναμική μας γύρω από το χώρο της πληροφορικής και να δημιουργήσουμε μια εταιρεία με ισχυρό αποτύπωμα στην αγορά. Μετά την αποφοίτησή μας από το Πολυτεχνείο, ως ηλεκτρολόγοι μηχανικοί και μηχανικοί υπολογιστών, ενώσαμε τις δυνάμεις μας και ιδρύσαμε την iLink.
Η μεγαλύτερη επιτυχία της εταιρείας δεν είναι τόσο το ότι υλοποιήθηκε το νεανικό μας όνειρο να φτιάξουμε μια εταιρεία πληροφορικής, όσο το γεγονός ότι αποτελεί μια απόλυτα συγκροτημένη εταιρεία, με ταυτότητα, ικανότητες, πελατολόγιο και δική της κουλτούρα, και είναι πλέον καταξιωμένη στην αγορά του κλάδου –και κυρίως της τηλεματικής– σε Ελλάδα και Ευρώπη.
– Από ποιες αγορές προέρχεται κυρίως το πελατολόγιό σας;
– Κυρίως δραστηριοποιούμαστε στην Ελλάδα, αλλά υπάρχουν αρκετοί συνεργάτες μας με ευρωπαϊκή δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να παρέχουμε υπηρεσίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πρόσφατα μάλιστα προχωρήσαμε σε ένα μεγάλο ευρωπαϊκό άνοιγμα, μέσω της συμμετοχής μας σε ευρωπαϊκά ερευνητικά χρηματοδοτούμενα έργα (EU Horizon projects), όπου ασχολούμαστε με state of the art τεχνολογίες, όπως είναι τα ΙοΤ, 5G, drones, UWB (Ultra Wide Band) και πολλά άλλα.
Στην παρούσα φάση βρισκόμαστε σε διερευνητικές επαφές για επέκταση των δραστηριοτήτων μας μέσω συνεργατών ή και με δημιουργία υποκαταστήματος σε κοντινές χώρες, όπως είναι οι βαλκανικές και η Κύπρος, και σύντομα θα έχετε νέα μας για αυτές τις αγορές.
– Ποια από τις λύσεις της iLink είναι η πλέον δημοφιλής στην ελληνική αγορά και πού αποδίδετε την επιτυχία της;
– Η γενικότερη επιτυχία της εταιρείας πιστώνεται στην πελατοκεντρική μας νοοτροπία. Όσον αφορά τη δημοφιλέστερη λύση μας, αυτή είναι το σύστημα PowerFleet, μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα τηλεματικής (PowerFleet Suite) που συνδυάζει τρία βασικά modules, που είναι τα εξής:
1) Τηλεματική: Το τετριμμένο GPS tracking είναι εμπλουτισμένο με υπηρεσίες όπως είναι αυτές που αφορούν διαδρομές οχημάτων, απεικόνιση πελατολογίου, live θέσεις οχημάτων κτλ., αλλά και με πιο αναπτυγμένα μοντέλα που αξιοποιούν δεδομένα από τους αισθητήρες εγκεφάλου οχημάτων (CANBUS) σχετικά με κατανάλωση καυσίμου, στροφές κινητήρα και άλλα. Επίσης πρόσφατα λανσάραμε και αναλυτικό module υπολογισμού αποτυπώματος CO2 για εταιρικούς στόλους.
2) ERP: Εμείς το λέμε ERP αλλά στην πραγματικότητα είναι ένα πανέξυπνο Fleet Management module που επιτρέπει σε εταιρείες που διαθέτουν εταιρικό στόλο οχημάτων να έχουν άμεση εικόνα κάθε οχήματος ως κέντρου κόστους, με αναλυτικές ΒΙ καμπύλες απόσβεσης εργοστασιακής τιμής αγοράς, συνδυαστικά με άμεσα κόστη που σχετίζονται με τη συντήρηση και τη λειτουργία των οχημάτων.
3) OPTIMO: Πρόκειται για τη ναυαρχίδα του PowerFleet Suite, ένα εξελιγμένο σύστημα αλγορίθμων βελτιστοποίησης δρομολογίων, το οποίο βελτιστοποιεί τη διαχείριση εταιρικών πόρων σχετικών με το μεταφορικό έργο. Ουσιαστικά συνδυάζει τα στοιχεία των παραδόσεων (διεύθυνση, επιθυμητή ώρα παράδοσης κ.ά.) με στοιχεία των οχημάτων (χωρητικότητα, ώρες λειτουργίας, ευρωπαϊκή νομοθεσία κ.ά.).
Έτσι προτείνει έξυπνα δρομολόγια που ικανοποιούν πλήρως το μεταφορικό έργο μιας εταιρείας που εκτελεί παραδόσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα τη μέγιστη δυνατή ικανοποίηση του πελάτη, αυτό που όλοι ονομάζουμε «εμπειρία πελάτη». Αν θέλετε να το πάω και λίγο στα μαθηματικά, το OPTIMO είναι μια σουίτα ΝΡ complete αλγορίθμων που προσεγγίζει το άλυτο πρόβλημα του multiple Traveling Salesmen Problem (mTSP) –στη βιβλιογραφία υπάρχει πλήθος σχετικών άρθρων.
Η επιτυχία της λύσης αυτής οφείλεται σε 3 απλούς λόγους:
1) Το λογισμικό είναι φτιαγμένο με αγάπη και μεράκι. Ξεκίνησε από εμένα και το Στάθη, και σήμερα το εξελίσσει καθημερινά μια ομάδα 15 μηχανικών λογισμικού.
2) Έχει μέσα της το DNA της εταιρείας μας, αλλά παράλληλα έχει μπολιαστεί από ιδέες και συμβουλές συνεργατών μας. Ακούσαμε τι θέλουν να δουν στο PowerFleet όσοι χρησιμοποιούν την πλατφόρμα, και το κάναμε μέρος του συστήματος και της συνολικής μας λύσης.
3) Το κέρδος δεν είναι το κίνητρό μας. Το ξέραμε ότι μια μέρα θα έρθει, αλλά δεν ξεκινήσαμε και ούτε δουλεύουμε για το κέρδος. Εργαζόμαστε και βελτιώνουμε το σύστημά μας γιατί το αγαπάμε, θέλουμε να βλέπουμε χαρούμενα πρόσωπα στους συνεργάτες μας και χάνουμε τον ύπνο μας όταν κάτι δε λειτουργεί σωστά.
– Ενδιαφέρονται οι ελληνικές επιχειρήσεις για την ψηφιοποίηση και τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό τους στον απαιτούμενο βαθμό;
– Όλο και περισσότερο. Νομίζω ότι σε αυτό το σημείο ο κορονοϊός μας έκανε καλό. Μας δίδαξε τι θα πει «δουλεύω από μακριά», και σε μια τέτοια πραγματικότητα η ψηφιοποίηση ήταν μονόδρομος. Ωστόσο, όπως γίνεται πάντα σε τέτοιες έκτακτες καταστάσεις, πολλά πράγματα έγιναν άναρχα, γιατί έπρεπε να γίνουν άμεσα, χωρίς να υπάρχει χρόνος για να σχεδιαστεί δομή ή πλάνο. Πρώτα δηλαδή έγιναν οι ψηφιακές αλλαγές, ώστε να ακολουθήσουν οι επιχειρήσεις τις εξελίξεις, και μετά φτιάχτηκε πλάνο αλλαγών.
Δυστυχώς βλέπουμε –και είναι έκδηλο πια– ότι στις περισσότερες επιχειρήσεις υπάρχουν πλέον εργαζόμενοι δύο ταχυτήτων: αυτοί που έχουν ενστερνιστεί τις αλλαγές και τις ορίζουν, και αυτοί που πάντα είχαν αποστροφή για τα ψηφιακά συστήματα, όχι γιατί δεν τα ξέρουν, αλλά γιατί πιστεύουν περισσότερο στον άνθρωπο και νιώθουν έντονη την πίεση της απότομης προσαρμογής.
Είναι απαραίτητη πλέον η αλλαγή κουλτούρας με εκπαίδευση και υπομονή, το περιβόητο Change Management: Όχι να αλλάξουμε το management, αλλά τον τρόπο με τον οποίο εκτελείται το management.
– Συνεργάζεστε με διεθνώς αναγνωρισμένους ερευνητικούς φορείς και εταιρείες. Θα μπορούσατε να μας πείτε ποια είναι τα οφέλη από αυτές τις συνεργασίες για την ανάπτυξη της iLink;
– Όντως, μετέχουμε ήδη σε δύο ευρωπαϊκά έργα, στο 5G-Induce και στο Incode, τα οποία αφορούν υπερσύγχρονες τεχνολογίες –5G, IoT, UWB, VRP και πολλά άλλα εύηχα ακρωνύμια– και μας δίνουν την ευκαιρία να πραγματοποιούμε ουσιαστική έρευνα, χρηματοδοτούμενη από ευρωπαϊκούς πόρους.
Με τέτοια έργα και έρευνα καταφέρνουμε να προσφέρουμε λύσεις πολύ πιο καινοτόμες. Επενδύουμε σε νέες σύγχρονες τεχνολογίες και σε εξειδικευμένο προσωπικό που οδηγεί την εταιρεία στην επόμενη ημέρα, την ημέρα της τεχνητής νοημοσύνης (Artificial intelligence [ΑΙ]), της επαυξημένης πραγματικότητας (Augmented Reality [AR]), του Blockchain και πολλών άλλων τεχνολογιών που θα αλλάξουν την καθημερινότητά μας στο άμεσο μέλλον.
– Ποιο ρόλο παίζουν οι πιστοποιήσεις στην εξέλιξη των λύσεων που προτείνετε και ποια είναι η πολιτική ποιότητας και ασφάλειας που εφαρμόζετε;
– Η εταιρεία μας διαθέτει πιστοποίηση τόσο για τη διασφάλιση της ποιότητας (ISO 9001) όσο και για την ασφάλεια των πληροφοριών (ISO 27001). Σήμερα θεωρώ πως το ελάχιστο που πρέπει να κάνει μια εταιρεία που σέβεται τον εαυτό της, τους υπαλλήλους της και τους συνεργάτες της, είναι να πιστοποιεί αυτό που διαλαλεί. Όπως λέει και ο θυμόσοφος λαός, η γυναίκα του Καίσαρα πρέπει και να φαίνεται και να είναι τίμια.
– Η Industry 4.0 προφανώς αποτελεί αντικείμενο του άμεσου ενδιαφέροντός σας. Τι διαφορετικό σχεδιάζει η iLink για το μέλλον;
– Πολλά: Ήδη εργαζόμαστε πάνω σε θέματα μηχανικής μάθησης(Machine Learning [ML]) και σε μοντέλα πρόβλεψης μελλοντικής κίνησης στους δρόμους, με βάση τα ιστορικά δεδομένα τηλεματικής που χειρίζεται το PowerFleet. Εξετάζουμε προτάσεις βελτίωσης της εφαρμογής PowerFleeet OPTIMO για το κινητό του οδηγού, με χρήση AR, ώστε να παρέχουμε απομακρυσμένη καθοδήγηση και βοήθεια. Ακόμη, μελετάμε το μεγάλο ΑΙ trend της εποχής, το ChatGPT, και εξετάζουμε πώς μπορούμε να το ενσωματώσουμε ως ΑΙ σύμβουλο στα συστήματά μας.
Η λίστα πραγματικά είναι ατελείωτη…
– Ποια είναι η γνώμη σας για την τεχνητή νοημοσύνη, για την οποία ακούγονται διάφορες απόψεις πέραν της αμιγώς επιστημονικής;
– Όπως σας είπα ήδη, η τεχνητή νοημοσύνη είναι το μέλλον· είναι ο τρόπος που θα γίνονται όλα. Η τεχνητή νοημοσύνη θα γίνει ο πραγματικός σύμβουλος για κάθε επιχείρηση, για κάθε άνθρωπο, για κάθε επαγγελματία. Θα γίνει ο καλύτερος φίλος μας. Είναι όμως σημαντικό να καταλάβουμε πως οποιαδήποτε νοημοσύνη δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη διαίσθηση. Η τεχνητή νοημοσύνη θα δρα ως επέκταση της φυσικής νοημοσύνης και θα προτείνει το καλύτερο μοντέλο λειτουργίας. Όμως, η ανθρώπινη διαίσθηση είναι εκείνη που θα παίρνει την τελική απόφαση και θα κάνει τη διαφορά. Και αυτή τη διαίσθηση δεν πρόκειται ποτέ να την αποκτήσει η τεχνητή νοημοσύνη.
– Στον κλάδο των μεταφορών και των Logistics υπάρχει μεγάλη έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Ισχύει αυτό και για το δικό σας τομέα;
– Θεωρώ πως ζούμε περισσότερο τα προβλήματα του κλάδου της πληροφορικής και λιγότερο των αμιγώς Logistics. Δυστυχώς δεν υπάρχουν εκεί έξω οι απαιτούμενοι έμπειροι προγραμματιστές με επαρκή τεχνογνωσία και καλές σπουδές. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλές εταιρείες να είναι υποστελεχωμένες και να υπάρχει πάντα ο φόβος ότι οι καλοί σου προγραμματιστές μπορεί να φύγουν για μια άλλη εταιρεία. Αυτό δεν είναι κακό μεν, αλλά, αν αναλογιστούμε την έννοια της συναισθηματικής ασφάλειας, θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι η ασφάλεια αφορά τόσο τον υπάλληλο όσο και τον εργοδότη. Είναι απαραίτητη για την εξέλιξη και των δύο.
– Οι Big 5 της υψηλής τεχνολογίας προβαίνουν σε χιλιάδες απολύσεις εργαζομένων τα τελευταία δύο χρόνια. Γιατί συμβαίνει αυτό κατά τη γνώμη σας;
– Νομίζω ότι ήταν αναμενόμενο. Τα τελευταία τρία χρόνια, με την πίεση της ψηφιοποίησης που προκάλεσε ο κορονοϊός, αυτές οι εταιρείες προσέλαβαν χιλιάδες υπαλλήλους για να αντέξουν τον όγκο εργασίας. Τώρα πλέον που η παγκόσμια κατάσταση υγείας έχει κάπως αποκατασταθεί και ισορροπήσει, ήταν αναμενόμενο να χρειαστεί να «ισορροπήσει» και το προσωπικό σε αυτές τις εταιρείες.
– Πιστεύετε ότι η παραγωγή και η οικονομία είναι αυτές που οδηγούν την τεχνολογία σε νέα μονοπάτια ή το αντίστροφο;
– Είναι η ίδια η ανθρώπινη φύση που στοχεύει στο καλύτερο. Αυτό το ανικανοποίητο της ανθρώπινης φύσης θα εμφανίζεται τη μία ως πίεση παραγωγής για καλύτερες λύσεις και την άλλη ως απαίτηση για τεχνολογικές καινοτομίες που μπορούν να βελτιστοποιήσουν την παραγωγή. Ένα είναι σίγουρο: Αυτό το αλληλένδετο μοντέλο, επιφυλάσσει στο εγγύς μέλλον ωραίες εκπλήξεις για όλο τον τεχνολογικό κόσμο.
– Πώς μπορεί η τεχνολογία να συμβάλει στη διαχείριση μεγάλων κρίσεων όπως είναι αυτές που ζούμε την τελευταία τετραετία; Πότε γίνεται μέρος του προβλήματος και πότε μπορεί να είναι η λύση του προβλήματος;
– Είδαμε την τεχνολογία μέσα στον κορονοϊό να γίνεται ο τρόπος αντιμετώπισης της μεγαλύτερης κρίσης υγείας που θα θυμάται –και εύχομαι να μη ζήσουμε άλλη– η γενιά μας. Δεν έδωσε απλά λύση για απομακρυσμένη εργασία· έγινε ο φίλος μας και η παρέα μας, και μας βοήθησε να ξεπεράσουμε τα πολύ στενά όρια στα οποία μας περιόρισε η καραντίνα. Άρα η τεχνολογία δεν είναι απλά η λύση στις κρίσεις· είναι η διέξοδος από οποιασδήποτε μορφής κρίση, ακόμα και από κρίσεις που μοιάζουν να είναι αθώες ή δε λογίζονται καν ως κρίσεις.
– Σε τι βαθμό πιστεύετε ότι θα μας απασχολήσει στο μέλλον η κυβερνοασφάλεια και η διαφύλαξη των προσωπικών δεδομένων;
– Νομίζω πως η κυβερνοασφάλεια είναι το next big thing στο χώρο της πληροφορικής. Όπως είπα, η ψηφιοποίηση στις πιο πολλές επιχειρήσεις δεν έγινε με πλάνο· έγινε εξ ανάγκης, για να προσαρμοστούν οι ίδιες άμεσα και βίαια στα νέα δεδομένα που όρισε η νέα τάξη πραγμάτων. Δεν δόθηκε έμφαση στην κυβερνοασφάλεια. Όλοι μας ασχοληθήκαμε με το πώς θα γίνουν τα σωστά πράγματα, ελάχιστα όμως μας απασχόλησε να γίνουν τα πράγματα σωστά, δηλαδή με ασφάλεια και χωρίς κινδύνους για τους χρήστες, ειδικά στον ψηφιακό κόσμο στον οποίο όλοι μας καλούμαστε πλέον να μάθουμε να ζούμε και να συναναστρεφόμαστε.
«Κανείς δεν θα αντικαταστήσει το μεταφορέα»
– Τι προτείνετε συγκεκριμένα για τον κλάδο των μεταφορών και των Logistics;
– Δε διαφέρει πολύ από τους άλλους κλάδους. Θα τολμήσω να πω πως ο κλάδος των μεταφορών είναι πιο παραδοσιακός από πολλούς άλλους κλάδους της ελληνικής βιομηχανίας. Απαρτίζεται από ανθρώπους με πολλές ώρες στο τιμόνι, που έμαθαν να ζουν και να δουλεύουν στο δρόμο. Αυτοί οι άνθρωποι είναι σκληροτράχηλοι, γνωρίζουν καλά τους κινδύνους και είναι μάγκες στη δουλειά τους. Για αυτούς τους ανθρώπους η τεχνολογία μπορεί να είναι ο καλύτερος φίλος ή ο χειρότερος εχθρός. Φοβούνται, λοιπόν, ότι θα τους κλέψει τη δουλειά και θα τους αντικαταστήσει.
Είναι ευθύνη των επιχειρήσεων και της πολιτείας, μέσω κατάλληλων προγραμμάτων, να εκπαιδεύσει αυτούς τους ανθρώπους, να τους δείξει πως η τεχνολογία θα γίνει καθημερινός τους υπηρέτης και εργαλείο για να κάνουν τη δουλειά τους ευκολότερη και αποδοτικότερη. Κανείς δεν πρόκειται να τους αντικαταστήσει. Η γνώση που έχουν είναι πολύτιμη· είναι αυτή που κάνει κάθε σύστημα να λειτουργεί σωστά, και χωρίς αυτούς τους ανθρώπους η αποτυχία των συστημάτων είναι δεδομένη.
Πέραν όμως της εκπαίδευσης και των σεμιναρίων, πρέπει παράλληλα η πολιτεία να δώσει τα κατάλληλα κονδύλια και να οργανώσει επιχορηγούμενα προγράμματα που θα επιτρέψουν στις εταιρείες της εφοδιαστικής αλυσίδας να βελτιώσουν τις υποδομές τους και να εξελιχθούν, χρησιμοποιώντας συστήματα ERP, WMS, Fleet Management & Routing και πολλά άλλα.
ΛΕΖΑΝΤΑ ΤΗΣ ΦΩΤΟ ΤΩΝ 2
Η iLink είναι το όνειρο δύο νέων ανθρώπων που έγινε πραγματικότητα το 2005, των Co-Founder & CEO κ. Παναγιώτη Ζήκου και κ. Στάθη Βλάχου.
