Συνέντευξη στο Θανάση Αντωνίου
Ο Στέλιος Λιναρδάκης, διευθύνων σύμβουλος της Unilog προέρχεται από τους κόλπους μιας οικογενειακής μεταφορικής επιχείρησης η οποία διακινούσε σκευάσματα για λογαριασμό πολυεθνικών φαρμακευτικών εταιρειών. Το 1990 αποφάσισε να εισέλθει στον κλάδο των φαρμακευτικών logistics, ενώ τα αδέλφια του συνέχισαν να εργάζονται στο μεταφορικό κλάδο, διατηρώντας εταιρείες που συνεχίζουν να διακινούν σκευάσματα, εξυπηρετώντας εκτός από τη Unilog και πλήθος φαρμακευτικών εταιρειών.
Σήμερα η Unilog εξυπηρετεί φαρμακαποθήκες οι οποίες με τη σειρά τους εξυπηρετούν τα φαρμακεία. Εδώ κι ενάμιση χρόνο όμως ξεκίνησε μια νέα υπηρεσία για ειδικά φάρμακα. Πρόκειται για φάρμα υψηλού κόστους, για σπάνιες ασθένειες, φάρμακα που είναι δυσεύρετα στα φαρμακεία, φάρμακα τα οποία συνήθως αποτελούν αντικείμενο ενδιαφέροντος για παράλληλες εξαγωγές. Η εταιρεία εξυπηρετεί απευθείας τις ανάγκες των φαρμακείων για τέτοια φάρμακα, σε οποιοδήποτε σημείο της Ελλάδας.
Το L&M τον επισκέφτηκε στις υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις της Unilog στη βιομηχανική ζώνη του Μαρκόπουλου και είχε μαζί του μια μακρά συζήτηση η οποία ξεκίνησε, όπως ήταν αναμενόμενο, από τα τρέχοντα προβλήματα του φαρμάκου.
Η διαλογή και η συσκευασία φαρμάκων είναι μια διαδικασία που απαιτεί μεγάλη προσοχή και ταχύτητα.
Ελλείψεις φαρμάκων
«Οι ελλείψεις φαρμάκων είναι ένα μείζον κοινωνικό πρόβλημα που πρέπει να μας αφορά όλους, ειδικά εμάς που με διάφορους τρόπους είμαστε συνδεδεμένοι με τη συγκεκριμένη αγορά. Με αφορά και μένα φυσικά… Σαν επαγγελματίας ενοχλούμε από τη μη σωστή τροφοδοσία της αγοράς, από την έλλειψη σκευασμάτων στους χώρους όπου θα έπρεπε να βρίσκονται αλλά και το γεγονός ότι οι ασθενείς δεν λαμβάνουν αυτό που θα έπρεπε.
Το βασικότερο συστατικό της λύσης είναι να μπορέσει κάποια στιγμή το κράτος να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις του, υποχρεώσεις που έχουν συσσωρευτεί εδώ και χρόνια και είναι γνωστές σε όλους μας. Δεν φτάνει όμως μόνο αυτό. Όλοι όσοι εμπλέκονται στην αγορά του φαρμάκου πρέπει να ανταποκριθούν στη συνειδητή διαχείριση και εξυπηρέτηση του σκοπού τους: το φάρμακο είναι κοινωνικό αγαθό και πρέπει να το βρίσκουν όλοι οι πολίτες στην καλύτερη δυνατή τιμή. Οι πολίτες να μπορούν να προμηθεύονται το φάρμακο που χρειάζονται, ακριβώς στην ποσότητα που το χρειάζονται και το χρόνο που το χρειάζονται. Αυτό είναι το τρίπτυχο, πάνω στο οποίο θα έπρεπε να εδράζεται η πολιτική φαρμάκου στην Ελλάδα».
Κρίση και φάρμακο
«Σήμερα τα φαρμακεία προμηθεύονται πιο συχνά και σε μικρότερες ποσότητες, για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών τους. Αυτό είναι τελείως αντιπαραγωγικό ή τουλάχιστον είναι πολύ πιο κοστοβόρο απ΄ ότι στο άμεσο παρελθόν. Δείτε λοιπόν τι συμβαίνει: ξεκινώντας από την αδυναμία του κράτους να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, περνάμε στη στενότητα των επιχειρήσεων και δημιουργείται ένα σύνθετο, αρνητικό αποτέλεσμα όπου δεν μπορείς να ρίξεις τις ευθύνες αποκλειστικά και μόνο στη μη πληρωμή των υποχρεώσεων του κράτους. Πέρα λοιπόν από το κράτος, υπάρχουν κι άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την αγορά».
Χρόνος και ποσότητα
«Είναι γνωστό το πρόβλημα της υπερσυνταγογράφησης- γι΄ αυτό και θεωρώ ως σημαντικό σημείο στο τρίπτυχο που προανέφερα την ‘ποσότητα’. Οι άνθρωποι και οι επιχειρήσεις που εμπλέκονται στο φάρμακο θα πρέπει πρωτίστως να εξυπηρετούν το σκοπό για τον οποίο υπάρχουν και δραστηριοποιούνται. Να μην φτάνουμε στο σημείο να γίνεται π.χ. η παράλληλη εξαγωγή πρώτιστο στοιχείο της επιχειρηματικής δραστηριότητας των ελληνικών εταιρειών. Σε ότι έχει να κάνει με το χρόνο, μπορεί σήμερα να μην φαίνεται ως το κομβικό σημείο στην αλυσίδα του φαρμάκου, εκτιμώ όμως ότι στο εγγύς μέλλον θα είναι το πρώτο ζητούμενο. Κι αυτό διότι η οικονομική στενότητα έχει εξαναγκάσει τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον συγκεκριμένο κλάδο να μειώσουν σημαντικά τα αποθέματά τους με αποτέλεσμα να έχουν εμφανιστεί αντιπαραγωγικές διαδικασίες».
Οι εγκαταστάσεις της Unilog στο Μαρκόπουλο θεωρούνται από τις πιο σύγχρονες σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο ρόλος των φαρμακαποθηκών
«Στην Ελλάδα και σε ότι αφορά το φάρμακο, θεωρώ ότι η κατάσταση είναι ιδιαίτερα περίπλοκη. Η γεωγραφία είναι ένας από τους παράγοντες που διαφοροποιεί την Ελλάδα από αρκετές ευρωπαϊκές χώρες: μοντέλα που λειτουργούν με επιτυχία στο εξωτερικό εδώ δεν θα μπορούσαν εύκολα να υιοθετηθούν. Δεν είναι όμως μόνο η γεωγραφική δομή της χώρας, είναι επίσης και ο μεγάλος αριθμός σημείων πώλησης – αναλογικά πολύ περισσότερα από άλλες χώρες. Αν έλθουμε στη σημερινή κατάσταση ύφεσης που επικρατεί στη συνολική αγορά θα δούμε ότι τα φαρμακεία δεν έχουν τη δυνατότητα διατήρησης αποθεμάτων. Φάρμακα που χρειάζονται θα πρέπει να τα έχουν άμεσα, ενώ θέλουν και μια σχετική πίστωση πληρωμής τέτοια που θα τους επιτρέπει να επιβιώνουν κι αυτοί. Σήμερα λοιπόν οι φαρμακαποθήκες στην Ελλάδα – παρά τα όσα λέγονται κατά καιρούς- καλύπτουν αυτή τη σημαντική ανάγκη της αγοράς, αυτό το μεγάλο ‘κενό’. Αν δεν υπήρχαν οι φαρμακαποθήκες, πολύ φοβάμαι ότι αυτό το ‘κενό’ θα ήταν πολύ πιο ορατό απ΄ ότι σήμερα. Θα δημιουργούσε ένα τεράστιο πρόβλημα. Στη δεδομένη χρονική στιγμή, οι φαρμακαποθήκες δεν είναι μόνο ένα ‘μαξιλαράκι’ αλλά μια καλή λύση. Μια μικρή μειοψηφία φαρμακαποθηκών ενδεχομένως να μην λειτουργούν με τους όρους που θα έπρεπε στη συγκεκριμένη αγορά, αυτό όμως δεν αφορά τη μεγάλη πλειοψηφία που δίνει καθημερινά τη μάχη της εξυπηρέτησης του πολίτη. Οι φαρμακαποθήκες, όχι μόνο διασφαλίζουν τη δημόσια υγεία, αλλά σας διαβεβαιώνω ότι διασφαλίζουν και το δημόσιο συμφέρον. Αυτή την περίοδο οι φαρμακαποθήκες ‘χρηματοδοτούν’, ως ενδιάμεσος, την αδυναμία πληρωμής από την πλευρά του δημοσίου».
Εκσυγχρονισμός: απαραίτητος
«Όταν ασχολείσαι με ένα τόσο σημαντικό κοινωνικό αγαθό όπως είναι το φάρμακο, θεωρώ πως είναι αυτονόητο πως θα εκσυγχρονιστείς. Θα πρέπει να διαχειριζόμαστε το φάρμακο με πολύ μεγάλη ευθύνη. Η πληροφορία είναι κάτι πολύ σημαντικό στο φάρμακο: επιτρέπει να διαχειριζόμαστε την καθημερινότητα, να ανατρέχουμε στο παρελθόν και να σχεδιάζουμε με ασφάλεια το μέλλον. Ειδικά μάλιστα υπό τις παρούσες συνθήκες, η πληροφορία μας επιτρέπει να ‘βλέπουμε’ την επόμενη και τη μεθεπόμενη ημέρα γιατί δυστυχώς πιο μακριά δεν μπορούμε πλέον να σχεδιάζουμε στη χώρα μας.
Στο πλαίσιο της δικής μας δραστηριότητας είναι εξαιρετικά σημαντικό να μπορείς ανά πάσα στιγμή να αποδεικνύεις το αυτονόητο. Το φάρμακο πρέπει να πληροί κάποιες προϋποθέσεις: να έχει κατασκευαστεί σωστά, να έχει συσκευαστεί σωστά, να γίνεται η διακίνησή του με τον ορθό τρόπο κ.ά. Σε όλο το φάσμα της κίνησης ενός φαρμάκου, θα πρέπει ο πάροχος – εμείς δηλαδή- να μπορεί να αποδείξει ότι έκανε σωστά τη δουλειά του. Στη συνέχεια η ευθύνη μεταφέρεται στους άλλους κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας, στην φαρμακαποθήκη, στις μεταφορικές εταιρείες και στα φαρμακεία».
Έλεγχος
«Οι φαρμακευτικές εταιρείες κάνουν συνεχώς συστηματικότατους ελέγχους βάσει συμβολαίων που έχουν υπογραφεί. Κάθε φορά μάλιστα οι έλεγχοι αυτοί έχουν καινούργιες απαιτήσεις με αποτέλεσμα η όλη διαδικασία να μην είναι στατική αλλά να γίνεται συνεχώς καλύτερη, δυναμικότερη. προκειμένου να αποδεικνύουμε καθημερινά ότι είμαστε σωστοί. Η αλήθεια είναι ότι τα standards των πολυεθνικών εταιρειών είναι πολύ υψηλά και μάλιστα οι γεωγραφικές κι άλλες ιδιαιτερότητες της Ελλάδας- σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες- κάνουν τη διαδικασία του ελέγχου ακόμα αυστηρότερη. Οι ακραίες θερμοκρασίες στην Ελλάδα για παράδειγμα είναι ένα μείζον πρόβλημα, η γεωγραφική κατανομή των φαρμακείων επίσης κ.ά. Αξίζει να σημειώσουμε ότι η οργάνωση της εταιρείας στο αρχικό στάδιο είχε γίνει με βάση την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τη λειτουργία αποθηκών φαρμακευτικών σκευασμάτων διότι η ελληνική νομοθεσία την εποχή εκείνη τουλάχιστον είχε μείνει αρκετά πίσω… Επισκεφτήκαμε διάφορες χώρες, είδαμε πολλές αποθήκες και κέντρα διανομής, συγκεντρώσαμε γνώσεις, αξιοποιήσαμε το ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο και δημιουργήσαμε customized λύση. Πάντως η υιοθέτηση της ελληνικής νομοθεσίας ήταν η πιο δύσκολη προσαρμογή».
Τι κάνει η Unilog
«Τα φάρμακα τα λαμβάνουμε από τις φαρμακευτικές εταιρείες στη μορφή αμέσως μετά από την πρωτογενή παραγωγή τους και τη βασική τους συσκευασία. Στη συνέχεια αναλαμβάνουμε να μετατρέψουμε το φαρμακευτικό σκεύασμα σε εμπόρευμα και σε αναγνωρίσιμο από το κράτος προϊόν. Επικολλούνται τα κουπόνια με βάση τα οποία αποζημιώνεται ο φαρμακοποιός από το κράτος. Αυτό είναι μια πολύ μεγάλη ευθύνη διότι το σήμα του ΕΟΦ είναι το απαραίτητο στοιχείο για τη διάθεση του προϊόντος. Το σήμα αποτελεί την εγγύηση του δημόσιου συμφέροντος αλλά παράλληλα μας επιτρέπει να δημιουργήσουμε ένα πλήθος στοιχείων τα οποία θα μας φανούν πολύ χρήσιμα σε περίπτωση που για οποιονδήποτε λόγο γίνει ανάκληση του προϊόντος ακόμα και μετά τη διανομή του. Αυτό είναι πρώτο στάδιο ακολουθούν όμως κι άλλα. Η φύλαξη των προϊόντων, η παραγγελιοληψία, η συσκευασία, η διανομή κ.ά».
Κέρδη και ρευστότητα
Η εταιρεία άσκησε επιθετική πολιτική η οποία ξεκίνησε πριν να ξεσπάσει η κρίση και με αφορμή την κρίση άρχισε να αποδίδει πολύ πιο γρήγορα απ΄ ότι περιμέναμε. Αυξήσαμε τα ανταγωνιστικά μας πλεονεκτήματα για να διεκδικήσουμε μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς. Σε αυτούς τους χαλεπούς καιρούς καταγράψαμε αύξηση πωλήσεων 35% μέσα στο πρώτο πεντάμηνο 2012, ενώ είχαμε αύξηση πωλήσεων της τάξης του 7% για το 2011 σε σχέση με το 2010. Δημιουργήσαμε ευκαιρίες, επιχειρήσαμε να πάρουμε μερίδιο αγοράς, θέλουμε να είμαστε μια εταιρεία που πληρώνει και μάλιστα στην ώρα της. Ο στόχος μας πλέον είναι να έχουμε ανάπτυξη, χωρίς επισφάλεια, καλύτερο έλεγχο των λειτουργικών δαπανών μας και, ασφαλώς, ρευστότητα. Θεωρώ τη ρευστότητα το νούμερο ένα ζητούμενο όχι μόνο για μας αλλά για κάθε επιχείρηση στην Ελλάδα».
Πληροφορική: μπορούν τα ρομποτικά συστήματα;
«Εκτιμώ ότι οι αυτόματες τεχνολογίες που διατίθενται δεν μπορούν να έχουν εφαρμογή την Ελλάδα εξαιτίας του μεγέθους της. Είναι μικρή και ‘δύσκολη’ η Ελλάδα. Η όποια τέτοια τεχνολογία, η ρομποτική για παράδειγμα, αφορά κυρίως άλλες δομές κι όχι τις ελληνικές. Όσο αφορά τη μείωση του κόστους, χρειάζεται πρώτα απ΄ όλα αποτίμηση του σημερινού κόστους και αντιπαραβολή του με το ενδεχόμενο κόστος από την εισαγωγή και λειτουργία ρομποτικών συστημάτων. Δυστυχώς όμως τέτοιο πλάνο δεν το έχω δει ακόμα στην αγορά μας. Δεν είναι μόνο ο τεμαχιακός χαρακτήρας του προϊόντος αλλά και πολλά τα στάδια που περνάει το φάρμακο για να φτάσει στον ασθενή. Το κόστος της ρομποτικής λύσης είναι μεγάλο και με δεδομένο το πώς εξελίχθηκαν τα τελευταία χρόνια τα πράγματα στη φαρμακευτική αγορά, θα ήμασταν σήμερα σε μια πολύ προβληματική κατάσταση αν την είχαμε εφαρμόσει.
Επιχειρήσεις που εφάρμοσαν τη ρομποτική τεχνολογία δεν κατάφεραν να διαφοροποιηθούν. Δεν είναι συντηρητική αυτή η άποψη, πρέπει μάλλον να είμαστε πραγματιστές και ευέλικτοι διότι αυτό ζητάει η αγορά. Εδώ και πάρα πολύ καιρό προσπαθούμε να πετύχουμε τον ειδικό γραμμωτό κώδικα του φαρμάκου, τον Health Industry Bar Code που περιέχει πλήθος πληροφοριών. Και τι χρησιμοποιούμε στην προσπάθειά μας; Τη γραμμογράφηση του ΕΟΦσημου! Απευθύνουμε μια ανοικτή πρόσκληση σε όσους διαθέτουν ένα πλάνο για την αυτόματη διαχείριση του φαρμάκου, προκειμένου να λύσουμε τα προβλήματα. Οι λύσεις πρέπει να είναι ευέλικτες. Υποχρέωση κι ευθύνη μας είναι να παρέχουμε τις υπηρεσίες μας κάτω και από τις πιο αντίξοες συνθήκες. Πρέπει να προβλέπουμε το οτιδήποτε και ότι κι αν συμβεί – π.χ. απεργίες στα μέσα μεταφοράς-να μπορούμε να το παρακάμψουμε. Το φάρμακο δεν είναι ρούχο, δεν είναι ένα είδος πολυτελείας που κάποιος μπορεί να το περιμένει, είναι θέμα επιβίωσης ανθρώπων.»
