|
|
|
Επενδύσεις και ανταγωνιστικότητα για ανάπτυξη |
|
|
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 3rd PL: Ελληνικές και ξένες εταιρείες επενδύουν σε νέες υποδομές και στο δίκτυό τους ενώ η τελευταία μελέτη κάνει λόγο για έναν από τους πιο σημαντικούς κλάδους της εθνικής οικονομίας.
|
|
Έρευνα – ρεπορτάζ: Χ.Κ. Λαζαρόπουλος
Φωτογραφίες: Γιώργος Διαμαντάκης
Οι υπηρεσίες αποθήκευσης κατέχουν το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς ενώ ο κλάδος των Third Party Logistics είναι ένας από τους πιο δυναμικά αναπτυσσόμενους στην εθνική οικονομία. Αυτό είναι το συμπέρασμα της τελευταίας κλαδικής μελέτης για την αγορά των 3PL που εκδόθηκε από τη διεύθυνση Οικονομικών Μελετών της ΙCAP. Την ίδια στιγμή, δύο μεγάλες εταιρείες του κλάδου οι «Ορφεύς Βεϊνόγλου» και “Ceva Logistics Ελλάδος” ανακοινώνουν τη λειτουργία νέων σύγχρονων εγκαταστάσεων και επιθετική πολιτική, κόντρα στην κρίση και τη δυσφορία της αγοράς.
Η λογική της πολυεθνικής δραστηριοποίησης και του εξορθολογισμού των εφοδιαστικών αλυσίδων στη φιλοσοφία των «λιτών διαδικασιών» (σ.σ. “lean operations” και “lean wearhouse”) εκτιμάται πως αποτελεί αντίδοτο για την κρίση. Κορυφαίοι παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν πως οι επιχειρήσεις αναθεωρούν τη στρατηγική τους σχετικώς με την υποστήριξη των εφοδιαστικών αλυσίδων τόσο των δικών τους, όσο και των πελατών τους.
Δεν είναι τυχαίο ότι το 80% εμπορικών και βιομηχανικών επιχειρήσεων διεθνώς δίνει προτεραιότητα στη Διεύθυνση Εφοδιαστικής Αλυσίδας για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, σύμφωνα με το περιοδικό “Fortune”. Η εξέλιξη αυτή συμπαρασύρει σε άνοδο, υπό προϋποθέσεις, και την αγορά της παροχής υπηρεσιών αποθήκευσης και διανομής (3rd Party Logistics). Χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία που προέκυψαν από την έρευνα του “European Logistics Market Report”.
Η βελτίωση των εσωτερικών διαδικασιών απασχόλησε το 74% από τους ερωτηθέντες ενώ το 54% σταμάτησε ζημιογόνες συνεργασίες. Το 43% επικεντρώθηκε στο core business, το 33% επαναδιαπραγματεύθηκε συμβόλαια και μόλις το 13% μείωσε προσωπικό.
Πρόκληση για την αγορά των Third Party Logistics αποτελεί η ανάπτυξη δραστηριοτήτων, ο επαναπροσδιορισμός των αναγκών και του επιπέδου εξυπηρέτησης πελατών, η αξιοποίηση κονδυλίων από τον Αναπτυξιακό Νόμο και το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ). Την ίδια στιγμή, οι επιχειρηματίες πρέπει να εκτιμήσουν δύο συνιστώσες της αγοράς. ΑφΆ ενός, όλες οι κλαδικές μελέτες που έχουν δημοσιευθεί το τελευταίο διάστημα διαπιστώνουν αύξηση της ζήτησης υπηρεσιών 3PL. ΑφΆ ετέρου, υπάρχει ζήτηση για μεγαλύτερη βελτίωση του επιπέδου παρεχομένων υπηρεσιών από τις επιχειρήσεις του κλάδου.
Πιέσεις στην αγορά
Αυτά συμβαίνουν την ώρα που ασκούνται πιέσεις στις εταιρείες Third Party Logistics από τους πελάτες τους να αυξήσουν τη συχνότητας παραδόσεων με ταυτόχρονη μείωση του όγκου των παρτίδων ως απόρροια της «επιφυλακτικής» τακτικής τους για τοποθέτηση βραχυπρόθεσμων παραγγελιών.
Παράλληλα, οι μικρές και οι μεσαίες επιχειρήσεις του κλάδου δέχονται ισχυρότατες πιέσεις από εταιρείες που εδρεύουν στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, οι οποίες λόγω των χαμηλότερων συντελεστών παραγωγής μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες σε χαμηλότερες τιμές. Δεν είναι τυχαίο πως οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, η ασάφεια στο καθεστώς των οδικών μεταφορών, η αταξία ως προς την εκτέλεση μεταφορικού έργου σε νομαρχιακό και εθνικό επίπεδο, αλλά και η αδυναμία του υπουργείου Μεταφορών να ελέγξει την κατάσταση συνιστούν απειλή και παράγοντα ανελαστικότητας για πολλές επιχειρήσεις του κλάδου.
Χαρακτηριστική είναι η παρατήρηση που κάνει ο διευθύνων σύμβουλος της “CEVA Logistics Ελλάδος” κ. Μιχάλης Κουκλάκης στο “L&M”. «Η ελληνική αγορά των logistics θα εξακολουθήσει και την επόμενη χρονιά να δέχεται ισχυρές πιέσεις για μείωση του κόστους ενώ θα αντιμετωπίσει μειωμένα περιθώρια κέρδους. Το βασικό σημείο αναφοράς είναι η Βουλγαρία, η οποία από τη στιγμή που εισήλθε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει εξελιχθεί σε μία ιδιαίτερη ανταγωνιστική αγορά. Στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη, βουλγαρικές εταιρείες logistics έχουν διεισδύσει στην αγορά χρησιμοποιώντας φορτηγά με ελληνικές πινακίδες!», σημειώνει.
Όσον αφορά στα θετικά στοιχεία που θα μπορούσε να εντοπίσει, ο κ. Κουκλάκης υπογραμμίζει πως δεν υπάρχουν μόνο απειλές αλλά και σημαντικές ευκαιρίες για τις ελληνικές επιχειρήσεις Third Party Logistics. «Εξακολουθούν οι ελληνικές εταιρείες να κατέχουν ηγετική θέση στα Βαλκάνια κυρίως λόγω των επενδύσεων που έχουν κάνει σε σύγχρονα τεχνολογικά συστήματα. Με αυτό το δεδομένο έχουν περιθώριο ελιγμών και αξιοποίησης εμπορικών ευκαιριών που εντοπίζονται στις αγορές της Σερβίας, της Αλβανίας, των Σκοπίων και της Βουλγαρίας. Αντιθέτως, η τουρκική αγορά έχει ισχυροποιηθεί αφού χρησιμοποίησε συγκεκριμένη στρατηγική και επιθετική πολιτική για τις αγορές της Μέσης Ανατολής και τον Καύκασο», επισημαίνει ο διευθύνων σύμβουλος της “CEVA Logistics Ελλάδος”.
Σχετικώς με την προοπτική αναγωγής της Ελλάδας σε πύλη του διαμετακομιστικού εμπορίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο, ο κ. Κουκλάκης θεωρεί πως όλα θα καθοριστούν από τη μακροοικονομική ανάπτυξη καθώς επίσης και τα προγράμματα ενίσχυσης επιχειρήσεων από την ελληνική κυβέρνηση και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Σε διαφορετικό επίπεδο κινείται ο γενικός διευθυντής μιας ελληνικής πολυεθνικής επιχείρησης Third Party Logistics της «Ορφεύς Βεϊνόγλου», ο κ. Απόστολος Τζιμούρτας. Θεωρεί πως τα πάντα εξαρτώνται από την ανάπτυξη και την αξιοποίηση του ανθρωπίνου δυναμικού ώστε να επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή εξυπηρέτηση των πελατών.
Ο κ. Τζιμούρτας υποστηρίζει πως η χρησιμοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών εφαρμογών, η ευελιξία και ο δυναμισμός, καθώς και η παροχή ολοκληρωμένων λύσεων προσφέρει υπεροχή και ποιοτική διαφορά για μια εταιρεία. Με την τακτική αυτή δημιουργείται αύξηση του ανταγωνισμού μεταξύ των εταιρειών 3PL, ανακατατάξεις στην αγοράς, συνέργειες και μελλοντική «εξυγίανση» του κλάδου. Ωστόσο, «χρειάζεται η άμεση επίλυση χρόνιων θεσμικών προβλημάτων όπως η έλλειψη θεσμοθέτησης των εταιρειών 3PL αλλά και η αναβολή της απελευθέρωσης του επαγγέλματος του μεταφορέα, που δεν επιτρέπει στις εταιρείες 3PL να επενδύσουν σε σύγχρονο ιδιόκτητο στόλο φορτηγών».
Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της «Ορφεύς βεϊνόγλου», η οικονομική κρίση «προκαλεί» τις επιχειρήσεις να εκσυγχρονιστούν και σε επίπεδο in house άσκησης δραστηριοτήτων Logistics, με κορωνίδα την ανάγκη καλύτερης διαχείρισης των αποθεμάτων, η διατήρηση των οποίων «κοστίζει» ακριβά. Εξίσου επιτακτική είναι και η στροφή των επιχειρήσεων στα «Lean Logistics» -από τις προμήθειες μέχρι και τις παραδόσεις στα τελικά σημεία πώλησης- η οποία ήδη αρχίζει να συμβαίνει και στη χώρα μας με την κατάλληλη εκπαίδευση. Η υιοθέτηση εξάλλου της «Λιτής Διαχείρισης» δεν βοηθά μόνο στην αντιμετώπιση της κρίσης αλλά και προστατεύει από τον εφησυχασμό που θα έρθει με το τέλος της.
Έρευνα της ICAP
Την ίδια στιγμή, η τελευταία κλαδική έρευνα που δημοσιεύθηκε από την ICAP για τις επιχειρήσεις Third Party Logistics κάνει λόγο για έναν από τους πιο δυναμικά αναπτυσσόμενους κλάδους της ελληνικής οικονομίας.
Οι συντάκτες της έρευνας έχουν συμπεριλάβει στον κλάδο επιχειρήσεις διαμεταφορικές και μεταφορικές εταιρείες μαζί με αυτές που έχουν αποκλειστική δραστηριότητα στην παροχή ολοκληρωμένων υπηρεσιών υποστήριξης εφοδιαστικών αλυσίδων προς τρίτους, όπως θα μπορούσε να αποδώσει κανείς τον όρο “Third Party Logistics”. Η ανάπτυξη που σημειώνεται με σταθερούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια αποδίδεται από τα στελέχη της ICAP στη διάδοση που γνωρίζει η πρακτική του outsourcing, δηλαδή της παροχής έργου προς τρίτους, μεταξύ των επιχειρήσεων.
Στην έρευνα αναφέρεται συγκεκριμένα ότι οι υπηρεσίες logistics που παρέχονται από τις επιχειρήσεις της ελληνικής αγοράς συνίστανται στη διαχείριση εμπορευμάτων τρίτων και αφορούν σε γενικές γραμμές τις εργασίες παραλαβής, προετοιμασίας και αποστολής στους τελικούς αποδέκτες ή πελάτες των προϊόντων.
Όσον αφορά στις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων του κλάδου, οι συντάκτες της μελέτης αναφέρουν πως η πλειοψηφία των εταιρειών logistics εδρεύει στην Αττική. Οι περισσότερες απΆ αυτές έχουν εγκατασταθεί σε ιδιόκτητες ή ενοικιαζόμενες εγκαταστάσεις στην ευρύτερη περιοχή του Θριασίου Πεδίου, το οποίο καλύπτει τον Ασπρόπυργο, τη Μαγούλα, τη Μάνδρα και την Ελευσίνα. Σε δεύτερο επίπεδο κατατάσσονται επιχειρήσεις που έχουν μεταφερθεί προς την Ανατολική Αττική και συγκεκριμένα στις περιοχές του Κορωπίου και της Παιανίας, καθώς και σε δύο ζώνες του Μαρκόπουλου, τη βιομηχανική και την ευρύτερη περιοχή του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών.
Πολλές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της διαμεταφοράς διατηρούν αποθηκευτικές εγκαταστάσεις και στο νομό Θεσσαλονίκης. Τα προηγούμενα χρόνια κατασκευάστηκαν σύγχρονες υποδομές στη βιομηχανική περιοχή αλλά και ευρύτερα στη Σίνδο, στο Καλοχώρι, στη Θέρμη και στην Ιωνία. Επιχειρήσεις του κλάδου διαθέτουν επίσης συμπληρωματικούς αποθηκευτικού χώρους στα Οινόφυτά και στο Σχηματάρι Βοιωτίας. Μικρότερης κλίμακας αποθήκες λειτουργούν στη Λάρισα, την Πάτρα, τη Θήβα και το Ηράκλειο της Κρήτης.
Οι υπηρεσίες
Οι επιχειρήσεις Third Party Logistics προσφέρουν κυρίως υπηρεσίες αποθήκευσης και διανομής. Ωστόσο μπορούν να υποστηρίξουν υπηρεσίες παρακολούθησης αποθεμάτων, αποσυσκευασίας, ανασυσκευασίας, ετικετοποίησης, λογισμικής υποστήριξης και άλλες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας.
Η ζήτηση των υπηρεσιών 3PL εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διάδοση της πρακτικής του outsourcing και το βαθμό της εξοικείωσης των επιχειρήσεων με αυτή, από την αυξανόμενη σημασία και πολυπλοκότητα των δικτύων διανομής και από τις βελτιωμένες δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες πληροφορικής στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της κλαδικής μελέτης, η συνολική εγχώρια αγορά των υπηρεσιών 3PL παρουσίασε διαχρονική άνοδο καθΆ όλη την περίοδο 1998-2007 με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 19,6%. Πιο συγκεκριμένα, το 2007 η εξεταζόμενη αγορά εκτιμάται ότι παρουσίασε αύξηση 11% σε σχέση με το 2006.
Όσον αφορά στην κατανομή της αγορά των 3PL ανά κύρια κατηγορία υπηρεσιών, εκτιμάται ότι οι υπηρεσίες αποθήκευσης (με ή χωρίς ψύξη) καταλαμβάνουν το 60% περίπου της συνολικής αξίας των παρεχόμενων υπηρεσιών 3PL για το 2007, ακολουθούμενες από τις υπηρεσίες διανομής, οι οποίες αποσπούν μερίδιο 30%. Οι υπηρεσίες αποθήκευσης χωρίζονται περαιτέρω σε αποθηκεύσεις χωρίς ψύξη που καταλαμβάνουν το 48,4% και αποθηκεύσεις με ψύξη που καταλαμβάνουν το 11,5%. Οι υπηρεσίες αποσυσκευασίας-ανασυσκευασίας-ετικετοποίησης καταλαμβάνουν το 6,6% της συνολικής αξίας των παρεχόμενων υπηρεσιών, ενώ η λογισμική υποστήριξη μόλις το 1,2%. Τέλος το μερίδιο των λοιπών υπηρεσιών αντιστοιχεί στο 2,0%.
Στo πλαίσιo της μελέτης πραγματοποιήθηκε χρηματοοικονομική ανάλυση αντιπροσωπευτικού δείγματος 51 επιχειρήσεων για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα δημοσιευμένα οικονομικά στοιχεία για το χρονικό διάστημα 2006-2007. Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα, το σύνολο του ενεργητικού των επιχειρήσεων του δείγματος παρουσίασε αύξηση 52,72% το 2007 σε σχέση με το 2006.
Το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων αυξήθηκε κατά 83,18% έναντι του προηγούμενου έτους, ενώ οι συνολικές πωλήσεις σημείωσαν ποσοστιαία αύξηση 25,43% σε σχέση με το 2006. Το μικτό περιθώριο αυξήθηκε κατά 15,85%, ενώ το λειτουργικό περιθώριο σημείωσε ποσοστιαία αύξηση κατά 31,64%. Τελικά, το συνολικό κέρδος προ φόρου των επιχειρήσεων του δείγματος αυξήθηκε κατά 66,31% το 2007 έναντι του 2006.
|
|
| |
|
| Cover Stories |
|
|
|