Το 26ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εφοδιαστικής Αλυσίδας είχε βασική θεματική κατεύθυνση τον ρόλο των λιμένων και των υποδομών σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων και μεταβολών στους διεθνείς εμπορικούς διαδρόμους. Διοργανώθηκε από την Ελληνική Εταιρεία Logistics Βορείου Ελλάδος (ΕΕL Β.Ε.) και την «Τεχνοεκδοτική – Τ/Press» και στο κάλεσμά τους ανταποκρίθηκε το σύνολο των εκπροσώπων της Πολιτείας και της αγοράς.
Κοινή διαπίστωση των ομιλητών ήταν ότι παρά την ανθεκτικότητα που επέδειξε η εφοδιαστική αλυσίδα τα τελευταία χρόνια, το βασικό διαρθρωτικό έλλειμμα της χώρας παραμένει η διασυνδεσιμότητα.
Στο πλαίσιο των θεματικών ενοτήτων του συνεδρίου, ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η συζήτηση για τις επιπτώσεις των αγροτικών κινητοποιήσεων στη λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας και στη ροή των εμπορευμάτων. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΣΕΒΕ) κ. Συμεών Διαμαντίδης υπογράμμισε ότι μέχρι στιγμής οι εξαγωγικές επιχειρήσεις δεν έχουν επηρεαστεί ουσιαστικά, επισημαίνοντας ωστόσο ότι έχει ήδη καταγραφεί τουλάχιστον ένα αίτημα παρέμβασης προς την Πολιτεία ώστε να αποφευχθούν εμπόδια στις εξαγωγές. Όπως ανέφερε, τα αγροδιατροφικά προϊόντα αποτελούν βασικό πυλώνα των ελληνικών εξαγωγών, με αξία που φθάνει τα 10,5 δισ. ευρώ, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη διατήρηση της απρόσκοπτης μεταφορικής λειτουργίας.
Παράλληλα, ο κ. Διαμαντίδης σημείωσε ότι, έπειτα από επικοινωνία με τα περιφερειακά τελωνεία, δεν καταγράφονται προς το παρόν σοβαρά προβλήματα στα σύνορα, παρότι πρόσφατα είχε παρατηρηθεί συσσώρευση περίπου 1.000 φορτηγών στους Κήπους, στα σύνορα με την Τουρκία. Τόνισε επίσης ότι ο ΣΕΒΕ βρίσκεται σε ετοιμότητα για παρεμβάσεις τόσο προς την κυβέρνηση όσο και προς τους αγρότες, εφόσον απαιτηθεί, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή διακίνηση των φορτίων, ιδίως μέσω των λιμένων.
Τα Επιμελητήρια
Στη συζήτηση συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι των επιμελητηρίων της Θεσσαλονίκης, οι οποίοι ανέδειξαν τη σημασία της χρονικής συγκυρίας για την αγορά. Ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΒΕΘ) κ. Μάριος Παπαδόπουλος εξέφρασε την ελπίδα να υπάρξει σύντομα αποκλιμάκωση, επισημαίνοντας ότι μια ενδεχόμενη όξυνση της κατάστασης θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την εμπορική κίνηση ενόψει της εορταστικής περιόδου. Όπως σημείωσε, μέχρι στιγμής δεν παρατηρούνται εκτεταμένα προβλήματα στην τροφοδοσία των επιχειρήσεων, με τις βασικές δυσλειτουργίες να εντοπίζονται κυρίως σε περιοχές όπου υπάρχουν αποκλεισμοί, όπως στην ευρύτερη ζώνη των «Πράσινων Φαναριών», με συνέπειες κυρίως στο λιανεμπόριο.
Από την πλευρά του, ο πρώτος αντιπρόεδρος του ΕΒΕΘ κ. Κωνσταντίνος Μωραϊτίδης ανέφερε ότι δεν έχει διαμορφωθεί γενικευμένο πρόβλημα στην αγορά, αλλά τόνισε τον κίνδυνο αρνητικών επιπτώσεων στην καταναλωτική ψυχολογία, σε μια περίοδο αυξημένης εμπορικής δραστηριότητας. Υπογράμμισε ότι οι εξελίξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα επηρεάζουν άμεσα τόσο τη λειτουργία των επιχειρήσεων όσο και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, επισημαίνοντας την ανάγκη διατήρησης της κοινωνικής συνοχής και της θεσμικής κανονικότητας, με σεβασμό στη νομιμότητα και στο κοινό συμφέρον.
Συγκοινωνιακά δίκτυα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης και στις εκκρεμείς συνδέσεις του με τα εθνικά δίκτυα. Η οδική σύνδεση με την ΠΑΘΕ παραμένει ημιτελής, με τον κόμβο 16 να μην έχει τεθεί σε λειτουργία, ενώ ο φορέας υλοποίησης, η Εγνατία Οδός Α.Ε., δέχεται έντονη κριτική για αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Παράλληλα, εκφράστηκε αβεβαιότητα για το αν το έργο περιλαμβάνεται στις υποχρεώσεις της ΤΕΡΝΑ μετά την παραχώρηση της Εγνατίας, αν και θετικά αξιολογείται η δέσμευση για την ολοκλήρωση της σύνδεσης Ευζώνων – ΠΑΘΕ.
Στο σιδηροδρομικό σκέλος, επισημάνθηκε ότι η υφιστάμενη έξοδος του λιμένα διέρχεται μέσα από τον αστικό ιστό, προκαλώντας σοβαρά λειτουργικά προβλήματα. Έχουν πλέον ολοκληρωθεί οι μελέτες για υπέργεια σιδηροδρομική σύνδεση από τον 6ο προβλήτα έως το ύψος των ΚΤΕΛ, με έργο τύπου γέφυρας και δυνατότητα δύο γραμμών, αν και αρχικά προβλέπεται μία λόγω περιορισμών χρηματοδότησης. Η διαδικασία ανάθεσης τοποθετείται χρονικά την άνοιξη του 2026 και συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη του 6ου προβλήτα, ο οποίος αναμένεται να ολοκληρωθεί σε ορίζοντα 36–40 μηνών.
Το Εμπορευματικό Κέντρο
Στρατηγικής σημασίας χαρακτηρίστηκε και το εμπορευματικό κέντρο στο πρώην στρατόπεδο Γκόνου, το οποίο έχει εισέλθει στη δεύτερη φάση ωρίμανσης. Ωστόσο, επισημάνθηκαν σοβαρά ζητήματα οδικής και σιδηροδρομικής πρόσβασης, καθώς και γενικότερες ελλείψεις υποδομών στην περιοχή, με κυκλοφοριακά προβλήματα στην οδό Πόντου να θεωρούνται κρίσιμος παράγοντας. Οι παρεμβάσεις απαιτούν σημαντικούς οικονομικούς πόρους και συντονισμένες κρατικές δράσεις, ενώ τονίστηκε η ανάγκη δημιουργίας ενός «νέου Θριασίου Πεδίου» στη Βόρεια Ελλάδα.
Την ίδια στιγμή, η αγορά logistics στη Θεσσαλονίκη καταγράφει έντονη δυναμική. Τα Κέντρα Αποθήκευσης και Διανομής αυξήθηκαν από περίπου 40 το 2018 σε 160 το 2024, με τετραπλασιασμό της παρουσίας τους κυρίως στην Κεντρική Αγορά Θεσσαλονίκης, τη Σίνδο και το Καλοχώρι. Η αποθηκευτική ικανότητα έχει αυξηθεί σε εκατομμύρια κυβικά μέτρα, με εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν τρόφιμα, φάρμακα και γενικές αποθηκεύσεις. Στο Καλοχώρι, όπου δραστηριοποιούνται περίπου 800 επιχειρήσεις, επισημάνθηκε ότι για οποιαδήποτε οργανωμένη εξυγίανση απαιτείται συναίνεση του 55% των επιχειρήσεων, ενώ, παρά τις προσπάθειες της Περιφέρειας να κινητοποιήσει περίπου 2.000 ιδιοκτήτες, η ανταπόκριση παραμένει χαμηλή.
Περιφερειακοί λιμένες
Σε επίπεδο περιφερειακών λιμένων, αναδείχθηκε ο αυξημένος γεωπολιτικός ρόλος της Αλεξανδρούπολης, με έργα όπως η Ανατολική Περιφερειακή Οδός (36 εκατ. ευρώ, μήκους 3 χλμ.), η προέκταση της περιφερειακής εντός του λιμένα με σύνδεση στην Εγνατία και η αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής έως τα βουλγαρικά σύνορα (178 χλμ., με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2030). Τα τελευταία πέντε χρόνια έχουν διακινηθεί πάνω από 180 σιδηροδρομικοί συρμοί προς ευρωπαϊκές χώρες, ενώ το νέο master plan προβλέπει προβλήτες άνω των 1.100 μέτρων και τριπλή σιδηροδρομική γραμμή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η αγορά 3PL ανέρχεται σε 510 εκατ. ευρώ, με ετήσια ανάπτυξη 5,5% και προβλεπόμενη αύξηση 6,5% την επόμενη διετία, ενώ το συνολικό μέγεθος του κλάδου logistics έφτασε τα 1,5 δισ. ευρώ το 2023, σημειώνοντας άνοδο 22% σε έναν χρόνο. Οι δέκα μεγαλύτερες εταιρείες ελέγχουν σχεδόν το 60% της αγοράς, γεγονός που αναδεικνύει τόσο τη συγκέντρωση όσο και τη δυναμική περαιτέρω επενδύσεων.
